مطالعه کتاب خرید کتاب
عنوان کتاب : جایگاه حدیث در علوم مختلف
پديدآورنده : مهدی مهریزی
زمان پدیدآورنده: معاصر
محل نشر : قم
ناشر : سازمان چاپ و نشر دارالحدیث
نوبت چاپ : اول
تاریخ انتشار : 1399
تعداد جلد : 1
شابک : 978-622-207-098-4
جستجو در Lib.ir

جایگاه حدیث در علوم مختلف

جایگاه حدیث در علوم مختلف، مجموعه دروسی است برای مقطع کارشناسی ارشد مجازی دانشگاه قرآن و حدیث که نگاهی به برخی از مباحث فلسفه حدیث دارد و در آن از چهار موضوع مهم بحث می‌کند: «رابطۀ قرآن و حدیث»، «جایگاه حدیث در معارف دینی (قلمرو حدیث)»، «تأثیر حدیث بر علوم اسلامی» و «خبر واحد».

جایگاه حدیث در علوم مختلف، مجموعه دروسی است  برای مقطع کارشناسی ارشد مجازی دانشگاه قرآن و حدیث که نگاهی به برخی از مباحث فلسفه حدیث دارد و در آن از چهار موضوع مهم بحث می‌کند: «رابطۀ قرآن و حدیث»، «جایگاه حدیث در معارف دینی (قلمرو حدیث)»، «تأثیر حدیث بر علوم اسلامی» و «خبر واحد».

بخشی از مقدّمه کتاب

تاریخ علم و فلسفۀ علم، دو رشتۀ نو بنیاد در حوزۀ علم در این سدۀ اخیر است. این دو رشته، در گذشته به صورت مستقل مورد توجّه عالمان و اندیشمندان نبود. نقطۀ مشترک این دو رشته، نگاه بیرونی به علم است؛ یکی از منظر تاریخی به علم می‌‏نگرد و دیگری از منظر تعقّلی.

برای رشد و تعالی علوم و این‏که هر دانشی بر جای خود بنشیند و به اهداف منظور از آن برسد، پرداختن به این دو رشتۀ علمی لازم و بلکه ضروری است. امروزه در مراکز آکادمیک جهان، در کنار تدریس هر رشته از علوم، تاریخ و فلسفۀ آن نیز تدریس می‏شود. در تاریخ هر علمی، چگونگی پیدایش، فراز و فرودها، تحوّلات، جریان‏های فکری مختلف، مکان‏های تأثیرگذار و قومیت‌‏های مؤثر بر آن علم و... مورد بررسی قرار می‏‌گیرد، و در فلسفۀ هر علمی، آن علم به عنوان یک پدیده، مورد مطالعۀ تعقّلی قرار می‏گیرد و از چیستی و چرایی آن و مسائلی از این دست بحث می‏شود. ماهیت آن علم، اهداف و مقاصد آن، نسبت آن با دیگر علوم، زبان آن و مسائلی از این دست، مباحث مهم فلسفۀ علم را تشکیل می‏دهند.

دانش حدیث به عنوان یکی از علوم ریشه‏‌دار و عمیق در فرهنگ اسلامی، از قاعدۀ پیش‏گفته مُستثنا نیست و باید به تاریخ و فلسفۀ آن پرداخته شود.

در تاریخ حدیث، از مباحثی چون: چگونگی شکل‏گیری حدیث، کتابت و نقل، حوزها و مکاتب، پدیدۀ جعل و وضع، مذاهب و حدیث، جنسیت و حدیث، مناهج محدّثان، شرح حال راویان و... سخن می‏رود، و در فلسفۀ حدیث، از مباحثی چون: ماهیت حدیث، نسبت حدیث با قرآن، قلمرو حدیث، زبان حدیث، نسبت حدیث با علوم اسلامی و طرق احراز حجّیت حدیث، بحث می‏شود.

به نظر می‏رسد در پَسِ ذهن طراحان درس «جایگاه حدیث در علوم مختلف» با توجّه به سرفصل‏های آن، پرداختن به برخی از موضوعاتِ فلسفۀ حدیث بوده است؛ اگرچه چنین نامی برای آن انتخاب نکرده‏‌اند. البته برخی از سرفصل‏‌های این درس را می‏توان از منظر تاریخ حدیث نیز مورد توجّه قرار دارد.

سرفصل‏‌های عمده‌‏ای که برای این درس تعریف شده‏ است، عبارت‏اند از:

- رابطۀ قرآن و حدیث

- جایگاه حدیث در معارف دینی (قلمرو حدیث)

- تأثیر حدیث بر علوم اسلامی

- خبر واحد

این چهار موضوع، تناسب اصلی را با فلسفۀ حدیث دارند و البته بحث تأثیر حدیث بر علوم اسلامی را می‏توان در دو وجه مطرح کرد: وجه تاریخ علم حدیث و وجه فلسفۀ علم حدیث.

این کتاب، تحریر درس «جایگاه حدیث در علوم مختلف» برای مقطع کارشناسی ارشد مجازی دانشگاه قرآن و حدیث است که در سال ۱۳۹۲ با صبغۀ «فلسفۀ حدیث» تدریس شده است.

فهرست عناوین کتاب

درس اوّل: تعریف علوم حدیث و شاخه‌‏های آن

درس دوم: رابطۀ حدیث با قرآن (۱)

درس سوم: رابطۀ حدیث با قرآن (۲)

درس چهارم: رابطۀ حدیث با قرآن (۳)

درس پنجم: نظریۀ «اصالت قرآن و حجّیت حدیث»

درس ششم: نقش و قلمرو حدیث در معارف دینی و علوم اسلامی (۱)

درس هفتم: ‏قلمرو معارف حدیثی با مراجعه به کتاب‎های حدیثی و دقّت در تبویب آنها

درس هشتم: نقش و قلمرو حدیث در معارف دینی و علوم اسلامی (۲)

درس نهم: تأثیر حدیث بر علوم اسلامی

درس دهم: حدیث و نسبت آن با علوم حدیث، علم کلام، علم اخلاق و علم فقه

درس یازدهم: حدیث و نسبت آن با علوم اصول فقه، تاریخ و قصص، فلسفه و عرفان و ادبیات

درس دوازدهم: خبر واحد

درس سیزدهم: دیدگاه عالمان شیعه در مورد ‏حجّیت خبر واحد

درس چهاردهم: دیدگاه عالمان اهل‎سنّت در ‏‏مورد حجّیت خبر واحد و دیدگاه عالمان شیعه در مورد حجّیت خبر واحد در تفسیر قرآن

درس پانزدهم: حجّیت خبر واحد در مباحث اعتقادی

درس شانزدهم: حجّیت خبر واحد در مستحبّات و آداب‌ و رسوم