عنوان کتاب : قاعده کلامی حسن و قبح عقلی
پديدآورنده : رضا برنجکار
پديدآورنده : مهدی نصرتیان اهور
زمان پدیدآورنده: معاصر
محل نشر : قم
ناشر : دارالحدیث
نوبت چاپ : اول
تاریخ انتشار : 1398
تعداد جلد : 1
تعداد صفحه : 206
قطع : رقعی
زبان : فارسی
جستجو در Lib.ir

قاعده کلامی حسن و قبح عقلی

مقصود از قاعده کلامی، گزاره ای کلّی است که می تواند در تعداد قابل توجهی از مسائل مهم کلامی مبنا و دلیل قرار گیرد.

قواعد کلامی را در یک تقسیم می توان به قواعد مربوط به شناخت خدا و قواعد مربوط به شناخت افعال خدا تقسیم کرد. قسم اخیر به ابواب عدل، نبوّت، امامت و معاد مربوط می شود، اما بسیاری از این قواعد، مانند قاعده حُسن و قُبح عقلی، در همه این ابواب مورد استفاده قرار می گیرد. از این رو، همه این قواعد در بخش افعال الهی قرار داده می شود.

این کتاب به نخستین و مهم ترین قاعده کلامی افعال الهی، یعنی قاعده حُسن و قُبح عقلی، اختصاص دارد. قاعده حُسن و قُبح عقلی یکی از قواعد پُر کاربرد در علم کلام است. بسیاری از مسائل کلامی، به ویژه مسائل مربوط به افعال الهی، مانند تفسیر عدل به این که خدا کار قبیح نمی کند، فاعلیت انسان و انکار جبر، تفسیر قضا و قدر به گونه ای که به جبر نیانجامد، پاسخ به شبهه شُرور که درصدد نسبت دادن فعل قبیح به خداست و حُسن تکلیف، بر اساس همین قاعده پایه ریزی شده اند. همچنین اثبات دیگر اصول دین، یعنی نبوّت، امامت، معاد و نیز لزوم ایمان به خدا، به درستیِ این قاعده وابسته است.

مطالب کتاب در پنج فصل زیر تنظیم شده است:

فصل اول: مقدمه و تاریخچه بحث

فصل دوم: بررسی دیدگاه های مخالفانِ قاعده (اشاعره و فلاسفه)

فصل سوم: بررسی دیدگاه های موافقان قاعده (امامیه و معتزله)

فصل چهارم: تبیین دیدگاه برگزیده

فصل پنجم: آثار و لوازم قاعده در بحث عدل الهی