163
چشم تماشا، ترجمه نزهة الناظر و تنبیه الخاطر

۳۱۸.دانش را فرا گيريد كه فراگرفتنش نيكى است، و پى جوييش عبادت، و به گفت وگو نهادن آن تسبيح، و بحث از آن جهاد، و آموزشش صدقه، و بذل آن به اهلش ، مايه نزديكى به خداست. دانش نشان دهنده و راهنماى به سوى بهشت است و مونس تنهايى و يار غربت و همراه خلوت و در خوشى و ناخوشى راهنما و زيورى براى همدلان و سلاحى عليه دشمنان است.
خداوند كسانى را با آن برمى كشد تا پيشواى نيكى قرارشان دهد و به ايشان اقتدا و از آثارشان اقتباس كنند و هر تر و خشكى، حتى ماهيان و جانوران دريا و درندگان و چهارپايان خشكى ، براى آنها آمرزش مى طلبند

۳۱۹.طبيعت مردمان ، مركّب از خواهش و ميل و حرص و ترس و خشم و لذّت است، جز آن كه در برخى از مردم، اين خصلتها با رويه اى از تقوا و حيا و عار پوشيده شده است. پس چون نفست تو را به گناه بزرگى فرا خواند ، نگاهت را به آسمان بينداز، پس اگر از كسى كه در آن است نمى ترسى، به زمين بنگر شايد از كسى كه در آن است حيا كنى ، پس اگر نه از كسى كه در آسمان است مى ترسى و نه از كسى كه در زمين است حيا مى ورزى، خود را از چهارپايان بشمار.

۳۲۰.چه زشت است سرمستى به گاه پيروزى، و اندوه و پريشانى هنگام مصيبت و درشتى با فقير و سنگدلى با همسايه، و دشمنى با خويشاوند، و مخالفت با همراه، و بدخويى با خانواده، و دست درازى به گاه قدرت، و حرص زدن در وقت نادارى، و غيبت همنشين كردن، و سخن دروغ گفتن، و كوشيدن در كار زشت و نيرنگ از سلطان، و خلف وعده از جوانمرد.

۳۲۱.به حضرتش گفته شد : گران قدرترين مردم كيست؟ فرمود : آن كه اهميتى ندهد دنيا به دست كيست.


چشم تماشا، ترجمه نزهة الناظر و تنبیه الخاطر
162

۳۱۸.تَعَلَّموا العِلمَ ؛ فَإنّ تَعَلُّمَهُ حَسَنةٌ ، وطَلَبُهُ عِبادةٌ ، ومُذاكَرَتَهُ تَسبيحٌ ، والبَحثَ عَنهُ جِهادٌ ، وتَعليمَهُ صَدَقةٌ ، وبَذلُهُ لِأهلِهِ قُربةٌ. والعِلمُ مَنارُ الجَنَّةِ واُنسٌ في الوَحشةِ ، وصاحِبٌ في الغُربةِ ، ورَفيقٌ في الخَلوَةِ ، ودَليلٌ عَلَى السَّرّاءِ، وعَونٌ عَلَى الضَّرَّاءِ ، وزَينٌ عِندَ الأخِلّاءِ ، وسِلاحٌ عَلَى الأعداءِ ، يَرفَعُ اللّهُ بِهِ قَوماً لِيَجعَلَهُم في الخَيرِ أئمَّةً يُقتَدى بِفِعالِهِم ، وتُقتَصُّ آثارُهم ، ويُصَلِّي عَلَيهِم كُلُّ رَطبٍ ويابِسٍ ، وحيتانُ البَحرِ وهَوامُّهُ ، وسِباعُ البَرِّ وأنعامُهُ. ۱

۳۱۹.إنّ طَبائَع الناسَِ كُلَّها مُرَكَّبةٌ عَلَى الشَّهوةِ والرَّغبةِ والحِرصِ والرَّهبَةِ والغَضَبِ واللَّذَّةِ، إلّا أنَّ في الناسِ مَن قَد ذَمَّ هذهِ الخِلالَ بِالتَّقوى والحَياءِ والأَنَفِ ۲ ، فإذا دَعَتكَ نَفسَكَ إلى كَبيرةٍ منَ الأمرِ فارمِ بِبَصَرِكَ إلى السَّماءِ ، فإن لَم تَخَف مِمَّن فيها ، فانظُر إلى مَن في الأرض لَعَلَّكَ أن تَستَحيِيَ مِمَّن فيها، فإن كُنتَ لا مِمَّن في السَّماءِ تَخافُ ، ولا مِمَّن في الأرضِ تستحيي ، فَعُدَّ نَفسَكَ في البَهائمِ. ۳

۳۲۰.ما أقبَحَ الأَشَرَ عِندَ الظَّفَرِ ، والكآبةَ عِندَ النائبةِ ، والغِلظةَ عَلى الفَقيرِ ، والقَسوةَ عَلَى الجارِ ، ومُشاحَنةَ ۴ القَريبِ ، والخِلافَ على الصاحِبِ ، وسوءَ الخُلقِ عَلَى الأهلِ ، والاستِطالةَ بِالقُدرةِ، والجَشَعَ مَعَ الفَقرِ، والغيبةَ لِلجَليسِ، والكَذِبَ في الحَديثِ ، والسَّعيَ بِالمُنكَرِ ، والغَدرَ مِنَ السُّلطانِ، والخُلفَ من ذي المُروءة ۵ !

۳۲۱.وَقيلَ لَهُ عليه السلام : مَن أعظَمُ الناسِ قَدراً ؟ فَقالَ : مَن لا يبالي في يَدِ مَن كانتِ الدُّنيا. ۶

1.. الخصال : ص ۵۲۲ ح ۱۲، الأمالي للطوسي : ص ۴۸۸ ح ۱۰۶۹، تحف العقول : ص ۲۸، الأمالي للصدوق : ص ۷۱۳ ح ۹۸۲ وليس فيهما مقاطع منه وكلّها عن رسول اللّه صلى الله عليه و آله نحوه.

2.. يقال: أنِفَ من الشيءِ يأنف أنفا : إذا كرهه وشرُفت نفسه عنه (النهاية : ج ۱ ص ۷۶).

3.. لم نجده في المصادر و عنه مستدرك وسائل الشيعة : ج ۱۱ ، ص ۲۱۲ ، ح ۱۲۷۷۱ وفيه «زمّ» بدل «ذمّ» وهو الظاهر.

4.. وفي «أ» : مشاحّة.

5.. من لا يحضره الفقيه : ج ۴ ص ۳۹۰ ح ۵۸۳۴ عن الإمام عليّ عليه السلام وليس فيه مقاطع منه.

6.. الدرّة الباهرة : ص ۲۸، معدن الجواهر : ص ۲۲ من دون إسنادٍ إلى المعصوم، أعلام الدين : ص ۳۰۲.

  • نام منبع :
    چشم تماشا، ترجمه نزهة الناظر و تنبیه الخاطر
    سایر پدیدآورندگان :
    مسعودي،عبدالهادي (مترجم)
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    سازمان چاپ و نشر دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1390
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 178051
صفحه از 252
پرینت  ارسال به