عنوان کتاب : حکمت نامه جوان
محل نشر : قم
ناشر : دارالحدیث
نوبت چاپ : دوازدهم
تاریخ انتشار : 1394
تعداد صفحه : 469
زبان : عربی ـ فارسی
جستجو در Lib.ir

حکمت نامه جوان

این کتاب با استفاده از رهنمود قرآن و اهل بیت(ع)، الگوهای عینی ارزش های دینی و اخلاقی را به جوانان ارائه می کند. این مجموعه افزون بر جوانان، برای پژوهشگران و مدیران مرتبط با جوانان نیز کارآمد و مفید است.

حکمت نامه جوان در پنج بخش اصلی سامان یافته است: نقش دوره جوانی در شکوفایی، عوامل شکوفایی جوان، موانع شکوفایی جوان، حقوق جوان، الگوی جوان.

این اثر، از سلسله نوشتارهایی است که با بهره گیری از رهنمودهای حکیمانه قرآن کریم و سخنان نورانی پیامبر(ص) و اهل بیت(ع)، به صورت موضوعی برای استفاده اقشار مختلف جامعه تدوین شده است.

گزیده و ترجمه ها:

بهار زندگی، محمّد محمّدی ری شهری، قم: دار الحدیث، چاپ اوّل، ۱۳۹۳ ش، پالتویی، ۹۶ ص، فارسی؛

جواهر الحکمة للشباب، محمّد محمّدی ری شهری، قم: دار الحدیث، چاپ چهارم، ۱۳۹۳ ش، رقعی، ۳۵۶ ص، عربی؛

Ҳикматномаи yaвон ، ترجمه حکمت نامه جوان، محمّد محمّدی ری شهری، ترجمه: حکیم جان کمال اف، قم: مرکز بین المللی ترجمه و نشر المصطفی، چاپ اوّل، ۱۳۹۰ ش / ۲۰۱۱ م، وزیری، ۳۲۷ ش، تاجیکی؛

جواهر الحکمة للشباب، به ترکی آذری و اندونزیایی ترجمه شده است.

پيش گفتار

جوانى ، بهترين فرصت زندگى براى خودسازى و سازندگى است و جوانان ، ارزنده ترين ذخاير و سرمايه هاى جوامع انسانى هستند. از اين رو ، رشد و بالندگى هر كشور ، در گرو آموزش و پرورش نيروى جوان آن است و موضوع جوانان در تاريخ بشر ، همواره مورد توجّه رهبران فرهنگى، دينى و سياسى جهان بوده است . يكى از نويسندگان معاصر مى نويسد :

 گِزِنفون، حكيم و مورّخ يونانى (۴۳۰ ـ ۳۵۵ ق.م) ، دو كتاب راجع به ايران نوشته است كه يكى از آن دو كورش نامه است. در اين اثر ، شرحى راجع به تربيت جوانان ايران در دوران هخامنشى آورده و از جمله مى نويسد: «تقوا و فضيلت به فرزندان خود مى آموزند، همان گونه كه ديگران خواندن و نوشتن را ... در قوانين ايران ، كوشش مى شود كه افراد ، تربيتى پيدا كنند كه آنان را پيشاپيش ، از دست يازيدن به كارهاى ننگين و شرارت آميز ، باز دارد» ...

 گزنفون ، يكى از علّت هاى اقتدار هخامنشيان را ـ كه در زمان خود ، بزرگ ترين كشور جهان بودند ـ همين توجّه به تربيت جوانان مى داند. [۱]

 در جهان امروز ، كه عصر انفجار اطّلاعات است ، از يك سو، دسترس جوانان به انواع آگاهى ها، زمينه رشد دانش و پيشرفت فنّاورى را فراهم كرده است و از سوى ديگر، سوداگران بين المللى و سودجويان سياسى و اقتصادى ، بيش از دوران هاى

 گذشته از سرمايه جوانان ، سوء استفاده مى كنند و بدين لحاظ ، پرداختن به مسائل جوانان در جهان امروز ، بيش از گذشته حائز اهمّيت است [۲] و در ايران ، به دليل اين كه نزديك نيمى از جمعيت آن جوان اند ، [۳] مسئله جوانان ، اهمّيت فوق العاده اى دارد .

 علاوه بر اين، آنچه بر اهمّيت پرداختن به مسائل جوانان ايرانى مى افزايد، نقش آنان در پيروزى انقلاب اسلامى است كه موجب شده تا جريان هاى سياسى و فرهنگى مخالف، به منظور پيشگيرى از انتقال فرهنگ انقلاب اسلامى به نقاط ديگر جهان ، براى ايجاد انحراف اخلاقى و سياسى در جوانان ايرانى برنامه ريزى كنند.

 پژوهش هاى اسلامى درباره جوانان

پژوهشگران اسلامى ، از ديرباز به مسائل جوانان پرداخته اند . براى نمونه مى توان به كتابى به نام فضل الشُبّان و تقدّمهم على كثير من ذوى الأسنان (برترى جوانان و تقدّم آنان بر بسيارى از سالخوردگان) [۴] اشاره كرد كه در سده هاى سوم و چهارم هجرى تأليف شده است. مانند اين نوشتار ، در ميان آثار اسلامى ، كم نيست و بخصوص در نيم قرن اخير ، دانشمندان مسلمان به موازات ديگر پژوهشگران ، نوشته هاى مفيد و

 سازنده اى را درباره نسل جوان ارائه نموده اند، هرچند با عنايت به نيازهاى اين نسل در عصر حاضر، آنچه ارائه شده است ، تا نقطه مطلوب ، فاصله دارد.

 كتاب شناسى جوانان

اهمّيت پژوهش درباره جوانان ، سبب شده است كه پژوهشگران در زمينه هاى تعليم و تربيت، روان شناسى و جامعه شناسى ، صدها مقاله و كتاب درباره ابعاد مختلف مسائل و مشكلات جوانان تهيّه كنند و كثرت منابع در اين زمينه ، موجب گرديده است كه جمعى به كتاب شناسى اين گونه آثار ، همّت گمارند. [۵]

 بهترين كتاب ها براى نسل جوان

نسل جوان در عصر حاضر ، احساسات، خواسته ها، نيازها و مشكلات ويژه اى دارد كه نسل هاى گذشته نداشتند . همچنين ، آسيب ها و انحرافات خاصّى جوانان امروزى را تهديد مى كند كه در گذشته ، تهديد نمى كرد . از اين رو ، به گمان ما ، بهترين كتاب ها براى نسل جوان در عصر كنونى ، كتاب هايى هستند كه داراى سه ويژگى باشند:

 ۱. بر اساس شناخت دقيق استعدادهاى جوانان، تهيّه و تنظيم گردند و پاسخگوى احساسات، نيازها، خواست ها و دغدغه هاى آنان در زندگى باشند و از آسيب ها و انحرافاتى كه نسل جوان را در عصر حاضر تهديد مى كند ، پيشگيرى نمايند ؛

 ۲. الگوى عينى براى ارزش هاى اخلاقى ارائه نمايند ؛

 ۳. براى جوانان از جذابيّت لازم براى مطالعه ، برخوردار باشند.

 بهترين جوان شناس ، آفريدگار انسان است . هم اوست كه بهتر از هر كس ديگر ، استعدادهايى را كه به جوانان عنايت كرده ، مى شناسد و نيازهاى آنان را مى داند و از

 آسيب هايى كه سرمايه جوانى را تهديد مى كند ، آگاه است . بنا بر اين ، بهره گيرى از رهنمودهاى قرآن و احاديث اسلامى ـ كه ريشه در وحى الهى دارند ـ براى تهيّه بهترين كتاب هاى مورد نياز جوانان ، از اهمّيت فوق العاده اى برخوردار است ؛ امّا مسئله اساسى در ارائه رهنمودهاى الهى به نسل جوان ، اين است چگونه اين رهنمودها ، هماهنگ با زمان و مكان ، در هر دوره اى ، از قرآن و سنّت ، استخراج گردد و افزون بر اين ، همراه با ارائه الگوى عينى ، جاذبه كافى براى مطالعه نسل جوان داشته باشد . نگارنده ، در نگارش كتاب كيمياى محبّت ـ كه بخشى از رهنمودهاى اسلامى را ارائه كرد ـ ، [۶] تلاش نمود كتابى با همه اين ويژگى ها عرضه كند و خوش بختانه آن كتاب ، سختْ مورد استقبال جوانان قرار گرفت .

 حكمت نامه جوان

كتاب حكمت نامه جوان ، تا آن جا كه توانسته ، رهنمودهاى قرآن و اهل بيت عليهم السلام را همراه با ارائه الگوهاى عينىِ ارزش هاى دينى و اخلاقى به جوانان ارائه مى نمايد . اميدوارم كه خداوند منّان ، اين مجموعه را از جذّابيت لازم براى مطالعه جوانان عزيز ، برخوردار نمايد.

 گفتنى است آنچه در اين حكمت نامه آمده ، متن مهم ترين رهنمودهاى قرآن و احاديث اسلامى براى جوانان است كه شرح آنها ، نياز به كتاب هاى مستقل در زمينه هاى مختلف مسائل جوانان دارد و از اين رو ، اميد است كه اين مجموعه ، نه تنها براى جوانان ، بلكه براى پژوهشگران و مسئولان امور تربيتى ، مفيد و كارساز باشد .

 در اين جا بر خود لازم مى دانم از همه كسانى كه در آماده سازى اين حكمت نامه با

 نگارنده همكارى داشته اند ، بويژه فاضل ارجمند آقاى احمد غلامعلى و همچنين آقاى محمّد نورى ـ كه در تهيه پرونده پژوهشى جهت تحليل ها مرا يارى داد ـ ، صميمانه سپاس گزارى نمايم . افزون بر اين ، زحمات استاد گران قدر حجة الإسلام والمسلمين جناب آقاى مهدى مهريزى را كه با ترجمه زيباى خود ، فهم آيات و روايات اين مجموعه را براى پارسى زبانان ميّسر ساخت ، ارج نَهم و از خداوند متعال ، مسئلت دارم كه پاداشى درخور فضل خود به همه آنان ، عنايت فرمايد.

 محمّد محمّدى رى شهرى

 ۲۹ بهمن ۱۳۸۲

 ۲۷ محرّم ۱۴۲۵

 

[۱] هشدار روزگار : ص ۱۸۷ ـ ۱۸۸ .

[۲] بر اساس آمار سازمان ملل ، در سال ۲۰۰۰ م ، تعداد جوانان پانزده تا ۲۴ ساله در جهان ، بيش از يك ميليارد و ۵۹ ميليون و ۸۹۷ هزار نفر و جمعيت جهان ، حدود شش ميليارد و ۶۱ ميليون و ۵۰۲ هزار نفر بوده است (گزارش وضعيت جهانى جوانان ۲۰۰۳ : ص ۸۴) .

[۳] بر اساس گزارش مركز آمار ايران در تاريخ ۲۷ بهمن ماه ۱۳۸۲ ، برآورد جمعيت كلّ كشور ۶۶ ميليون و ۴۸۰ هزار نفر بوده كه از اين رقم ، تعداد افراد پانزده تا ۲۴ ساله ، شانزده ميليون و ۶۷۲ هزار و ۳۲۰ نفر (۱/۲۵ درصد كلّ جمعيت) ، ۲۵ تا ۲۹ ساله ، پنج ميليون و ۶۳۲ هزار و ۹۲۰ نفر (۵/۸ درصد كل جمعيت) ، و سى تا ۳۹ ساله ، هشت ميليون و ۷۹۶ هزار و ۱۵۰ نفر (۲/۱۳ در صد كلّ جمعيت) بوده است . در برآورد ديگرى تا پايان سال ۱۳۸۲ ، تعداد پسران پانزده تا ۲۹ ساله ، يازده ميليون و ۶۹۵ هزار و ۸۳۷ نفر و تعداد دختران در اين سنين ، شانزده ميليون و هجده هزار و ۷۳۰ نفر بوده است .

[۴] نويسنده اين كتاب ، گم نام است و گويا آن را به مقتدر، خليفه جوان عبّاسى (حك ۲۹۵ ـ ۳۲۰ق) ، تقديم كرده است . اهداى چنين رساله اى به خليفه ، مى تواند نشانگر اهمّيت جوانان در آن روزگار باشد .

[۵] حدّاقل دو كتاب شناسى مهم ويژه جوانان در ايران سراغ داريم: يكى كتاب شناسى جوانان ، نوشته مريم رعيّت على آبادى، شهرزاد طاهرى لطفى و نوشين عمرانى، و ديگرى كتاب شناسى جوانان ، نوشته انسيه راعى.

[۶] اين كتاب در سال ۱۳۷۹ توسّط انتشارات دارالحديث به طبع رسيد و به زبان هاى عربى ، انگليسى ، اسپانيولى ، تركى استانبولى و اُردو ، ترجمه شده و به دليل استقبال علاقه مندان ، بويژه نسل جوان ، تا كنون بارها تجديد چاپ شده و تا كنون ، حدود ۲۶۰ هزار نسخه از آن ، منتشر گرديده است .