ادبیات صفحه 1

الباب الخامس : الآداب

5 / 1

مَعرِفَةُ الإِمامِ جَميعَ اللُّغاتِ

۵۵۷۲.الإمام الباقر والإمام الصادق عليهماالسلام:إنَّ أميرَ المُؤمِنينَ عليه السلام لَمّا فَرَغَ مِن أهلِ البَصرَةِ أتاهُ سَبعونَ رَجُلاً مِنَ الزُّطِّ ۱ فَسَلَّموا عَلَيهِ وكَلَّموهُ بِلِسانِهِم فَرَدَّ عَلَيهِم بِلِسانِهِم . ۲

۵۵۷۳.الإمام الصادق عليه السلام :أخرَجَ [يَهودِيٌّ] مِن قَبائِهِ كِتابا فَدَفَعَهُ إلى أميرِ المُؤمِنينَ عليه السلام فَفَضَّهُ ونَظَرَ فيهِ وبَكى ، فَقالَ لَهُ اليَهودِيُّ : ما يُبكيكَ يَا بنَ أبي طالِبٍ ؟ إنَّما نَظَرتَ في هذَا الكِتابِ وهُوَ كِتابٌ سُريانِيٌّ وأنتَ رَجُلٌ عَرَبِيٌّ ، فَهَل تَدري ما هُوَ ؟
فَقالَ لَهُ أميرُ المُؤمِنينَ صَلَواتُ اللّهِ عَلَيهِ : نَعَم ، هذَا اسمي مُثبَتٌ .
فَقالَ لَهُ اليَهودِيُّ : فَأَرِنِي اسمَكَ في هذَا الكِتابِ ، وأخبِرني مَا اسمُكَ بِالسُّريانِيَّةِ ؟
قالَ : فَأَراهُ أميرُ المُؤمِنينَ سَلامُ اللّهِ عَلَيهِ اسمَهُ فِي الصَّحيفَةِ وقالَ : اِسمي إليا . ۳

1.الزطّ : جنس من السودان والهنود (النهاية : ج ۲ ص ۳۰۲ «زطا») .

2.الكافي : ج ۷ ص ۲۵۹ ح ۲۳ عن كردين عن رجل ، كتاب من لا يحضره الفقيه : ج ۳ ص ۱۵۰ ح ۳۵۵۰ عن الإمام الباقر عليه السلام وليس فيه «فردّ عليهم بلسانهم» ، رجال الكشّي : ج ۱ ص ۳۲۵ ح ۱۷۵ عن مسمع بن عبد الملك أبي سيّار عن رجل عن الإمام الباقر عليه السلام ، بحار الأنوار : ج ۲۵ ص ۲۸۷ ح ۴۳ .

3.الكافي : ج ۴ ص ۱۸۳ ح ۷ عن محمّد بن عمران ، المناقب لابن شهر آشوب : ج ۲ ص ۲۵۶ ، بحار الأنوار : ج ۳۸ ص ۶۱ ح ۱۳ .

ادبیات صفحه 2

باب پنجم : ادبيات

5 / 1

آگاهى امام به همه زبان ها

۵۵۷۲.امام باقر و امام صادق عليهماالسلام :هـنگـامـى كـه امير مؤمنان از كار بصريان فارغ شد ، هفتاد نفر از سياهان به نزد وى آمدند و سلام كردند و به زبان خود با او سخن گفتند و ايشان ، به زبان آنان به آنان پاسخ گفت .

۵۵۷۳.امام صادق عليه السلام :[ يهودى اى] از جـيب قـبايش كتابى بيرون آورد و آن را به امير مؤمنان داد . امام عليه السلام آن را گشود ، به آن نگريست و گريست . يهودى به وى گفت : پسر ابو طالب! چه چيزى تو را به گريه انداخت؟ به اين كتاب كه به زبان سُريانى است ، نگاه كردى ، در حالى كه تو فردى عربى . آيا دانستى كه آن چيست؟
امير مؤمنان ـ كه درود خدا بر او باد ـ فرمود : «آرى . اين ، نام من است كه ثبت شده است» .
يهودى به وى گفت : نام خود را در اين كتاب به من نشان بده و مرا از نام خود به زبان سُريانى ، باخبر كن .
امير مؤمنان ـ كه سلام خدا بر او باد ـ ، نامش را در كتاب ، نشان داد و گفت : «نام من اِليا ست» .