كلام شيعی و اسلامی مبتنی بر قرآن و متون حديث فرایند پژوهشکده کلام اهل بیت(ع) است

كلام شيعی و اسلامی مبتنی بر قرآن و متون حديث فرایند پژوهشکده کلام اهل بیت(ع) است

پنج شنبه ۱۱/۱۲/۹۰

پایگاه حدیث نت: رئیس پژوهشکده کلام اهل بیت(ع)، گفت: برای نخستين بار در حوزۀ علميه، شاهد گروهی علمی جدّی و بنيادی هستيم كه ميخواهد كلام شيعی و اسلامی را مبتنی بر قرآن و متون حديث پژوهش كند.حجت الاسلام والمسلمین «محمد تقی سبحانی»

حجت الاسلام والمسلمین «محمد تقی سبحانی» در گفتگو با پایگاه حدیث نت، به تشریح رویکرد پژوهشکده کلام اهل بیت(ع)، در مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحدیث پرداخت و گفت: «تشكيل اين پژوهشكده، نخستين اقدام در حوزۀ علميه برای تشكيل يك كار پژوهشی كلامی با اين رويكرد خاص است. در حوزه، بحمدالله مراكز پژوهشی ـ كلامی كم نداريم، امّا نكته ای كه هميشه در انجمن كلام حوزه و در بين دوستان اين عرصه بحث ميكرديم اين بود كه كارهای پژوهشی ـ كلامی ما فاصلۀ معتنابهی با منابع دينی دارند و كمتر از قرآن و متون حديث در پژوهشهای كلامی استفاده ميكنيم كه خسرانی بزرگ است.
رئیس پژوهشکده کلام اهل بیت (ع) در ادامه افزود: خوشبختانه با همّت رياست محترم مؤسّسۀ دار الحديث و همكاری مسئولان امر، اين خلأ پر شد و برای نخستين بار در حوزۀ علميه، شاهد گروهی علمی جدّی و بنيادی هستيم كه ميخواهد كلام شيعی و اسلامی را مبتنی بر قرآن و متون حديث پژوهش كند. اميدواريم اين پژوهشكده بتواند به ساير مراكز كلامی حوزه هم خدماتی را ارائه كند. به دليل فقدان اين پيشينه طبعاً از كمبود محقّق و استاد در اين زمينه برخورداريم.
حجت الاسلام و المسلمین «سبحانی» اظهار داشت: كسانی كه در عرصۀ كلام يا در حوزۀ حديث فعاليت ميكنند فراوان هستند، ولی كسانی كه هم بر متون و منابع كلامی شيعه مسلّط باشند و هم حديث، آن هم حديث اعتقادی را به درستی بشناسند، كم است. اين دشواری را بايد پشت سر گذاشت. البته سرمایۀ بزرگ اين پژوهشكده، اساتيد دانشكدۀ علوم حديث و دانشجويان و طلاب فارغ التحصيل گرايش كلام دانشكده هستند. از اين جهت، تلاش جدّی را آغاز كرديم و با وجود اين كه امكان جذب نيروهای فراوانی را از حوزه و دانشگاه نداشتيم، همين سرمايه های موجود اين پژوهشكده را برای ورود به اين عرصه بازسازی كرديم».
رئيس پژوهشكدۀ كلام اهل بيت(ع) در توضيح فعاليتهای انجام شده افزود: «يكی از اقدامات لازم اين بود كه ساختار منطقی و مناسبی برای پژوهشكده طرّاحی شود. با انجام كارشناسي های فراوان، ساختار پژوهشكده تصويب شد.
وی بیان داشت: اين پژوهشكده، سه گروه علمی دارد. گروه نخست، به "تاريخ كلام" ميپردازد. اهميت تاريخ كلام از آن روست كه بتوانيم ميراث و گذشتۀ كلامی خودمان را درست بشناسيم و جايگاه اهل بيت را در تاريخ كلام اسلامی و كلام شيعه بازشناسی كنيم. گروه دوم، "روش شناسی مطالعات كلامی" است. از آن جا كه حوزۀ كلام نيازمند روش شناسی و روش تحقيق مناسب است، اين گروه تصويب شد تا با استفاده از روشهای سنّتی و متداول حوزههای علميه در فقه، كلام و فلسفه، و نيز روشهای جديدی كه امروز در محافل علمی وجود دارد، بتوانيم شيوههای تازه و دقيق تحقيق را پيدا كنيم. گروه سوم، گروه "مطالعات موضوعی و مقايسهای" است. در واقع، كار اصلی در اين گروه است كه با استفاده از منابع و متدولوژی خاصی كه در دست داريم بتوانيم موضوعات، شبهات، مسئلههايی را كه امروز در حوزۀ فكر شيعه و اهل بيت وجود دارد مطالعه و كنكاش كنيم.
حجت الاسلام والمسلمین «محمد تقی سبحانی» تصریح کرد: در كنار اين سه گروه، گروه ويژهای با نام "مطالعات شيعهشناسی مستشرقان" (كلام از ديدگاه مستشرقان) تشكيل شد كه قصد دارد به آن سه گروه ديگر هم خدماترسانی كند و هم نقطه ضعفی را كه در آن سه گروه هست كامل كند. امروز در دنيا پس از پيروزی انقلاب اسلامی، موضوع شيعهشناسی بخصوص در حوزۀ مباحث اعتقادی، خيلی گسترده شده است و در خيلی از محافل آكادميك و علمی كشورهای انگليسی، آلمالی و فرانسوی زبان، در بارۀ شيعه كار مطالعاتی ميكنند. تقريباً هيچ محفل علمی در حوزه، شيعه شناسی مستشرقان را رصد و برای محقّقان و اساتيد اطلاعرسانی نميكند. خوشبختانه اين گروه با استفاده از فارغ التحصيلان خود دانشكده شكل گرفت و زير نظر اساتيد، هم بحث آشنايی با زبان، هم آشنايی با اين شخصيتها و آثار آنها شروع شده است.
وی ابراز امیداواری کرد: امیدواریم در اين زمينه پيشتازی كند و نه تنها نيازهای داخل مجموعه، بلكه نيازهای بيرونی را تأمين كند. اكنون اين گروهها تشكيل شده است و دعوت به همكاری و جذب اعضای گروهها در حال پيگيری است.
گفتنی است، مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحدیث، در حال حاضر سه پژوهشکده علوم و معارف حدیث، پژوهشکده کلام اهل بیت(ع)، و پژوهشکده اخلاق و روانشناسی اسلامی را در حوزه پژوهش و نشر معارف اهل بیت(ع)، به ریاست آیت الله محمدی ری شهری سامان داده است.