بخشش فدک

پرسش :

اگر پیامبر(ص) فدک را بخشید، چرا فاطمه(ع) بعد از رحلت پدر گرامی(ص)، فدک را به عنوان ارث، طلب کرد؟



پاسخ :

عطا شدن فدک به فاطمه(ع) منحصر به این روایات نیست، به گونه ای که نمی توان به آسانی و به دلیل وجود یکی دو روایت معارض، آنها را کنار نهاد. راه حلّ علمی هنگام پیش آمدن این گونه تعارض ها، اندیشیدن در مفاد روایات و دلالت آنها در هر دو سوی تعارض و سازگار نمودن آنهاست. در این جا نیز می توان گفت: فاطمه(ع) ابتدا به درستی و با راستی تمام، ملکیت خود را بر فدک، اعلام کرد و اقدام حکومت را در خلعِ ید کارگزارانش در فدک، به محاکمه کشید. حکومت وقت، بر خلاف قوانین قضایی و به جای این که متصرّفان نوپیدا را مدّعی بداند و از آنها دلیل و بیّنه بخواهد، فاطمه(ع) را با آن که ذو الید و اختیاردار فدک بود، مدّعی خواند و اقامه بیّنه را بر عهده وی نهاد. فاطمه زهرا(ع) ناگزیر، شاهدانی آورد و چون دوباره بر خلاف قوانین قضایی، گواهی آنان پذیرفته نشد، باز، ناگزیر از استدلالی اقناعی بهره گرفت و راه دیگری را برای اثبات ملکیّت خود پیمود. به سخن دیگر، فاطمه(ع) در این دادگاه ناجوان مردانه، در پی اثبات ملکیت فعلی و تسلّطش بر فدک است و در آخرین مرحله می فرماید که بر فرض نبخشیدن پیامبر(ع) هم، بنا به قانون ارث، بخش عظیمی از فدک، به تنها فرزند ایشان، یعنی وی می رسد.



پاسخگو : بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت