عنوان کتاب : السقيفة و فدك
جستجو در Lib.ir

السقيفة و فدك

معرفى اجمالى

السقيفة و فدك تأليف أحمد بن عبد العزيز از محدّثان اهل سنت در قرن چهارم هجرى است. او مورخ و اديب و شاعر توانايى بود و در علم حديث نيز تبحر داشت و از جمله محدثان مشهور آن عصر به شمار مى‏آمد.

كتاب السقيفة و فدك چنانكه از نام آن پيداست، حاوى مطالبى درباره دو واقعه مهم تاريخى صدر اسلام است. اين كتاب اكنون موجود نيست؛ اما ابن ابى‏الحديد معتزلى در كتاب گران‏سنگ خود به نام شرح نهج‏البلاغه، بخش‏هايى از اين كتاب را نقل نموده است.

ساختار كتاب‏

اصل كتاب از دو قسمت اصلى و يك قسمت فرعى تشكيل شده است كه دو قسمت اصلى ابتدا تحت عنوان سقيفه و سپس فدك گرد آمده است. قسمتى كه مصحح و گردآورنده ارجمند اين كتاب آقاى دكتر محمدهادى امينى به اصل كتاب افزوده‏اند و تحت عنوان محلقات مى‏باشد، شامل خطبه حضرت زهرا( س) و مطالبى ديگر درباره اين خطبه مى‏باشد كه اين خطبه از كامل‏ترين نسخ كه در دست مصحح بوده، انتخاب و به طور كامل ذكر شده است.

گزارش محتوا

كتابى كه اكنون به نام السقيفه و فدك، از احمد بن عبدالعزيز جوهرى، وجود دارد، در اصل، مطالب جمع‏آورى شده، از شرح نهج‏البلاغه ابن ابى‏الحديد است. جوهرى بخش‏هايى از خطبه حضرت را به دو طريق با ذكر سلسله اسناد آورده است.

از كتاب مهم السقيفة و فدك اثر احمد بن عبدالعزيز جوهرى( متوفى ۳۲۳)، اديب و اخبارى بصره و بغداد و از شاگردان محمد بن زكريا غلاّبى، كه برخى او را به خطا در شمار نويسندگان شيعى ياد كرده‏اند، قطعاتى در شرح نهج‏البلاغه ابن ابى الحديد باقى مانده كه تدوين و منتشر شده است.

همچنين مقدمه مبسوط و نافعى توسط مصحح محترم در ابتداى متن اصلى آورده شده كه در روشن شدن موضوعات كتاب و معرفى مولف( ابوبكر احمد بن عبدالعزيز جوهرى) و اساتيد وى و همچنين مشهورترين شاگردانش موثر مى‏باشد. در مقدمه علل و اهميت تصحيح كتاب و حوادثى كه در گذر زمان بر كتاب گذشته را بازگو كرده است. از آنجا كه متن عربى كتاب شكل روائى دارد، عمدتا متن سهل و آسان بوده، اما در پاره‏اى موارد به ويژه در جاهائى كه اشعارى را شاهد بر گفتار آورده است، متن به سمت تكلف و پيجيدگى سوق پيدا مى‏كند.

منابع مقاله‏

مجله علوم حديث، عنوان مقاله: نگاهى گذرا به اسناد و منابع مكتوب خطبه فدك، نويسنده: حسينعلى آذربادگان‏