عنوان کتاب : إعلام الورى بأعلام الهدى
محل نشر : قم
ناشر : مؤسسه آل البیت(ع)
تاریخ انتشار : 1375ش
زبان : عربی
رده بندی کنگره : BP‎‏ ‎‏36‎‏ ‎‏/‎‏ط‎‏2‎‏الف‎‏6
منبع: افق حوزه
جستجو در Lib.ir

إعلام الورى بأعلام الهدى

یکی از کتابهایی که به طور کامل به شرح حال و بیان فضائل چهارده معصوم علیهم السلام پرداخته کتاب إعلام الوری است.

أمين الإسلام ابو على فضل بن حسن طَبرِسى (م ۵۴۸ ق) که آن را به اسم علاء الدوله علی بن شهریار بن قارن (حکمران مازندران در سالهای ۵۱۱-۵۳۴) نگاشته در مقدمه مى‏گويد:« با گذشت زمان خواستم خدمتى انجام دهم كه نتيجه و عوايد آن تا ساليان سال باقى باشد، لذا كتابى نوشتم كه در آن اسامى ائمه هدی، سروران والا مقام، آنانکه خدا هر گونه ناپاکی را از آنها دور کرد، باشد. نیز شامل تاریخ تاريخ زندگى، تولد و وفاتشان و بخشی از روایات و سیره نیکوی ایشان و نیز نصوص و براهینی بر صحت امامت ایشان را در بربگیرد... آن را إِعْلَامِ الْوَرَى بِأَعْلَامِ الْهُدَى نامیدم و در چهار رکن به اتمام رسانیدم».

درباره جامع بودن این کتاب علامه عزیزالله عطاردی گوید: «در نظر داشتم كتابى در شرح حال چهارده معصوم تأليف كنم، و ليكن هنگام طبع دوم اين كتاب كه افتخار شركت در تصحيح آن را داشتم، تصميم گرفتم به جاى تأليف مجددى همين كتاب را ترجمه كنم، زيرا بهتر و كامل تر از اين نمي توان تأليفى انجام داد. اينك خداوند را سپاسگزارم كه ما را در اين هدف مقدس موفق داشت و ترجمه آن آماده چاپ گرديد».

یکی از ویژگی های این کتاب نقل از کتب معتبر نزد اهل سنت همچون صحيح بخارى، صحيح مسلم، دلائل النبوة ابو بكر احمد بن حسين بيهقى، كتاب المعرفة ابو عبد الله بن مندة، شرف المصطفى ابو سعيد خرگوشى، عيون الأخبار ابن قتيبة، مقاتل الطالبیین ابو الفرج اصفهانی و تفسیر یکی از بزرگان نیشابور است.

محتوای اعلام الوری

مؤلف کتابش را در چهار رکن تدوین کرده است که هر رکنی شامل فصول مختلفی است:

۱. بيان احوالات و خصوصیات حضرت خاتم النبیین صلى الله عليه و آله، که شامل مطالب ذیل است: ذكر نسب و ولادت و أسماء و صفات و مدت حيات و وقت رحلت پيامبر‏؛ معجزات حضرت؛ ذكر مختصرى از حالات پيامبر از مبدأ تا هجرت و امر به قتال‏؛ جنگهای حضرت رسول (سرایا و غزوات)؛ زنان و خويشاوندان و كارگزاران پيغمبر؛ و تاريخ زندگى حضرت زهرا عليها السّلام؛

۲. زندگانی امير المؤمنين على عليه السلام؛ شامل فصولی چند در تولد، اثبات امامت، خوارق عادت و معجزات، مناقب و اولاد آن حضرت است؛

۳. زندگانی ده امام از حضرت امام حسن مجتبی تا زندگانی حضرت امام حسن عسکری علیهم السلام؛

۴. بخش چهارم در دو بخش است: نصوص و روايات در باره ائمه دوازده‏گانه که از منابع اهل سنت وشیعه نقل می کند؛ و امامت امام عصر عجل الله تعالى فرجه الشريف.

شایان ذکر است که برخی گمان کرده اند کتابی از سید بن طاوس داریم با عنوان ربيع الشيعة، که از حيث محتوا و ترتيب ابواب و چينش مطالب دقيقا شبيه إعلام الوری است. در این باره رجوع کنید به کتاب علامه شیخ آقا بزرگ تهرانی (ذریعه، ج ۲، ص ۲۴۰-۲۴۲، ش ۹۵۷) و مقدمه علامه خرسان بر چاپ إعلام الوری.

ترجمه های إعلام الوری

  1. زندگانی چهارده معصوم علیهم السلام، علامه عزیز الله عطاردی، انتشارات اسلامیه، ۱۳۹۰ق / ۱۳۴۸ش، تهران؛
  2. ترجمه محمد حسین ساکت، نشر اساطیر، ۱۳۸۸ش، تهران.

چاپهای إعلام الوری

  1. تصحیح علی اکبر غفاری، انتشارات اسلامیه، ۱۳۳۸ش، تهران؛
  2. تصحیح علامه محمد مهدی خرسان، مکتبه حیدریه، چ سوم، ۱۳۹۰ق، نجف اشرف؛
  3. تصحیح مؤسسه آل البیت علیهم السلام، ۱۴۱۷ق / ۱۳۷۵ش، قم؛
  4. دار المعرفه، ۱۹۷۹م / ۱۳۹۹ق، بیروت؛ افست از تصحیح زنده یاد علی اکبر غفاری است.

منابع:

مقدمات کتب تراثیه از علامه محمدمهدی خرسان؛ زندگانی چهارده معصوم از علامه عزیزالله عطاردی؛ نرم افزار گنجینه نور؛ سایت lib.ir

تهیه و تنظیم: عباسعلی مردی