عصمت پيامبر اكرم صلی الله عليه و آله در امور دنيوی از ديدگاه فريقين  30
عصمت پيامبر اكرم صلی الله عليه و آله در امور دنيوی از ديدگاه فريقين

موضوع عصمت از جمله مباحث کليدی در حوزه کلام اسلامی است كه ابعادی گسترده دارد. مسئله اصلی در اين نوشتار تأکيد بر عصمت پيامبر اکرم صلی الله عليه و آله در امور دنيوی (غير از بيان و عمل به احکام دينی) است. بسياری از عالمان ...

واكاوی و نقد ادله عرفا درباره هدف آفرينش  27
واكاوی و نقد ادله عرفا درباره هدف آفرينش

يکی از مباحث معرفتی دقيق در حوزه الهيات، هدف خداوند از خلقت جهان است متکلمان اسلامی، هدف خداوند از آفرينش عالم را رساندن جود به خلق می دانند. فلاسفه معتقدند از آنجا که خداوند واجد همه كمالات و علت ‌تامه خلقت است و معلول از ...

روش‌شناسی و بسترشناسی فكری نظريات متكلمان شيعی مكتب بغداد (قرن چهارم و پنجم) در مسئلۀ امامت  27
روش‌شناسی و بسترشناسی فكری نظريات متكلمان شيعی مكتب بغداد (قرن چهارم و پنجم) در مسئلۀ امامت

روش‌شناسی و بسترشناسی يک نظريه، از مهم‌ترين مسائلی است که نقش مهمی در تحليل و شناخت چرايی صدور آن نظريه دارد. متکلمان شيعی مکتب بغداد در قرن چهارم و پنجم هجری، از بزرگ‌ترين متکلمان اماميه در طول تاريخ به‌شمار می آيند. با اين حال، روايات ...

تحليلی بر مبانی معرفت شناختی مطالعه نهضت عاشورا  24
تحليلی بر مبانی معرفت شناختی مطالعه نهضت عاشورا

در اين نوشتار، با بيان اصول يا قواعد پژوهش‌های تاريخی با صبغه معرفت‌شناختی و روش‌شناختی، به پژوهش درباره منابع نهضت عاشورا و رخدادهای آن ‌پرداختيم. اين بحث، ميان‌رشته‌ای و جايگاه اصلی آن معرفت‌شناسی دانش‌های نقلی است؛ اما مبانی معرفتی و دستاوردهای نهضت عاشورا در دانش ...

بررسی تأثير رعايت سطح فهم مخاطبان از ناحيه خدا و اوليای دين در واقع‌نمايی متون دينی  22
بررسی تأثير رعايت سطح فهم مخاطبان از ناحيه خدا و اوليای دين در واقع‌نمايی متون دينی

برداشت جهان‌بينی و ايدئولوژی صحيح از متون دينی بر واقع‌نمايی آن متون توقف دارد. ممکن است برخی به واسطه ضرورت رعايت سطح فهم مخاطب و اقتضای حکمت خدا، القای خلاف واقع و اخفای واقع را برای گوينده حکيم ضروری و محقق دانسته، به واسطه ويژگی ...

نظريۀ فطرت آيت‌الله شاه‌آبادی و كاركردهای كلامی ـ اخلاقی آن  24
نظريۀ فطرت آيت‌الله شاه‌آبادی و كاركردهای كلامی ـ اخلاقی آن

عارف کامل، حضرت علامه ميرزا محمد‌علی شاه‌آبادی که از نوادر دوران و نوابغ زمان است و حقيقتاً ايشان را بايد مفسر جدی فطرتِ قرآنی دانست، با نظريۀ فطرت خود، مبناي وثيقی در تبيين ارتباط ميان کتاب تکوين (انسان) و کتاب تدوين (قرآن) بنا نهاد. اينکه ...

عصمت عقل و خطای عقلا  15
عصمت عقل و خطای عقلا

بی ترديد عقل حد مشخصي دارد و (مستقل از ديگر قوا) از درک پاره‌ای امور عاجز است؛ اما محدوده عقل تا کجاست و چه کسی می تواند حدود آن را مشخص کند؟ آيا عقل در قلمرو خود نيز خطا می کند؟ در اين مقاله، به ...

صدق الهی و مسئله خلف وعيد  13
صدق الهی و مسئله خلف وعيد

به دست دادن تصوير درست از صفات ذاتی و فعلی خداوند، و تلاش در جهت زدودن شبهات مرتبط با اوصاف الهی، نقشی برجسته در تعميق باور دينی و جلوگيری از انحرافات اعتقادی دارد. صفت صدق الهی هرچند از اوصاف مورد اتفاق است، اما گاهی ممکن ...

معنای «نفی صفات» در آموزه های شيعی از ديدگاه سيد احمد كربلايی و سيد محمد حسين طباطبائی  13
معنای «نفی صفات» در آموزه های شيعی از ديدگاه سيد احمد كربلايی و سيد محمد حسين طباطبائی

برخی احاديث در منظومه روايی شيعه، آموزۀ نفی صفات را به عنوان كمال توحيد و نظام توحيد معرفی كرده اند. تفاسير متعددی از اين روايات شده است؛ از جمله صدرالمتألهين و شارحان وی كوشيده اند اين روايات را بر نظريه عينيت مصداقی تطبيق دهند؛ اما ...

كاركردهای عقل در انديشه كلامی شيخ حر عاملی  22
كاركردهای عقل در انديشه كلامی شيخ حر عاملی

شيخ حرعاملی به عنوان يکی از محدثان بنام نيمه دوم قرن يازدهم، در پس چهره حديثی خود متکلمی است که به روش های مختلفی به استنباط آموزه های اعتقادی و دفاع از آن در برابر مخالفان پرداخته است. وی در اين راستا از روش های ...

ادله اثبات نظريه تجسم اعمال و تبيين كاركردهای كلامی آن از ديدگاه علامه طباطبائی  20
ادله اثبات نظريه تجسم اعمال و تبيين كاركردهای كلامی آن از ديدگاه علامه طباطبائی

يکی از مباحث مهم مربوط به عالم پس از مرگ چگونگی دريافت جزای اعمال است. در آيات قرآن و روايات معصومان با تعابير مختلف و تصويرپردازی های متعددی به چگونگی جزای اعمال در عالم آخرت اشاره شده است. بسياری از عالمان و مفسران، اين آيات ...

كاوشی در مفهوم تصوری «خدا» در منابع روايی  18
كاوشی در مفهوم تصوری «خدا» در منابع روايی

موضوع اين نوشتار بررسی مهم‌ترين عناوين به‌کار رفته برای اشاره به خداوند در کلمات معصومان در منابع روايی است. اين عناوين اگر به‌مثابه مفاهيمی پايه کانون بررسی و تأمل قرار گيرند، ما را به تحصيل مفاهيم تصديقي ناب‌تری از احکام ذات، صفات و افعال خداوند ...

راويان تراث كلامی شيعه از بحرين  28
راويان تراث كلامی شيعه از بحرين

برای بررسی وجود انديشه های طاکلامی در ميان راويان و اصحاب ائمه، بايسته است كه كل ميراث روايی ايشان جمع آوری و تبويب شود و گرايش های احتمالی آنان به موضوعات کلامی مورد ارزيابی قرار گيرد. در بحرين قديم (شامل کويت، احساء، قطر و مجمع ...

امام علی(عليه السلام) و ابعاد تقرّب ايشان به پيامبر اكرم(صلی الله عليه و آله)  28
امام علی(عليه السلام) و ابعاد تقرّب ايشان به پيامبر اكرم(صلی الله عليه و آله)

سخن گفتن از علی(عليه السلام) بدان گونه كه شايسته او باشد، به همان اندازه سخت است كه درباره رسول خدا(صلی الله عليه وآله)؛ چه آنكه علی(عليه السلام)جزئی از وجود پيامبر(صلی الله عليه وآله) و رشحه ای از نور او و شمّه ای از كمال رسالت ...

صفحه از 147
تعداد موارد : 2047