بررسی چرایی کاربرد واژه های آرکائیک در جزء سی ام قرآن کریم  22
بررسی چرایی کاربرد واژه های آرکائیک در جزء سی ام قرآن کریم

یکی از شیوه‌ های کاربسته در قرآن کریم برای شیواگویی، روگردانی از ادبیات و سبک گفتار روزمرّه است. روزمرّه نبودن کلام، یکی از شیوه‌هایی است که گاه ادیبان با کاربرد آن به کلام خود گیرایی می‌بخشند؛ و به آن آشنایی زدایی می گویند؛ پدیده ای ...

نظریۀ پیوستگی یا گسستگی نزول سوره های قرآن کریم  22
نظریۀ پیوستگی یا گسستگی نزول سوره های قرآن کریم

کیفیت نزول آیات سوره‌ها را می‌توان از جهات گوناگون، از جمله این که آیا میان نزول آیات هر سوره، آیاتی از سوره‌های دیگر فاصله انداخته است یا نه، بررسی کرد. گروهی اعتقاد دارند که آیات سوره‌ها به‌صورت آشفته و بدون نظم خاصی نازل شده و ...

ساختارهای مطلوبیت فعل در قرآن از منظر فقیهان  22
ساختارهای مطلوبیت فعل در قرآن از منظر فقیهان

خداوند در قرآن کریم علاوه بر استخدام صیغۀ امر، مجموعه‌ای از ساختارهای خبری را نیز برای بیان مطلوب خویش به‌کار گرفته است. دانشیان اصول فقه به‌طور جدی از این ساختارها بحث نکرده‌اند و بیش از همه به معنا و دلالت مادۀ امر توجه داشته‌اند، اما ...

زیبایی شناسی تناسب معنایی در سوره آل عمران  21
زیبایی شناسی تناسب معنایی در سوره آل عمران

قرآن کریم معجزه جاویدان خداوند و زیباترین سخن است. گزینش و چینش واژه ها، هماهنگی معانی و استواری نظم از جمله عوامل این زیبایی ها می باشد که رکن آشکار اعجاز نیز به شمار آمده است. مطالعه این جنبه زیباشناختی قرآن را دانش تناسب که ...

روزۀ عاشورا در دو سدۀ نخست هجری (دسته‌بندی و گونه‌شناسی روایات)  45
روزۀ عاشورا در دو سدۀ نخست هجری (دسته‌بندی و گونه‌شناسی روایات)

روزۀ عاشورا از آیین های معمول اهل سنت است؛ وانگهی، روایت ها در بارۀ خاستگاه و احکامش متهافت به نظر می‌رسند. فقیهان عامه با تلاش برای جمع میان روایات خویش در این باره، سرانجام به استحباب این آیین حکم کرده‌اند. شیعیان نیز، که روایات پنج ...

اسطورۀ عصیان غولان پیش از طوفان در متون یهودی و مقایسۀ آن با متون اسلامی  17
اسطورۀ عصیان غولان پیش از طوفان در متون یهودی و مقایسۀ آن با متون اسلامی

هدف مقالۀ حاضر یک بررسی تطبیقی دربارۀ حوادث پیش از طوفان نوح (ع) میان تورات و متون دینی یهودی از یک سو، و قرآن مجید و متون دینی اسلامی از سوی دیگر است. در ابتدای داستان نوح در تورات سخن از پسران خدا، شیفتگی آنها ...

ارزیابی ارتباط آیه هفتم سوره انشراح با نصب امام علی(ع)  17
ارزیابی ارتباط آیه هفتم سوره انشراح با نصب امام علی(ع)

مطابق برخی روایات اهل بیت (ع) نزول سوره مبارک «الم نشرح» و به ویژۀ آیۀ ماقبل پایانی آن که می فرماید: «فَإِذَا فَرَغْتَ فَانْصَبْ» به واقعۀ غدیر و جریان نصب حضرت علی (ع) به امامت امت اسلامی مربوط بوده، تقدیر آیه چنین است: «فاذا فَرَغتَ ...

کارکردهای «عقل» در نهج البلاغه  18
کارکردهای «عقل» در نهج البلاغه

در نهج ­البلاغه مردم به تعقل دعوت شده­ اند و نقش‌ها و کارکردهایی برای عقل ترسیم شده است، اما این موارد به صراحت بیان نشده و در فحوای کلام امام علی(ع) قرار دارند. کارکردهای عقل در نهج‌البلاغه بر دو نوع است؛ یکی نظری که باعث ...

سیر تطور دیدگاه های دانشمندان مسلمان دربارۀ مخاطبان اعجاز عقلی قرآن کریم  18
سیر تطور دیدگاه های دانشمندان مسلمان دربارۀ مخاطبان اعجاز عقلی قرآن کریم

یکی از مسائل مربوط به اعجاز قرآن کریم، تقسیم معجزات به عقلی و حسی است. اما این تقسیم چگونه به وجود آمد و مقصود دانشمندان مسلمان از عقل در این تقسیم، عقل چه کسانی است؟ در پژوهش حاضر با بررسی تاریخی روشن می‌شود که این ...

پژوهشی در جایگاه ارزشی تجوید و سهم آن در خوشخوانی و تغنّی قرآن کریم  52
پژوهشی در جایگاه ارزشی تجوید و سهم آن در خوشخوانی و تغنّی قرآن کریم

امروزه یکی از ارکان اصلی تغنّی و زیباخوانی قرآن که مورد توجه جدی قاریان و مخاطبان ایشان است، به کارگیری قوانین تجویدی در کنار دیگر مؤلفه ­های مؤثر مانند «صوت ‌و ‌لحن» و رعایت «وقف و وصل» در تلاوت قرآن است. قرائنی تاریخی ـ روایی، ...

نهج‌البلاغه و نقد تاریخی (پژوهش موردی: وجود و عدم)  11
نهج‌البلاغه و نقد تاریخی (پژوهش موردی: وجود و عدم)

در نهج‌البلاغه الفاظ و تعبیرهایی به ‌کار رفته است که معانی متأخر کلامی ـ فلسفی دارد و با شرایط تاریخی قرن اول هجری همخوان نیست. برخی مؤلفان این ناهمخوانی را نپذیرفته‌اند و معتقدند که امام علی(ع) واضع این الفاظ و تعبیرها بوده ‌است. گروهی دیگر ...

جهاد و اسارت از دیدگاه قرآن و اهل‌بیت علیهم السلام، انگیزه ها و اهداف  20
جهاد و اسارت از دیدگاه قرآن و اهل‌بیت علیهم السلام، انگیزه ها و اهداف

بر پایۀ فلسفه‌ مند بودن احکام شرعی، هدف از وضع و جعل شرایع و قوانین الهی، هموار ساختن مسیر رشد و کمال انسان‌هاست. از دیدگاه قرآن و اهل‌بیت علیهم السلام، جهاد نیز به عنوان یکی از احکام اصلی دین و دفاعی همه‌جانبه از کیان آن، ...

بررسی تحلیلی قرآن شمارۀ 77 موزۀ آستان قدس رضوی و تطبیق آن با قرآن‌های دورۀ سلجوقی  32
بررسی تحلیلی قرآن شمارۀ 77 موزۀ آستان قدس رضوی و تطبیق آن با قرآن‌های دورۀ سلجوقی

سیر تحوّل هنر قرآن‌‌آرایی و ترجمه تا دورۀ سلجوقیان، روند طبیعی خود را طی کرد. این روند در عصر سلجوقیان از نظر کمّی و کیفی شتاب مضاعفی یافت، به‌طوری‌که هم ‌اکنون فقط در گنجینۀ مصاحف آستان قدس رضوی تعداد 1084 نسخه‌خطی نفیس قرآن منتسب به ...

گونه شناسی و تحلیل مفاد روایات شیعی باب التسلیم، با رویکرد تسلیم در برابر اهل بیت(علیهم‌السلام)  31
گونه شناسی و تحلیل مفاد روایات شیعی باب التسلیم، با رویکرد تسلیم در برابر اهل بیت(علیهم‌السلام)

تسلیم در برابر معارف بیان­ شده توسط پیشوایان دینی، موضوعی است که بسیاری از روایات شیعی بر آن تأکید کرده ­اند. این روایات، بر تسلیم محض و فرمان­برداری کامل در برابر اوامر و نواهی معصومان(ع) دلالت دارند. نظر به محوریت عقل در تفکر شیعی برای ...

صفحه از 150
تعداد موارد : 2099