مطالعه کتاب خرید کتاب
عنوان کتاب : انسان در تراز قرآن (جستاری در انسان شناسی قرآنی)
پديدآورنده : علی راد
محل نشر : قم
ناشر : دارالحدیث
نوبت چاپ : اول
تاریخ انتشار : 1393
تعداد صفحه : 231
قطع : رقعی
زبان : فارسی
جستجو در Lib.ir

انسان در تراز قرآن (جستاری در انسان شناسی قرآنی)

این کتاب با روش تفسیر موضوعی، به بازشناسی نگرش قرآن به انسان در نظام هستی و تعریف و تنظیم رابطه انسان با خدا، خود و دیگران می پردازد.

این کتاب با روش تفسیر موضوعی، به بازشناسی نگرش قرآن به انسان در نظام هستی و تعریف و تنظیم رابطه انسان با خدا، خود و دیگران می پردازد. هدف اصلی آن، نشان دادن رویکرد قرآنی به آغاز و فرجام حیات انسان با تبیین آیات شاخص قرآن در مسائل متنوع است. این پژوهش در هشت فصل تنظیم شده است: انسان، هیچِ هست یافته، نیکوترین آفریده، آفرینشی هدف مند، راه و توشه،   همراه با راهنمایان، ستایش و بندگی، مرزهای الهی و دشمن.

سخن  آغاز

مسئله اصلی قرآن، تعریف و تنظیم رابطۀ انسان با خدا، خود و دیگران است؛ موضوع قرآن، انسان و هدايت اوست؛ ازاين رو محور و مبنا در گزارهها و آموزههاي آن «انسان» مي باشد. هدف نهایی رهنمودهاي قرآنی، گرایش انسان به سوي کمال و تبيين خطوط کلي و چارچوب تعامل وي با مجموعه هستي در عرصههاي گوناگون است؛ بنابراین قرآن كريم، كتابِ هدايت انسانها در همۀ اعصار بوده و فراخنای زمين و گسترة زمان، هماره حوزة نورافشاني خورشيد تابانِ این کتاب آسمانی است. نور هدايت قرآن در همۀ آفاق مرزهای بشريت مي تابد: (وما هي الّا ذكری للبشر)[۱]؛ (وما هو الّا ذكر للعالمين)[۲]و اين پرتوافشانی، ویژۀ دوره، اقلیم و يا نژادي خاص نیست.=[۳]

ازآنجا  كه قرآن اصيل‏ترين كتاب هدايت به شمار می رود، هيچ يك از مسائل اساسي سعادت و شقاوت انساني را فروگذار نكرده است؛ چنان كه خداي تعالي می فرمايد: (ما فرّطنا في ‏الكتاب من شي‏ء).[۴]از این رو با توجه به اصالت جايگاه قرآن در نظام معرفتي اسلام، در آينۀ روايات از آن با عنوان مرهمنامه[۵]و طعام (معنوي) آمادۀ الهی،[۶]و در بيانات مفسران و فقيهان شیعه و سنّی، با تعابیری چون اساسنامه و قانونوارۀ حيات فردي و اجتماعي بشريت و جامع امتيازهای کتاب های آسماني پيشين ياد شده است.[۷]از این رو هدايت قرآن براي همگان سودمند بوده و همه بشریت به آن  نيازمند است؛ همچون آبی زلال و گوارا كه به حيات همۀ زندگان حیات بخشیده و هيچ موجود زندهاي در هيچ دوره و سرزمینی از آن بي نياز نيست.[۸]

مجموعۀ «انسان در تراز قرآن» با روش تفسیر موضوعی به بازشناسی نگرش قرآن به انسان در نظام هستی پرداخته و هدف اصلی آن نشان دادن رویکرد قرآنی به آغاز و فرجام حیات انسان است. در این جلد، هشت مسئله مورد بررسی قرار گرفته اند که عبارتند از: «انسان، هيچِ هست يافته»، «نیکوترین آفريده»، «آفرينشي هدفمند»، «راه و توشه»، «همراه با راهنمایان»، «ستایش و بندگی»، «مرزهای الهی» و «دشمن»؛ در جلدهای پسین نیز ابعاد دیگری از آموزه انسان شناسی قرآنی ارائه خواهد شد.

در پایان از نکته سنجی ها و باریک بینی های ارزیاب محترم کتاب جناب حجة الاسلام والمسلمین عبدالهادی مسعودی، ریاست محترم پژوهشکدۀ تفسیر اهل بیت عليهما السلام که با ملاحظات سودمندشان بر کمال این کتاب افزودند، سپاسگزاری می کنم. همچنین از پی گیریهای مستمر مدیر اجرایی پژوهشکده جناب حجة الاسلام والمسلمین سید مرتضی طبایی و سایر همکاران عزیز در مراحل تدوین، ویرایش و نشر تشکر می کنم.

علی راد

غدیر ۱۴۳۴ ق


[۱]. مدّثر: ۳۱.

[۲]. قلم: ۵۲.

[۳]. تفسير تسنيم، ج۱، ص۳۱.

[۴]. انعام: ۳۸: «ما هيچ چيز را در اين كتاب فروگزار نكرديم».

[۵]. اشاره به روايتي از پيامبر صلی الله علیه وآله دارد كه فرمودند: «القرآن هو الدواء» (ر.ك: بحار الانوار، ج۹۲، ص۱۷۶، ح۴).

[۶]. اشاره به روايت نبوي دارد: «القرآن مادبة الله فتعلّموا مأدبته ما استطتعتم» (ر.ك: بحار الانوار، ج۸۹، ص۱۹).

[۷]. براي آگاهي بيشتر از اين ديدگاه¬ها بنگريد: مجمع البيان، ج۱، ص۳۶۹ و ج۶، ص۱۹۹؛ تفسير الاصفي، ج۱، ص۸؛ تفسير كنز الدقائق، ج۱، ص۳؛ البيان في تفسير القرآن، ص۲۴.

[۸]. ر.ک: تفسير تسنيم، ج۱، ص۳۲.