منبع : سیره پیامبر خاتم صلّی الله علیه وآله جلد ششم پديدآورنده : محمّد محمّدی ری شهری زمان انتشار : 1394 از صفحه 100 تا صفحه 101
سخنى در باره شغل پيامبر(ص) پيش از بعثت

سخنى در باره شغل پيامبر(ص) پيش از بعثت

بر پايه گزارش هاى موجود ، پيامبر اكرم(ص) پيش از بعثت ، به چوپانى و تجارت ، اشتغال داشته است.

بر[۱] پايه گزارش هاى موجود ، پيامبر اكرم(ص) پيش از بعثت ، به چوپانى و تجارت ، اشتغال داشته است ؛[۲]دو كارى كه از كارهاى رايج قريش در مكّه بوده است . مكّيان به دليل كم آب بودن منطقه و سنگلاخى بودن بخش بزرگى از زمين هايشان ، كمتر امكان كشاورزى داشتند و از اين رو حرفه ها و شغل هاى توليدى و خدماتى ديگرى در ميان آنان رونق داشت .

پس از بعثت پيامبر(ص) و به دوش گرفتن وظيفه سنگين رسالت از سوى ايشان ، بيشترِ فرصت پيامبر(ص) در اين مأموريت سنگين متمركز گشت ، چندان كه بر اساس معمول، انتظار نمى رود كه ايشان به كارهاى توليدى يا خدماتى نيز اشتغال ورزيده باشد . با اين همه ، گزارش هايى در دست اند كه نشان مى دهند پيامبر(ص) پس از بعثت نيز گاه به چنين كارهايى پرداخته است . اين گزارش ها حاكى از آن هستند كه پيامبر(ص) هر گاه فرصت و موقعيتى مى يافت ، به باغدارى[۳]و تجارت[۴]و ديگركارهاى دستى[۵]مى پرداخت .

پيامبر اكرم(ص) پس از هجرت و با توجّه به آبادى و حاصلخيزى نسبى مدينه ، زراعت را در درجه نخست اهمّيت قرار داد ؛[۶]شغلى كه مهم ترين كالاهاى راهبردى را توليد مى كند و مردم را از وابستگى غذايى به ديگران رهايى مى بخشد . افزون بر اين ، پيامبر(ص) به كارهاى توليدى و خدماتى ديگر مانند دامدارى و تجارت نيز ترغيب نمود و بر دست پينه بسته كارگرى بوسه زد .[۷]اين ، بِدان معناست كه كار در اسلام ، مقدّس است و هر گونه تلاش براى برآوردن نيازهاى فردى ، خانوادگى و اجتماعى ، ارزشمند است .

بر اين پايه و در دنياى كنونى نيز همان گونه كه كشاورزى و دامدارى و ديگر كارهاى توليدى و خدماتى در خور توصيه اند ، كارهاى صنعتى ، هنرى و علمى و همه كارهاى مورد نياز نيز لازم و ارزشمندند . به طور كلّى، دين مقدّس اسلام از بيكارگى و كم كارى و اتّكال به ديگران نفرت دارد و همه را به آباد كردن زمين و تلاش و اشتغال و خودكفايى فرا مى خواند ، هر چند كه در اين تلاش مجدّانه ، بايد امكانات جامعه و منطقه و اوضاع زيست محيطى و نيروى انسانى و ده ها نكته ديگر را در نظر داشت . كوتاه سخن ، آن كه رفع نيازها بايد صورت گيرد؛ امّا اهمّيت برنامه ريزى و تدبير و مديريت خُرد و كلان كار را نيز بايد به ياد داشت .

گفتنى است كه اين سيره پيامبر(ص) ، در اهل بيت ايشان نيز استمرار داشته و آنان با استناد به شيوه پيامبر اكرم(ص) به كشاورزى و باغدارى و تجارت اشتغال داشته و از دست رنج خود ، گذران زندگى مى نموده اند .[۸]

 

[۱] به قلم فاضل ارجمند ، جناب آقاى عبد الهادى مسعودى .

[۲] ر . ك : ص ۹۳ «چوپانى» و ص۹۷ «تجارت» .

[۳] ر . ك : ص ۹۷ ح ۳۷۶۹ و ۳۷۷۰ .

[۴] ر . ك : ص ۹۷ ح ۳۷۶۸ . البتّه اين حديث نشان نمى دهد كه پيش از بعثت است و يا پس از آن .

[۵] ر . ك : ص ۹۹ ح ۳۷۷۱ .

[۶] ر . ك : ص ۱۱۳ ح ۳۷۸۳ .

[۷] ر . ك : ص ۱۱۱ (بوسيدن دست كارگر) .

[۸] ر . ك : الكافى : ج ۵ ص ۷۳ ـ ۷۷ باب «ما يجب من الاقتداء بالائمّة عليهم السلام فى التعرّض للرزق» .