حق معلم

پرسش :

براساس حدیث مشهور زیر، چگونه ممکن است کسی عبد دیگری باشد در حالی که همه باید عبد خدا باشیم؟
من علّمنی حرفاً فقد صیرنی عبداً؛ هرکه به من چیزی یاد دهد مرا بنده ی خود کرده است.



پاسخ :

عبارت فوق را به عنوان حدیث نیافتیم اما شبیه آن از پیامبر(ص) چنین است:

من تعلّمت منه حرفا صرت له عبدا؛[۱]اگر یک حرف از کسی یاد گیرم بنده او شده ام.

«عبد» در اینجا به معنای بندگی مانند بندگی خدا و نیز به معنای برده ای که قابل خرید و فروش باشد، نیست بلکه به معنای این است که به او احترام گذارد و به امر و نهی های او گوش دادن است؛ چنانکه پیامبر(ص) فرمود:

مَن عَلَّمَ شَخصا مَسألَةً فقَد مَلَک رَقَبَتَهُ. فَقیلَ لَهُ: یا رَسولَ اللّهِ، أ یبیعُهُ؟ فقالَ(ع): لا، و لکنْ یأمُرُهُ و ینهاهُ.[۲]

هر کس مسأله‏اى را به شخصى بیاموزد او را بنده خود کرده است. عرض شد: اى رسول خدا! یعنى مى‏تواند او را بفروشد؟ فرمود: نه، بلکه به او امر و نهى مى‏کند.


[۱] . عوالی اللئالی ۱، ص ۲۹۲؛ بحار ۷۴، ص ۱۶۵؛ علم و حکمت در قرآن و حدیث، ج ۲، ص ۶۲۶، ح ۱۸۳۰.

[۲] . عوالی اللئالی، ج ۴، ص ۷۱، ح ۴۳؛ میزان الحکمه، ج ۸، ص ۶۱، ح ۱۴۰۱۱.



پاسخگو : بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت
منبع :