عنوان کتاب : درآمدی بر علم رجال
زمان پدیدآورنده: 1278 ـ 1371 ش
محل نشر : تهران
ناشر : امیرکبیر
نوبت چاپ : اول
تاریخ انتشار : 1376 ش
تعداد جلد : 1
تعداد صفحه : 108
قطع : رقعی
زبان : فارسی
جستجو در Lib.ir

درآمدی بر علم رجال

این کتاب ترجمه ی مدخل «معجم رجال الحدیث» است که شش مقدمه را در بر دارد و موضوعاتی در علم رجال را مورد بحث و کاوش قرار داده است:

مؤلف دانشمند، در مقدمه ی نخست، ابتدا به بحث پیرامون ضرورت مراجعه به علم رجال در استنباط احکام شرعی می پردازد. آنگاه به ابطال نظریاتی رو می آورد که نیاز به علم رجال را انکار می کند. سپس در قطعیت صدور همه احادیث کتب اربعه تشکیک می کند و آراء اخباریان در باره قطعیت صدور همه احادیث کتب اربعه از ائمه معصوم(ع) را با نگاهی ژرف به ارزیابی می نشیند و در فرجام طرح و نقد یکایک دلایل اخباریان به این نتیجه می رسد که آنان در استنباط های خویش راه خطا پیموده اند و بدین نحو ضرورت پالایش و دسته بندی احادیث با بهره گیری از دانش شناخت احوال راویان بیش از پیش روشن می گردد.

در مقدمه دوم، سخن حول معیارهایی است که در تشخیص وثاقت و حسن راویان کارسازند. این بررسی، با دقتی که در آن رفته است، در نهایت به مرزبندی قواعد توثیق انجامیده است.

مقدمه سوم در باب توثيقات عمومی است. در این مقدمه، مؤلف «توثيقات عمومی» و «فردی» را همپایه دانسته و بر این مبنا، از جمله به وثاقت کلیه راویانی که در زنجیره اسناد «کامل الزیارات» واقعند، حکم داده است؛ گرچه در مذهب خود مورد طعن قرار گرفته باشند.

در مقدمه چهارم، دیگر بار از توثيقات عمومی سخن رفته است. در این زمینه، مؤلف نصوصی ارائه داده است که به گمان برخی مفید توثيقات عمومی اند؛ اما در نگاه ژرف ایشان همگی از دلالت توثیق خالی اند و از این رو، از حیز اعتبار ساقط.

در مقدمه پنجم، سخن گرد محور صحت احادیث کتب اربعه می گردد. در این بخش، مؤلف دلایل موافق صحت همه احادیث کتب اربعه را در ترازوی نقد می نهد و از چشم اعتبار می اندازد و بر این نکته تأکید می ورزد که پراکنده بودن احادیث غیرصحیح در کتب اربعه ایجاب می کند برای تمیز صحیح از سقيم احادیث، سند هر روایت مورد کاوش قرار گیرد و چنانچه شرایط حجیت در آن فراهم بود، باید آن را پذیرفت وگرنه، نه.

در واپسین مقدمه، مؤلف به اختصار به معرفی اصول پنجگانه رجالی پرداخته و در درستی نسبت کتاب «رجال» به ابن غضائری تردید می افکند و ضمن طرح شبهات و اقوال دال بر عدم صحت انتساب کتاب رجال به ابن غضائری نتیجه می گیرد کتاب مذکور ساختگی است و مخالفان شیعه آن را به او نسبت داده اند و لذا حجیت ندارد.