عنوان کتاب : مکتب حدیثی بغداد
پديدآورنده : علیه رضاداد
محل نشر : مشهد
ناشر : انتشارات آستان قدس رضوی
تعداد صفحه : 365
زبان : فارسی
جستجو در Lib.ir

مکتب حدیثی بغداد

این کتاب پژوهشی است که برای آشنایی با خط مشی فکری حاکم بر قلمرو و اندیشه ‌های حدیثی شیعه در بغداد، در فاصله زمانی سده دوم تا نیمه سده پنجم هجری، انجام یافته است. این مکتب حدیثی به سبب گرایش‌ های عقلانی و هم زمانی آن با دوره طلایی اسلام و به ویژه برتری فرهنگی و سیاسی حکومت شیعی مذهب آل بویه و حضور برجسته ترین دانشمندان جهان تشیع به نمایندگی شیخ مفید، سید مرتضی و شیخ طوسی، از اهمیت به سزایی برخودار است.

نویسنده ضمن مروری اجمالی بر شرایط سیاسی اجتماعی و فرهنگی بغداد، مبانی و ویژگی ‌ها و روش های فقه الحدیثی و نقد الحدیثی مکتب بغداد و اندیشه های بزرگان این مکتب را به دقت کاویده است.

به طور کلی می توان گفت بارزترین ویژگی‌های مکتب بغداد که آن را از دیگر مکتب ‌های حدیثی جدا می کند عبارت است از: عقل ‌گرایی، عدم حجیت خبر واحد؛ استفاده گسترده از اجماع، پایه‌ گذاری دانش‌ های حدیث شناختی و طرح مباحث اصول و اجتهادی.

این پژوهش در شش فصل سامان یافته است:

فصل اول به اجمال به شرایط سیاسی فرهنگی و مذهبی بغداد را بررسی می کند؛

فصل دوم به معرفی مکتب تاریخی بغداد می‌پردازد و عناصر مؤثر در شکل گیری و گسترش این مکتب را بیان می ‌کند.

فصل سوم ضمن ارائه فهرستی از محدثان مکتب بغداد به معرفی اجمالی مشاهیر آن و آثار حدیثی بر جای مانده از آنان می ‌پردازد.

فصل چهارم که مهم ترین مبانی مکتب حدیثی بغداد را برسی و تحلیل کرده و نقش این مبانی را در نحوه تعامل بغدادیان با احادیث تبیین می ‌کند.

فصل پنجم روش مکتب بغداد را در شرح و فهم حدیث، روش شیوه نقد سندی را نشان می ‌دهد.

فصل ششم نیز ویژگی های مکتب بغداد را در قالب رویکردهای فقهی و کلامی مورد کاوش قرار داده است؛ مطالعه روابط عالمان شیعه با اهل سنت و ارتباط مکتب بغداد با دیگر مکاتب حدیثی نیز در همین فصل بیان شده است.

و سرانجام این پژوهش با جمع بندی مطالب و بیان نتایج به پایان می ‌رسد.