13 فروردین

۱۳ فروردين
روز طبيعت
شرح مناسبت:
سيزده، روز پايان دوره جشن هاي نوروزي است. در اين روز مردم بنابر يک سنت فرهنگي از خانه ها بيرون و به دشت و صحرا و باغ مي روند تا آخرين روز عيد را در طبيعت و درکنار سبزه و گياه و آب روان چشمه ها و جويبارها به شادي و خوشي بگذرانند. در گذشته، مردم قيد و بندي براي رفتارهاي خود در روز سيزده نمي پذيرفتند و با پرخوري ها و هوسبازي ها و شادخوارگي ها نظم و قرارهاي اجتماعي را بر هم مي زدند و آشوب و آشفتگي هايي در روال معمول زندگي خود پديد مي آورند. رفتارهاي بي بند و بار و آشوبگرانه برخي، حوادث ناگواري مي آفريد که گريبان آنها و ديگران را مي گرفت و گاهي مصيبت هايي به بار مي آورد. مردم اين مصيبت ها و نا خجستگي ها را اثري از نحسي شماره سيزده مي پنداشتند. از اين رو، سيزده فروردين را هم نحس و بدشگون مي انگاشتند. در زمان کنوني با دگرگوني هاي اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي در جامعه ايران و تغييرات در چگونگي برگزاري مراسم سيزده بدر و پديد آمدن رفتارها و آئين هايي مطابق و مناسب با فرهنگ مردم جامعه کنوني، باز مردم ايران در هر جايي که هستند سيزده نوروز را با شور و گرمي و سرور در بيرون از خانه ها و در دشت و باغ و بوستان جشن مي گيرند. براي گذراندن اين روز در فضاي باز طبيعت کوه و دشت آرزو مي کنند که روز سيزده شان، روزي آفتابي و گرم باشد. از صبح زود سيزده هر چند خانواده نزديک و خويشاوند با هم شيريني و آجيل باقي مانده از ايام عيد را با خوراک آماده مانند سبزي پلو با کوکو، باقالي پلو با گوشت، و بار و بنشن و سير و پياز سرخ کرده و کشک ساييده و سرکه و رشته و ساير مخلفات آش رشته، که حتماً بايد در صحرا پخته شود، و کاهو و سرکه انگبين عصرانه، و سماور و قند و چاي و راديو و ...... با خود بر مي دارند و با اتومبيل و هر وسيله که مهيا باشد به خارج از شهر مي روند. در بيرون شهر، خانواده ها دسته دسته در کنار آب و سبزه يا زير درختان سبز بساط خود را مي گسترند و اجاق و آتش را روشن مي کنند و ديگ آش رشته را روي اجاق بار مي گذارند و سماور را آتش مي کنند.بچه ها به بازي هايي مانند جفتک چارکش، الاکلنگ، گرگم به هوا و تاب بازي، که از معمول ترين بازي هاست، مشغول مي شوند. پسران جوان هم معمولاً الک دولک بازي مي کنند. بزرگسالان هم هريک به گونهاي خود را سرگرم مي کند. ظهر، هرخانواده سفره اي مي گسترد و آش رشته و باقلاپور، يا سبزي پلوبا کوکو و ماهي را که در ديس و کاسه و بشقاب کشيده شده در ميان سفره مي چيند و زن و مرد، پير وجوان و کودک با خنده و شوخي دور سفره مي نشينند و مشغول خوردن مي شوند.خوردن آجيل و کاهو با سرکه انگبين، عصرانه بيشتر مردم است. نزديکي هاي غروب قبل از ترک کردن صحرا، هر خانواده سبزه اي را که پيش از نوروز به نشانه برکت و فراواني کاشته اند، در آب مي اندازند به خانه هاي خود بازمي گردند .
منبع : http://www۲.irib.ir/occasions
آیات و روایات متناسب :
روز طبيعت
قرآن کریم:
و أنزَلنا مِنَ السَّماءِ ماءً فَأنبَتنا فِيها مِن كُلِّ زَوجٍ كَريمٍ
و از آسمان آبي فرو فرستاديم و در آن (زمين) از هر نوع [گياه]نيكويي رويانديم
لقمان ، آيه ۱۰
قرآن کریم:
وَ أنزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأنبَتنا بِهِ حَدائِقَ ذاتَ بَهجَةٍ
و براي شما از آسمان آبي فرو آورديم و به وسيله آن باغ‏هاي سرورانگيز رويانديم
نمل ، آيه ۶۰
پيامبرصلي الله عليه وآله :
النَّظَرُ في ثَلاثَةِ أشياءٍ عِبادَةٌ : النَّظَرُ فِي وَجهِ الوالِدَينِ و فِي المُصحَفِ و فِي البَحرِ
نگاه كردن به سه چيز عبادت است : به صورت پدر و مادر ، به قرآن و به دريا
بحار الأنوار ، ج ۱۰ ، ص ۳۶۸ ۸۹۹۸
پيامبر صلي الله عليه وآله :
لاتُحرِقُوا النَّخلَ و لاتُغرِقوهُ بِالماءِ و لاتَقطَعُوا شَجَرَةً مُثمِرَةً و لاتُحرِقُوا زَرعاً لأِنَّكُم لاتَدرونَ لَعَلَّكُم تَحتاجُونَ إلَيهِ
نخل را نسوزانيد و آن را در آب غرق نكنيد. درخت بارور را قطع نكنيد و زراعت را به آتش نكشيد ؛ زيرا شما نمي‏دانيد ، شايد در آينده به آن نيازمند شويد
الكافي ، ج ۵ ، ص ۲۹
امام علی علیه السلام:
النَّظَرُ إلَي الخُضرَةِ نُشرَةٌ
نگاه كردن به سبزه موجب شادابي است
نهج البلاغه ، حكمت ۴۰۰
امام صادق‏ عليه السلام :
لاتَطيبُ السُكني إلّا بِثَلاثٍ : الهَواءِ الطَّيِّبِ وَ الماءِ الغَزيرِ العَذبِ و الأرضِ الخَوّارَةِ
زندگي با سه چيز خوش مي‏شود : هواي پاك ، آب فراوان گوارا و زمين نرم و سست [آماده زراعت]
تحف العقول ، ص ۳۲۰
امام صادق‏ عليه السلام:
النَّشوَةُ في عَشَرَةِ أشياءَ : المَشي و الرُّكُوبِ و الاِرتمِاسِ فِي الماءِ و النَّظَرِ إلَي الخُضرَةِ
شادابي در ده چيز است : پياده روي ، [اسب] سواري ، آب تني (شنا) و نگاه كردن به سبزه . . .
الخصال ، ص ۴۴۳
امام كاظم ‏عليه السلام :
ثَلاثَةٌ يَجلينَ البَصَرَ : النَّظَرُ إلَي الخُضرَةِ و النَّظرُ إلَي الماءِ الجاري و النَّظَرُ إلَي الوَجهِ الحَسَنِ
سه چيز ديده را روشني مي‏بخشد : نگاه به سبزه ، نگاه به آب جاري و نگاه به صورت زيبا . . .
الخصال ، ص ۹۲