مطالعه کتاب خرید کتاب
عنوان کتاب : ایمان ابی طالب
تاریخ انتشار : 1384 ق
قطع : وزیری
زبان : عربی
رده بندی کنگره : BP‎‏ ‎‏25‎‏/‎‏6‎‏ ‎‏/‎‏م‎‏8‎‏ح‎‏3
منبع: افق حوزه
جستجو در Lib.ir

ایمان ابی طالب

این کتاب، مسلمانی و ایمان حضرت ابوطالب(ع) را نشان داده است.

پیش از سيد شمس الدين فِخار بن مَعَدّ موسوى(م ۶۳۰ ق)درباره ایمان ابو طالب(ع) کتابهای چندی نوشته شده بود که برخی از آنها بدین قرارند:

۱- فضائل أبي طالب و عبد المطلب و أبي النبي(ص) از سعد بن عبد الله بن أبي خلف الأشعري القمي (م ۲۹۹ یا ۳۰۱)؛

۲- إيمان أبي طالب از أحمد بن محمد بن عمار (م ۳۴۶)؛

۳- إيمان أبي طالب از ابو محمد ديباجي (از علمای قرن چهارم)؛

۴- إيمان أبي طالب از ابو نعيم علي بن حمزۀ بصري تميمي (م ۳۷۵)؛

۵- منى الطالب في إيمان أبي طالب از ابو سعيد محمد بن أحمد ابن حسين خزاعي نيشابوري (جد مادری مفسر مشهور أبو الفتوح رازي)؛

۶- البيان عن خيرة الرحمن دربارۀ إيمان أبو طالب و پدران رسول خدا، صلى الله عليه و آله، از ابو الحسن علي بن بلال مهلبى أزدي؛

۷- إيمان أبي طالب از شيخ محمد بن محمد بن نعمان مشهور به مفيد (م  ۴۱۳)؛

۸- إيمان أبي طالب از ابو الحسين أحمد بن طرخان كندي (م ۴۵۰).

بعد از شمس الدین فخار هم برخی از علما به این موضوع پرداخته و در مسلمانی ابو طالب کتابهایی نگاشته اند که سید محمد بحر العلوم حدود سی عنوان از آنها را در مقدمه خود نام برده است.

برخی از این کتابها تألیف علمای اهل سنت است از آن جمله است کتاب «أسنى المطالب في نجاة أبي طالب» از علامه سيد احمد ابن سيد زيني بن أحمد دحلان شافعي (م ۱۳۰۴) مفتی شافعیان در مکه.

سید فخار وقتی می بیند برخی از کسانی که داعیه ایمان دارند و اشعاری از ابوطالب که دلالت بر اسلامش دارد نقل می کنند اما به خاطر بغض به فرزندش امیر المؤمنین(ع)، به کفرش فرمان می دهند، بر آن می شود که کتابی در اثبات ایمان ابو طالب به رسول خدا و اسلام بنویسد.

نام اصلى كتاب سید فخار «الحجة على الذاهب إلى تكفير أبي طالب» است؛ علامه شيخ آقا بزرگ تهرانى نام «حجة الذاهب إلى إيمان أبي طالب» و «الرد على الذاهب إلى كفر أبي طالب» را نيز براى كتاب آورده است.

اما سيد محمد بحر العلوم – مصحح کتاب – نام «إيمان أبي طالب» را براى كتاب انتخاب كرده تا بنا بر آنچه در مقدمه آمده، نام كتاب كوتاه و زيبا باشد و در اولين نظر مطلب را برای بيننده بیان کند.

كتاب داراى يك مقدمه و ده فصل و يك خاتمه است:

مقدمه شامل بيان انگيزه تأليف كتاب و مقام اجداد رسول خدا و ابو طالب با نقل حدیثی از امام صادق(ع) و رسول خدا(ص) است.

فصل اول: معناى ايمان، معرفی ابوطالب و رد حدیث ضحضاح، طعن مغیره (راوی حدیث ضحضاح)، و نقل روایاتی که دلالت بر ایمان ابوطالب دارند.

فصل دوم: در رد سخن مخالفان که می گویند رسول خدا خیلی دوست داشت که ابو طالب اسلام بیاورد و از او درخواست می کرد اما ابو طالب ایمان نیاورد و آیۀ ‏«إنك لا تهدي من أحببت...» دربارۀ او نازل شد.

فصل سوم: اثبات محبت رسول خدا به ابوطالب.

فصل چهارم: كلمات و اشعار ابو طالب و سخنان ابو طالب با اشخاصی چون ابو سفیان، ابو جهل و عثمان بن مظعون و ... كه دلالت بر ايمان او مى‏كند.

فصل پنجم: جريان مفقود شدن پيامبر و على عليهما السلام و امر ابو طالب به فرزندش جعفر بر نماز با آنان، هجرت رسول خدا بعد از وفات ابو طالب، و نقل مطلب مبرد از کتاب کامل دربارۀ ایمان ابو طالب.

فصل ششم: وفات ابو طالب و امر پيامبر به غسل و دفن او.

فصل هفتم: مهربانى‏هاى ابو طالب به پيامبر صلى الله عليه وآله و اشعار دال بر اسلام او، ابو طالب و تشویق حمزه به اسلام آوردن.

فصل هشتم: قصيده معروفى از ابو طالب و چند واقعه تاريخى كه ايمان ابو طالب را اثبات مى‏كند.

فصل نهم: وصيتهاى ابوطالب به اطرافيان براى حمايت از رسول خدا، صلى الله عليه و آله، و انگيزه‏هاى سياسى ايجاد ترديد در ايمان ابو طالب.

فصل دهم: دليل كتمان اسلام ابوطالب از سوى خودش و تشبيه ابوطالب به اصحاب كهف و مؤمن آل فرعون كه ايمانشان را مخفى مى‏كردند.

خاتمه كتاب: مصنف در خاتمه تأكيد مى‏كند آنچه آورده قطره‏اى از دريا بوده و درخواست اجر و ثواب از خداوند تا همه اعمالش را لوجه الله قرار دهد.

چاپهای کتاب

این کتاب را اولین بار سيد محمد بحر العلوم، در مطبعه علویه در سال ۱۳۵۱ق با امضای طباطبائی حسنی با تعلیقات مختصر و استدارکی در بیان عمل زشت مغیره چاپ کرد. او در استدارک ۱۷ کتاب معتبر را که ماجرای زنای مغیره  را نقل کرده اند، بر شمرده است.

چاپ دوم کتاب که در سال ۱۳۸۴ق، دارای مقدمه ای مفصل در شناساندن سید فخار بن معد موسوی و کتب مربوط به ایمان ابو طالب بود. افزون بر آن، نوشتن شرح حال علمایی که نامشان در متن کتاب آمده، تخریج مصادر احاديث و آيات و تعلیقات بسیار و فهارس فنی (فهرست مطالب، فهرست افرادى كه شرح حالشان در پاورقى آمده‏اند، فهرست اعلام و فهرست منابع تحقيق) از دیگر مزیت های این چاپ به چاپ نخست بود.

منابع:سایت lib.ir؛ نرم افزار جامع الاحادیث ۳ / ۵.

تهیه و تنظیم: عباسعلی مردی