تاريخ : چهارشنبه 1395/7/28
کد خبر: 54004

انتشار جلد هجدهم « دانشنامه قرآن و حدیث »

جلد هجدهم «دانشنامه قرآن و حدیث» به زبان فارسی عربی به همت آیت الله ری‌شهری با همکاری جمعی از پژوهشگران از سوی سازمان چاپ و نشر دارالحدیث راهی بازار نشر شد.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دارالحدیث به نقل از خبرنگار خبرگزاری رسا، جلد هجدهم «دانشنامه قرآن و حدیث» به زبان فارس ـ عربی به همت آیت الله ری‌شهری با همکاری جمعی از نویسندگان و با ترجمه حمیدرضا شیخی از سوی سازمان چاپ و نشر مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث راهی بازار نشر شد.

 این کتاب از سه بخش توبه، ثغر: مرز و ثواب: پاداش تشکیل شده است.

آثار و برکات توبه، انواع توبه، نمونه‌هایی از دعاهای روایت شده در طلب توبه عناوین فصل‌های بخش توبه است.

بخش مرز، از یک درآمد، دو فصل با عناوین تشویق به پاسداری از مرزهای کشور اسلامی و دعای برای مرزبانان تشکیل شده است.

 درآمد، شناخت پاداش و کیفر، تشویق به پاداش جویی و نظام پاداش و کیفر از عناوین فصل‌های بخش «ثواب: پاداش» است.

در قسمتی از «درآمد» بخش «ثغر:مرز» با عنوان «ثغر در قرآن و حدیث» می‌خوانیم:

کلمه ثغر و دیگر مشتقات آن در قرآن به کار نرفته است، ولی این واژه کاربرد فراوانی در احادیث اسلامی دارد.

مرزهای جغرافیایی و فرهنگی:

نکته قابل توجه این که در احادیث واژه «ثغر» در دو معنا به کار رفته است، یکی مرزهای جغرافیایی و دیگر مرزهای فرهنگی.

 به سخن دیگر، از منظر پیشوایان اسلام، دشمنان  این مکتب از دو ناحیه جامعه اسلامی را تهدید می‌کنند: یکی از ناحیه مرزهای جغرافیایی که در صورت موفقیت، جامعه اسلام بر حسب ظاهر آسیب می‌بیند، و یکی از ناحیه مرزهای فرهنگی که به نابودی حقیقی جامعه اسلامی می‌انجامد.

بر این اساس در نصوص اسلامی به دو نوع مرزبان و مرزبانی اشاره شده است: یکی مرزبانی فرهنگی که علمای ربانی این مسؤولیت را به عهده گرفته‌اند و دیگر مرزبان جغرافیایی که در حوزه مسؤولیت نیروهای مسلح است.

 قرآن کریم ضمن دعوت جامعه اسلامی به مقاومت و پایداری در برابر دشمنان آنها به مرزبانی و پاسداری از مرزهای جغرافیای خود دعوت می‌کند:

«یا أَیهَا الَّذینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ»

ای کسانی ایمان آورده‌اید صبور باشید و یکدیگر را به مقاومت سفارش کنید و از مرزها نگهبانی نمایید و از خدا پروا بدارید، باشد که رستگار شوید. (آل‌عمران؛ آیه ۲۰۰)

جمله «رابطوا» از مصدر«رباط» گرفته شده و آن در اصل به معنای بستن چیزی در مکانی است و به همین جهت به کاروانسرا «رباط» گفته می‌شود، «مرابطه» در اصل به معنای مراقبت از مرزها آمده است، زیرا سربازان مرکب‌ها را آنجا می‌بستند و امکانات جنگی را در آنجا نگهداری می‌کردند.

ولی این واژه معنای وسیعی دارد که شامل هرگونه آمادگی برای دفاع از خود و جامعه اسلامی می‌شود و لذا روایات اهل‌بیت علیهم السلام، جمله یاد شده به مواظبت بر نمازها یکی پس از دیگری تفسیر شده است زیرا نماز، انسان را در برابر وسوسه‌های شیاطین انس و جن و آفت‌های معنوی مصونیت می‌بخشد.

همچنین در روایتی رابطه با امام و پیروی از رهنمودهای آنان رباط نامیده شده چرا که تمسک به اهل‌بیت علیهم السلام مانع از نفوذ دشمنان اسلام به مرزهای فرهنگی فردی و اجتماعی است.

در قسمتی از درآمد بخش «پاداش: ثواب» با عنوان «ثواب در قرآن و حدیث» می‌خوانیم:

واژه‌های برگرفته از ریشه «ث و ب» ۲۸ بار به گونه‌های مختلف در قرآن آمده است. از این تعداد، شانزده مورد به معنای پاداش کار نیک است و سه مورد به معنای عقاب و کیفر کار بد به کار رفته است.

همچنین اجر و مشتقات آن که در آیاتی پرشمار به کار رفته؛ و در بیشتر موارد به معنای پاداش معنوی است.

واژه ثواب و مشتقات آنها در متن احادیث اهل سنت، بسیار کم به کار رفته است، نویسندگان و شارحان صحاح سته، واژه ثواب را در عنوان چند باب درج کرده‌اند.

در سایر منابع حدیثی اهل سنت احادیث بیشتری با مضمون ثواب یافت می‌شود؛ مانند این که اگر کسی به یگانگی خدا و رسالت حضرت محمد صلی الله علیه و آله وسلم، شهادت دهد، خداوند آتش جهنم را بر او حرام می‌گرداند یا اگر کسی نمازهای واجب را به جا آورد و آن را سبک نشمارد، خداوند وعده کرده است که او را به بهشت وارد کند و نیز اینکه مکر و خدعه و خیانت به آتش جهنم می‌انجامند.

در آثار حدیثی امامیه، واژه ثواب بسیار به کار رفته است. در کتاب‌های چهارگانه امامیه؛ ابواب متعددی در این زمینه وجود دارد و احادیث بسیاری درباره پاداش و کیفر کارهای گوناگون (از ثواب توحید تا ثواب کارهای خوب جزئی در زندگی، و از کیفر شرک تا خوردن خاک) روایت شده است.

نویسنده در قسمت دیگری از «درآمد» این بخش آورده است:

در این بخش از دانشنامه قرآن و حدیث، نصوص مرتبط با مباحث کلی، نصوص مرتبط با مباحث کلی پاداش کارهای نیک و کیفر کارهای زشت در سه فصل مطرح می‌شود:

فصل اول به شناخت و عقاب از منظر قرآن و حدیث اختصاص دارد؛ در این فصل، حکمت پاداش نیکوکاران و کیفر تبه‌‌کاران؛ حقیقت ثواب و عقاب، انواع پاداش الهی، بزرگ‌ترین، سریع‌ترین و با دوام‌ترین پاداش‌ها تبیین می‌شود.

در فصل دوم نصوصی که با تعبیرهای گوناگون پیروان قرآن را به تلاش برای تحصیل اخروی دعوت کرده‌اند،مطرح می‌شود.

فصل سوم درباره شناخت نظام ثواب و عقاب است، در این فصل مانند این که در نظام آفرینش هر عملی اعم از نیک و بد پاداشی دارد؛ پاداش هر علمی حکیمانه متناسب با آن است، لیکن جزای کار نیک بهتر از آن و کیفر کار بد همانند آن خواهد بود.

جلد هجدهم «دانشنامه قرآن و حدیث» با شمارگان ۵۰۰ نسخه در ۶۲۴ صفحه، به قیمت ۲۹ هزار تومان از سوی مؤسسه سازمان چاپ و نشر مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث منتشر شده است.

خبرگزاری فارس :
خبرگزاری ایکنا :
خبرگزاری ایرنا :