عنوان کتاب : النور المبين في قصص الأنبياء و المرسلين (للجزائري)
پديدآورنده : نعمت الله جزایری
جستجو در Lib.ir

النور المبين في قصص الأنبياء و المرسلين (للجزائري)

معرفى اجمالى‏

« النور المبين فى قصص الانبياء و المرسلين( للجزائرى)»، از تأليفات سيد نعمت الله جزائرى و دربردارنده زندگى‏نامه بيشتر پيامبران الهى( ع) مى‏باشد كه نام آنها در روايات شيعى آمده است. اين كتاب، به زبان عربى بوده و در يك جلد به چاپ رسيده است.

ساختار

كتاب، مشتمل است بر خطبه، مقدمه، ۲۳ باب( كه غالب آنها داراى چندين فصل است) و خاتمه.

گزارش محتوا

نويسنده، در مقدمه، علت و سبب نوشتن اين كتاب را بيان مى‏دارد؛ مبنى بر اينكه كتاب‏خانه تشيع، نيازمند كتابى مختصر و مستند به روايات وارده از ائمه اطهار در موضوع تاريخ پيامبران( ع) مى‏باشد.

سپس، ايشان، به نقد كتاب‏هاى تاريخى نوشته شده در اين باب، پرداخته و مى‏نويسد: امكان اعتماد به تواريخ عامه و روايات آنها، همچون كتاب وهب بن منبه وجود ندارد، بلكه از اين كتاب و مانند آن، به‏عنوان شاهد بر مدعا مى‏توان استفاده نمود.

اما نسبت به كتاب تاريخى قطب الدين راوندى، گر چه ايشان به رواياتى كه در منابع شيعى آمده است، استناد نموده، اما نبايد از اين نكته غفلت كرد كه ايشان، بيشتر گزارش‏هاى تاريخى را به‏صورت ناقص ذكر نموده كه نيازمند تكميل است.

نقد ديگر ايشان نسبت به جلد پنجم« بحارالانوار» است كه در آن، تواريخ انبيا( ع) ذكر شده است؛ سيد نعمت الله جزائرى، در اين باره اين‏گونه توضيح مى‏دهد كه علامه مجلسى، در اين كتاب، به‏طور مفصلى گزارش‏هاى تاريخى انبيا( ع) را با توجه به آيات قرآنى و منابع حديثى دو مذهب تشيع و اهل سنت، ذكر نموده است كه براى خواننده مى‏تواند ملال‏آور باشد، ازاين‏رو، ايشان، با توجه به نقايصى كه در كتاب‏هاى فوق بيان شد، كتاب« النور المبين فى قصص الانبياء و المرسلين» را به رشته تحرير درآورده است.

نويسنده، در مقدمه كتاب و با توجه به روايات معصومين( ع)، به بيان امورى همچون تعداد انبياى الهى( ع) و تعيين پيامبران اولو العزم، بيان فرق موجود بين نبى و امام( ع)، عصمت انبيا و... مى‏پردازد.

ايشان، با ذكر روايتى صحيح السند از على بن ابراهيم قمى در ذيل آيه شريفه‏وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ ميثاقَ النَّبِيِّينَ لَما آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتابٍ وَ حِكْمَة ثُمَّ جاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَ لَتَنْصُرُنَّهُ قالَ أَ أَقْرَرْتُمْ وَ أَخَذْتُمْ عَلى ذلِكُمْ إِصْرى قالُوا أَقْرَرْنا قالَ فَاشْهَدُوا وَ أَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدين‏،بيان مى‏دارد كه خداوند متعال از همه پيامبران( و امت‏هايشان)، پيمان يارى و نصرت حضرت رسول اكرم( ص) را گرفت و اينكه در زمان رجعت، همه پيامبران و پيروان راستين آنها ديگربار زنده شده و به يارى حضرت صاحب الامر( ع) همراه با حضرت ختمى مرتبت( ص) و امير مؤمنان( ع)، خواهند شتافت و به خون‏خواهى حضرت سيد الشهدا( ع) مى‏پردازند.

ايشان، انبياى الهى، امامان و ملائكه( ع) را معصوم از هر گونه پليدى و گناه معرفى مى- نمايد و آياتى را كه در نگاه اول، اين وجودات مقدس را گناه‏كار معرفى مى‏كند، با ذكر حديثى از امام رضا( ع) در بيان عصمت انبيا( ع)، پاسخ مى‏دهد و ساحت آنها را از ارتكاب هر گونه خطا و لغزش مبرا معرفى مى‏نمايد.

نويسنده، فصل اول كتاب را با ذكر خلقت حضرت آدم ابو البشر( ع) و همسر ايشان آغاز مى‏نمايد و داستانى را كه در طى آن، اتفاقات مختلفى، همچون سؤال نمودن ملائكه از خداوند متعال از علت خلق آدم( ع)، امر نمودن ملائكه به سجده در برابر حضرت آدم( ع) و امتناع ابليس از آن، منتقل شدن به زمين، توبه حضرت آدم( ع) و قبول آن از جانب خداوند متعال و... رخ داده است، با استناد به آيات قرآن مجيد نقل مى‏كند.

نويسنده، در بيان سجده ملائكه براى حضرت آدم( ع) و جواز آن، به حديثى از امام صادق( ع) كه در پاسخ مسائل زنديق بيان فرمودند، استناد مى‏نمايد؛ در اين حديث، از امام صادق( ع) سؤال شد كه آيا سجده نمودن براى غير خداوند متعال جايز است؟ فرمودند: خير. سائل پرسيد: پس چگونه است كه خداوند متعال ملائكه را امر به سجود براى حضرت آدم( ع) نمود؟ ايشان، فرمودند: اگر كسى به امر خداوند براى شخص ديگرى سجده نمايد، سجود او همان اطاعت از فرمان خداوند متعال است.

در حديثى از امام هادى( ع) آمده است: سجده نمودن ملائكه براى حضرت آدم( ع) هم به‏عنوان اطاعت آنها از دستور خداوند متعال بود و هم به علت محبت آنها به حضرت آدم( ع).

ايشان، در ادامه با توجه به كتاب‏هاى تفسيرى مختلف، نظريات مفسرين را در اين زمينه بازگو نموده و تعدادى از آنها را به نقد مى‏كشد.

ايشان، زندگى‏نامه و تاريخ حضرت نوح( ع)، هود( ع)، صالح( ع)، موسى و هارون( ع) و ساير انبياى بنى اسرائيل، حضرت ابراهيم( ع)، يعقوب و يوسف( ع)، حضرت عيسى( ع) و حضرت محمد مصطفى( ص) را با پيروى روش قرآنى- حديثى، دنبال مى‏نمايد و در پايان كتاب، داستان‏هايى شگفت از قوم بنى اسرائيل را ذكر مى‏كند.

منابع‏

مقدمه و متن كتاب.