توحيد در عبادت

پرسش :

توحيد در عبادت چیست؟



پاسخ :

عبادت ، در لغت به معناى نرمش و فروتنى است[۱]و عبادت خدا ، به معناى فروتنى و خضوع انسان در برابر اوست . توحيد در عبادت ، در قرآن و احاديث اسلامى ، در دو معنا به كار مى رود :

۱ . اطاعت انسان از خداى يگانه و ترك پرستش غير او ، مانند :

«و در هر امّتى فرستاده اى برانگيختيم كه : خدا را بپرستيد و از طاغوت بپرهيزيد»  .

و نيز :

«و مژده باد آنان را كه از پرستش طاغوت ، پرهيز كردند و به سوى خدا باز گشتند»  .

اين معنا از توحيد در عبادت ، همان توحيد در اطاعت است .

۲ . خالص كردن انگيزه در پرستش خداى يگانه .

البته لازمه توحيد در اطاعت ، توحيد در عبادت نيز هست ؛ زيرا اطاعت از اوامر الهى به طور مطلق ، مستلزم اخلاص و پاك سازى انگيزه است ؛ امّا به دليل اهمّيت اين موضوع و نيز اهمّيت مسئله اخلاص در عبادت و مراتب اخلاص ، عنوان مستقلى به آن ، اختصاص يافته است .

بالاترين مراتب توحيد

بالاترين مراتب اخلاص و يا توحيد در عبادت ، آن است كه انسان در عبادت و اطاعت ، از خداوند متعال ، مزد طلب نكند ؛ بلكه عشق و محبّت خدا ، او را به اطاعت از او وادار نمايد ، چنان كه امام صادق عليه السلام مى فرمايد :

مردم ، خداى عز و جل را به سه گونه عبادت مى كنند : گروهى از سرِ رغبت به پاداش خداوند ، او را عبادت مى نمايند كه اين ، عبادت حريصان و همان طمع است . گروهى ديگر ، او را از سرِ بيم از آتش عبادت مى كنند كه اين ، عبادت بردگان و همان ترس است . امّا من ، از سرِ محبّت به او عبادتش مى كنم كه اين ، عبادت بزرگ مَنشان و اين ، همان آسودگى است .


[۱]عَبَدَ در زبان عربى ، دو ريشه دارد كه گويا از نظر معنا ، متضادند . يكى از اين دو بر نرمى و خاكسارى و كُرنش و پرستش ، و ديگرى بر شدّت و تندى و قوّت و صلابت ، دلالت مى كند .



پاسخگو : بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت