منبع : دانشنامه امام حسین(ع)، ج 1، ص 329 - 337
علی اوسط ، امام زین العابدین علیه السلام

علی اوسط ، امام زین العابدین علیه السلام

امام چهارم شیعیان

دومین فرزند پسر امام حسین علیه السلام نیز علی نام داشت و به دلیل این که او میان علی اکبر و علی اصغر قرار داشت ، علی اوسط (وَسَطی) نیز نامیده شده است .

 ایشان چهارمین امام از امامان دوازده گانه اهل بیت علیهم السلام است که پس از شهادت پدرش به مقام امامت ، نائل آمد و امامت در نسل او امتداد یافت .

 مشهورترین کنیه های ایشان ، ابو الحسن ، [1] و مشهورترین القاب ایشان ، زین العابدین ، سید العابدین [2] و سجّاد است . [3]

 مادر وی ، شهربانو دختر یزدگرد است .

 قول مشهور ، سال ولادت ایشان را سال ۳۸ هجری می داند که بر پایه آن در کربلا ، ۲۳ ساله بوده است . [4] اقوال دیگر ، عبارت اند از : سال 37 هجری ، [5] سال 36 هجری ، [6] در زمان جنگ جمل [7] و سال 33 هجری . [8]

 روز ولادت ایشان ، روز جمعه [9] ، پنجم شعبان [10] ، گزارش شده است .

 ایشان ، با فاطمه ، امّ عبد اللّه دختر امام حسن علیه السلام ، ازدواج کرد و دارای سه فرزند به نام های حسین ، محمّد (امام باقر علیه السلام ) و عبد اللّه شد . [11]

 ایشان ، در ۵۷ یا ۵۸ سالگی ، در روز دوازدهم [12] یا بیست و پنجم محرّم [13] سال 94 [14] یا 95 هجری [15] به وسیله ولید بن عبدالملک ، مسموم شد و به شهادت رسید .

 امام زین العابدین علیه السلام ، در قبرستان بقیع ، در کنار قبر عمویش امام حسن علیه السلام به خاک سپرده شد .


[1] كنيه وى را ابو محمّد هم گفته اند . در برخى مصادر ، كنيه هاى ديگرى ، مانند : ابو الحسين ، ابو بكر ، ابو القاسم و ابو عبد اللّه آمده است .

[2] در تذكرة الخواص آمده است : پيامبر صلى الله عليه و آله او را «سيّد العابدين» ناميد.

[3] براى ايشان لقب هاى ديگرى نيز آمده است ، مانند : زكى ، امين و ذو ثفنات .

[4] در الطبقات الكبرى ، وى 23 يا 24 ساله شمرده شده است .

[5] در برخى نقل ها با عبارت «گفته شده است» آمده.

[6] البته با تعبير «گفته شده است» آمده .

[7] اين قول : در سر سلسلة العلويّة ، از ابن جرير طبرى نقل شده است .

[8] در الحدائق الوردية آمده : «دو سال مانده به پايان خلافت عثمان به دنيا آمده است» كه با توجّه به اين ديدگاه ، عمر ايشان ، 28 سال مى شود ، در حالى كه چنين سنّى ، براى على اكبر گفته شده است .

[9] در المناقب ابن شهر آشوب آمده است : «روز پنج شنبه و گفته شده : روز يكشنبه».

[10] نقل هاى ديگرى هم آمده است مانند: نهم شعبان و پانزدهم جمادى آخر .

[11] در لباب الأنساب ، از فرزند ديگرى به نام حسن نيز نام برده شده است.

[12] در إعلام الورى روز وفات ايشان ، «شنبه» ذكر شده است .

[13] اقوال ديگرى هم آمده است: دهم محرم، هجدهم يا نوزدهم محرم، و 24 ربيع اوّل .

[14] در تذكرة الخواصّ آمده : صحيح ترين قول ، اين است ؛ زيرا اين سال ، به جهت درگذشت فقيهان بسيار در آن ، «سال فقيهان» نام گذارى شده است .

[15] در برخى كتاب ها ، سال وفات ايشان ، 92 ، 99 و 100 هجرى ذكر شده است .