وکیلان امامان(ع) در مکان های مختلف

پرسش :

وکیلان امامان(ع) در مکان های مختلف را نام ببرید.



پاسخ :

به اختصار، نمایندگان متفاوت سرزمین های شیعه نشین را در دوره های متفاوت ذكر می كنیم . شهرهای مدینه و مكّه به سبب آن كه از دوره آغازین وكالت، مركز فعالیت وكیلان بوده اند، مقدّم شده و سپس به مناطق مختلف عراق و آن گاه به مناطق ایران پرداخته ایم .

ترتیب ذكر وكیلان نیز بر حسب تاریخ مندی زمان وكالت آنهاست :

  1. مدینه

مفضل بن عمر در دوره امام صادق(ع) ؛[۱]

معلی بن خنیس، در دوره امام صادق(ع) ؛[۲]

نصر بن قاموس، در دوره امام صادق(ع) ؛[۳]

عبد الرحمان بن حجّاج، در دوره امام صادق(ع) تا امام جواد(ع) ؛[۴]

هشام ابن ابراهیم، در دوره امام رضا(ع) ؛[۵]

محمّد بن احمد بن حماد، در دوره امام حسن عسكری(ع) ؛[۶]

یحیی بن محمّد عریضی، در دوره غیبت؛[۷]

  1. مكّه

خالد بن نجیح، در دوره امام كاظم(ع) ؛[۸]

علی بن جعفر همّانی، در دوره امام هادی(ع) و امام عسكری(ع) ؛[۹]

  1. كوفه

عبد الرحمان بن حجّاج، در دوره امام صادق(ع) تا امام جواد(ع) ؛[۱۰]حیان سرّاج، در دوره امام كاظم(ع) ؛[۱۱]

صفوان بن یحیی، در دوره امام رضا(ع) و امام جواد(ع) ؛[۱۲]

ایوب بن نوح، در دوره امام هادی(ع) ؛[۱۳]

خاندان بنو كولی، در دوره غیبت صغرا؛[۱۴]

خاندان بنی زجوجی، در دوره غیبت صغرا؛[۱۵]

خاندان بنو زراره، در دوره غیبت صغرا؛[۱۶]

عاصمی، در دوره غیبت صغرا؛[۱۷]

ابو جعفر زجرجی، در دوره غیبت صغرا؛[۱۸]

احمد بن محمّد بن سلیمان رازی، در دوره غیبت صغرا.[۱۹]

  1. بغداد

عبد الرحمان بن حجّاج، در عصر امام كاظم(ع) تا امام جواد(ع) ؛[۲۰]

زیاد بن مروان قندی، در عصر امام كاظم(ع) ؛[۲۱]

محمّد بن فرج، در دوره امام جواد(ع) و امام هادی(ع) ؛[۲۲]حسین بن عبد ربّه، در عصر امام هادی(ع) ؛[۲۳]

ابو علی بن راشد، در عصر امام هادی(ع) ؛[۲۴]

عروة بن یحیی دهقان، در عصر امام عسكری(ع) ؛[۲۵]

سلیمان نواده زراره، در عصر امام هادی(ع) ؛[۲۶]

احمد بن اسحاق، در دوره غیبت صغرا؛[۲۷]

محمّد بن احمد بن جعفر قطان، در عصر غیبت صغرا؛[۲۸]

حاجز بن یزید وشاء، در عصر غیبت صغرا؛[۲۹]

محمّد بن صالح همدانی، در عصر غیبت صغرا؛[۳۰]

محمّد بن جعفر اسدی رازی، در عصر غیبت صغرا؛[۳۱]

ابو محمّد علی بن علی بن همام؛[۳۲]

ابو عبد اللَّه بن محمّد كاتب ؛[۳۳]

ابو عبد اللَّه باقطانی؛[۳۴]

ابو سهل اسماعیل بن علی نوبختی؛[۳۵]

ابو عبد اللَّه حسن بن وجناء؛[۳۶]جعفر بن متیل؛[۳۷]

احمد بن جعفر بن متیل؛[۳۸]

بلالی، در عصر امام هادی(ع) ، امام عسكری(ع) و ابتدای غیبت صغرا؛[۳۹]

محمّد بن علی شلمغانی، در عصر وكیل دوم؛[۴۰]

مدائنی، در عصر وكیل دوم.[۴۱]

  1. سامرا

عثمان بن سعید عمری، در دوره امام هادی(ع) ، امام عسكری(ع) و غیبت صغرا؛[۴۲]

فارس بن حاتم بن ماهویه قزوینی، در دوره امام هادی(ع) ؛[۴۳]

علی بن جعفر همانی، در دوره امام عسكری(ع) ؛[۴۴]

حسن بن احمد در دوره غیبت صغرا.[۴۵]

  1. قم

عبد العزیز بن مهتدی قمی، در دوره امام رضا(ع) ؛[۴۶]

زكریا بن آدم قمی، در دوره امام رضا(ع) و امام جواد(ع) ؛[۴۷]

مسافر، در دوره امام جواد(ع) ؛[۴۸]یحیی بن ابی عمران، در دوره امام جواد(ع) ؛[۴۹]

احمد بن حمزه بن یسع، در دوره امام هادی(ع) ؛[۵۰]

احمد بن اسحاق اشعری قمی، در دوره امام عسكری(ع) ؛[۵۱]

محمّد بن احمد بن جعفر قمّی عطار، در دوره امام عسكری(ع) ؛[۵۲]

حسن بن نضر قمی؛[۵۳]

ابا صدام .[۵۴]

  1. ری

ابو علی محمّد بن احمد بن حماد مروزی، در عصر امام عسكری(ع) ؛[۵۵]

محمّد بن جعفر اسدی رازی؛[۵۶]

اسدی؛[۵۷]

سبامی.[۵۸]

  1. همدان

یحیی بن ابی عمران، در دوره امام جواد(ع) ؛[۵۹]ابراهیم بن محمّد همدانی، در دوره امام جواد؛[۶۰]

علی بن ابراهیم بن محمّد همدانی، در دوره غیبت صغرا؛[۶۱]

محمّد بن علی بن ابراهیم، در دوره غیبت صغرا؛[۶۲]

قاسم بن محمّد بن علی بن ابراهیم، در دوره غیبت صغرا؛[۶۳]

ابو علی بسطام بن علی؛[۶۴]

عزیز بن زهیر؛[۶۵]

ابو عبد اللَّه هارون بن عمران؛[۶۶]

محمّد بن صالح بن محمّد همدانی.[۶۷]

  1. آذربایجان

قاسم بن علاء، در دوره غیبت صغرا؛[۶۸]

حسن بن قاسم بن علاء، در دوره غیبت صغرا؛[۶۹]

احمد دینوری.[۷۰]

  1. اهواز و بصره

عبد اللَّه بن جندب، در دوره امام كاظم(ع) و امام رضا(ع) ؛[۷۱]علی بن مهزیار، در عصر امام رضا(ع) تا امام هادی(ع) ؛[۷۲]

ابراهیم بن مهزیار، در عصر امام عسكری(ع) ؛[۷۳]

محمّد بن ابراهیم بن مهزیار، در دوره غیبت صغرا؛[۷۴]

محمّد بن نفیس در دوره غیبت صغرا.[۷۵]

  1. بیهق، (سبزوار) و نیشابور

فضل بن سنان، در عصر امام رضا(ع) ؛[۷۶]

ابراهیم بن سلامه، در عصر امام رضا(ع) ؛[۷۷]

ایوب بن ناب، در عصر امام عسكری(ع) ؛[۷۸]

ابراهیم بن عبده، در عصر امام عسكری(ع) ؛[۷۹]

محمّد بن شاذان بن نعیم نیشابوری، در عصر غیبت صغرا.[۸۰]

  1. سمرقند

علی بن حسین بن علی، در دوره غیبت صغرا؛[۸۱]

ابو محمّد جعفر بن معروف، در دوره غیبت صغرا.[۸۲]

[۱]الغيبة ، طوسى: ص ۲۱۰، بحار الأنوار: ج ۲۷ ص ۳۴۲، تنقيح المقال: ج ۳ ش ۱۲۰۸۴، رجال الكشّى: ج ۲ ص ۶۲۰ ح ۵۹۵.

[۲]الغيبة ، طوسى: ص ۲۱۰، بحار الأنوار: ج ۴۷ ص ۸۱.

[۳]الغيبة ، طوسى: ص ۲۱۰، تنقيح المقال: ج ۳ ش ۱۲۴۵۱.

[۴]الغيبة ، طوسى: ص ۲۰۹.

[۵]تنقيح المقال: ج ۳ ص ۱۲۸۴۶.

[۶]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۷۹۸ ح ۹۸۸.

[۷]كمال الدين : ص ۴۹۷ ح ۱۸ و ص ۴۴۰ ح ۶.

[۸]الخرائج و الجرائح: ج ۲ ص ۷۱۵ ح ۱۴، بصائر الدرجات: ص ۲۸۵، بحار الأنوار: ج ۴۸ ص ۵۴ ح ۵۵.

[۹]الغيبة ، طوسى: ص ۲۱۲، المناقب ، ابن شهرآشوب : ج ۴ ص ۴۲۴، رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۶۵ ح ۱۱۲۹ و ۱۱۳۰.

[۱۰]الخرائج و الجرائح: ج ۲ ص ۷۱۶ ح ۱۵، تنقيح المقال: ج ۱ ش ۵۶۱۸.

[۱۱]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۷۶۰ ش ۸۷۱ .

[۱۲]رجال النجاشى: ج ۱ ص ۴۳۹ ش ۵۲۲ ، تنقيح المقال: ج ۲ ش ۵۷۸۰ . نيز ، ر.ك: تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم(ع) : ص ۱۳۶.

[۱۳]زجاب نجاس: ص ۷۴.

[۱۴]الفصول العشرة فى الغيبة، مفيد: ص ۳۶۱.

[۱۵]الغيبة، طوسى: ص ۱۸۵.

[۱۶]الغيبة، طوسى: ص ۱۸۵ .

[۱۷]كمال الدين : ص ۴۴۳ ح ۱۶.

[۱۸]الغيبة، طوسى: ص ۱۹۷ و ۱۹۸ و ۲۱۲.

[۱۹]الغيبة، طوسى: ص ۱۹۷ و ۱۹۸ و ۲۱۲.

[۲۰]رجال النجاشى: ج ۲ ص ۴۹ ش ۶۲۸، خلاصة الأقوال: ص ۱۱۳، رجال الكشّى: ج ۲ ص ۲۹۳ ش ۸۰۷ و ۸۰۸ و ص ۷۳۵ ش ۸۲۱.

[۲۱]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۷۶۶ ش ۸۸۶ .

[۲۲]الكافى: ج ۱ ص ۳۲۴ ح ۲.

[۲۳]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۰۰ ش ۹۹۲ .

[۲۴]همان جا .

[۲۵]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۴۲ ش ۱۰۸۶ و ص ۸۴۴ ش ۱۰۸۸.

[۲۶]شرح مشيخه تهذيب الأحكام، سيد حسن خرسان (انتهاى جلد ۱۰ تهذيب الأحكام)، ص ۱۳ - ۱۶.

[۲۷]دلائل الإمامة: ص ۲۷۲ و ۲۷۵ - ۲۷۷.

[۲۸]بحار الأنوار: ج ۵۱ ص ۳۰۰ - ۳۰۳؛ دلائل الإمامة: ص ۲۸۳ - ۲۸۵.

[۲۹]الكافى: ج ۱ ص ۵۲۱، كمال الدين : ص ۴۸۸ و ۴۹۹، بحار الأنوار: ج ۵۱ ص ۲۹۴، ۲۹۵ و ۲۹۶.

[۳۰]الكافى: ج ۱ ص ۵۲۱ ح ۱۵، بحار الأنوار: ج ۵۱ ص ۲۹۷.

[۳۱]كمال الدين : ص ۴۵۴ - ۴۶۵ ح ۲۲.

[۳۲]الغيبة، طوسى: ص ۲۲۶ - ۲۲۷.

[۳۳]همان جا.

[۳۴]همان جا.

[۳۵]همان جا.

[۳۶]الغيبة، طوسى: ص ۲۲۶ - ۲۲۷ و ص ۱۹۲، نوابغ الرواة: ص ۹۶، كمال الدين : ص ۵۰۲ ح ۳۱.

[۳۷]الغيبة، طوسى: ص ۲۲۶.

[۳۸]الغيبة، طوسى: ص ۲۲۶.

[۳۹]الغيبة، طوسى: ص ۲۴۵ - ۲۴۶.

[۴۰]تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم(ع) : ص ۱۹۵ (به نقل از: تاريخ الاسلام، ذهبى: ج ۲۵ ص ۱۹۱).

[۴۱]الغيبة، طوسى: ص ۲۲۵ - ۲۲۷، بحار الأنوار: ج ۵۱ ص ۳۲۰ - ۳۲۱.

[۴۲]الغيبة، طوسى: ص ۲۱۴.

[۴۳]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۰۹ ش ۱۰۰۸ و ص ۸۰۷ ش ۱۰۰۶.

[۴۴]همان جا.

[۴۵]كمال الدين: ص ۴۹۳ ح ۱۸.

[۴۶]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۷۹۵ ش ۹۷۵ و ۹۷۶.

[۴۷]ر.ك: رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۵۷ ش ۱۱۱۱ - ۱۱۵۱، تنقيح المقال: ج ۱ ش ۴۲۳۶.

[۴۸]المناقب ، ابن شهرآشوب : ج ۴ ص ۳۴۰، كشف الغمّة: ج ۳ ص ۱۰۹، تاريخ قم، محمّد حسين ناصر الشريعة: ۱۳۴.

[۴۹]تاريخ الموصول، ابو زكريا يزيد الأزدى : ج ۲ ص ۳۶۸، المناقب ، ابن شهرآشوب: ج ۴ ص ۳۹۷.

[۵۰]الغيبة، طوسى: ص ۲۵۸، رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۳۱ ش ۱۰۵۳.

[۵۱]تاريخ قم، حسن بن محمّد بن حسن قمّى: ص ۲۱۱.

[۵۲]بحار الأنوار: ج ۵۱ ص ۳۱۶ - ۳۱۷ و ۳۰۰ - ۳۰۳، دلائل الإمامة: ص ۲۸۳ - ۲۸۵، خلاصة الأقوال: ص ۱۴۳.

[۵۳]الكافى: ج ۱ ص ۵۱۷ - ۵۱۸ ح ۴، تنقيح المقال: ج ۳ ص ۱۲۱.

[۵۴]الكافى: ج ۱ ص ۵۱۷ - ۵۱۸ ح ۴، تنقيح المقال: ج ۳ ص ۱۲۱ .

[۵۵]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۴۵ ح ۱۰۸۸.

[۵۶]الكافى: ج ۱ ص ۵۲۴ ح ۲۸، الغيبة، طوسى: ص ۲۵۷.

[۵۷]كمال الدين: ص ۴۴۲ ح ۱۶.

[۵۸]كمال الدين: ص ۴۴۲ ح ۱۶.

[۵۹]بصائر الدرجات: ۲۸۲، المناقب ، ابن شهرآشوب : ج ۴ ص ۳۹۷، تاريخ الموصل: ج ۲ ص ۳۶۸.

[۶۰]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۶۹ ش ۱۱۳۶ و ص ۸۶۶ ش ۱۱۳۱ و ص ۸۳۱ ش ۱۰۵۳.

[۶۱]رجال النجاشى: ج ۱ ص ۲۳۶ ش ۹۲۹.

[۶۲]همان جا .

[۶۳]همان جا .

[۶۴]همان جا.

[۶۵]همان جا.

[۶۶]همان جا.

[۶۷]همان جا.

[۶۸]ر. ك: ج ۵ ص ۹۲ (و اين افراد).

[۶۹]الغيبة، طوسى: ص ۱۹۲.

[۷۰]دلائل الإمامة: ص ۲۸۲ - ۲۸۵، بحار الأنوار: ج ۵۱ ص ۳۰۰ ح ۱۹.

[۷۱]الغيبة، طوسى: ص ۲۱۰ - ۲۱۱.

[۷۲]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۲۵ ش ۱۰۳۸.

[۷۳]رجال الطوسى: ص ۳۸۱ ش ۵۶۳۹ .

[۷۴]كمال الدين: ص ۴۸۷ ح ۸، الغيبة، طوسى: ص ۱۷۰ - ۱۷۱.

[۷۵]مسالك و ممالك، ابو اسحاق ابراهيم اصطخرى: ص ۲۰۲. نيز ، ر.ك: صورة الأرض، ابو القاسم بن حوقل نصيبى: ص ۴۲۶.

[۷۶]رجال الطوسى: ص ۳۶۳ ش ۵۲۸۵، خلاصة الأقوال: ص ۱۳۲، تنقيح المقال: ج ۲ ش ۹۴۷۰.

[۷۷]رجال الطوسى: ص ۳۵۳ ح ۵۲۳۱، خلاصة الأقوال: ص ۴ ش ۵. نيز ، ر . ك: تنقيح المقال: ج ۱ ش ۱۰۶.

[۷۸]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۲۰ ش ۱۰۲۸.

[۷۹]رجال الكشّى: ج ۲ ص ۸۴۸۴ ش ۱۰۸۹ و ص ۷۹۷ ش ۹۸۳.

[۸۰]كمال الدين: ص ۴۴۲ ح ۱۶ و ص ۴۸۵ - ۴۸۶ ح ۵، الكافى: ج ۱ ص ۵۲۳ - ۵۲۴ ح ۲۳.

[۸۱]رجال الطوسى: ص ۴۳۰ ش ۶۱۶۲، خلاصة الأقوال: ص ۹۴.

[۸۲]رجال الطوسى: ص ۴۱۸ ش ۶۰۴۱.



پاسخگو : بخش پاسخ گویی پایگاه حدیث نت