29
فرهنگ‌ نامه مرثيه‌سرايي و عزاداري سيدالشهدا عليه السلام

از اين نظر حادثه كربلا يك جنايت و يك تراژدى است ، يك مصيبت است ، يك رثاء است . اين صفحه را كه نگاه مى‏كنيم ، در آن ، كشتن بى‏گناه مى‏بينيم ، كشتن جوان مى‏بينيم ، كشتن شيرخوار مى‏بينيم ، اسب بر بدن مرده تاختن مى‏بينيم ، آب ندادن به يك انسان مى‏بينيم ، زن و بچّه را شلاق زدن مى‏بينيم ، اسير را بر شتر بى‏جهاز سوار كردن مى‏بينيم . از اين نظر قهرمان حادثه كيست ؟ واضح است وقتى كه حادثه را از جنبه جنايى نگاه كنيم ، آن كه مى‏خورد قهرمان نيست ، آن بيچاره مظلوم است . قهرمان حادثه در اين نگاه يزيد بن معاويه است ، عبيد اللَّه بن زياد است ، عمر سعد است ، شمر بن ذى الجوشن است ، خولى است و يك عدّه ديگر . لذا وقتى كه صفحه سياه اين تاريخ را مطالعه مى‏كنيم ، فقط جنايت ورثاء بشريّت را مى‏بينيم . پس اگر بخواهيم شعر بگوييم چه بايد بگوييم ؟ بايد مرثيه بگوييم و غير از مرثيه گفتن چيز ديگرى نيست كه بگوييم . بايد بگوييم :
ز آن تشنگان هنوز به عيّوق مى‏رسدفرياد العطش زبيابان كربلا۱
امّا آيا تاريخچه عاشورا فقط همين يك صفحه است ؟
آيا فقط رثاء است ؟ فقط مصيبت است و چيز ديگرى نيست ؟
اشتباه ما همين است . اين تاريخچه يك صفحه ديگر هم دارد كه قهرمان آن صفحه ، ديگر پسر معاويه نيست ، پسر زياد نيست ، پسر سعد نيست ، شمر نيست . در آنجا ، قهرمان حسين است . در آن

1.ديوان محتشم .


فرهنگ‌ نامه مرثيه‌سرايي و عزاداري سيدالشهدا عليه السلام
28

مسيحيان درباره مصلوب شدن حضرت عيسى است و اين به معناى نفى نقش عزادارى در آمرزش گناهان نيست .
به سخن ديگر ، هدف عزادارى بر امام حسين عليه السلام جهل‏زدايى و احياء ارزش‏هاى دينى است و عزادارى با اين هدف بركات فراوانى براى فرد و جامعه دارد۱ كه يكى از آنها آمرزش گناهان و سالم‏سازى روانى انسان‏هاست كه اين بركت نيز دقيقاً در جهت احياء ارزش‏هاى اسلامى قرار دارد .
از سوى ديگر حادثه عاشورا در يك نگاه كلى و واقع‏بينانه ، داراى دو بُعد است : يكى بُعد جنايت و مظلوميت و ديگرى بُعد حماسه ، عزت و عظمت . از اين رو تحليل و تبيين صحيح اين حادثه در صورتى امكان‏پذير است كه اين دو بُعد در كنار هم ديده شود و ارائه گردد ، در غير اين صورت ، مخاطب درك درستى از اين جريان مهم تاريخ اسلام پيدا نخواهد كرد .
استاد مطهرى قدس سرّه در اين باره مى‏گويد :
حادثه عاشورا و تاريخچه كربلا دو صفحه دارد : يك صفحه سفيد و نورانى و يك صفحه تاريك ، سياه و ظلمانى كه هر دو صفحه‏اش يا بى‏نظير است و يا كم‏نظير .
اما صفحه سياه و تاريكش از آن نظر سياه و تاريك است كه در آن فقط جنايت بى‏نظير و يا كم‏نظير مى‏بينيم ... .

1.ر . ك : دانش‏نامه امام حسين عليه السلام : بخش يازدهم / فصل چهارم : گريستن و گرياندن بر سيد الشهدا و يارانش / ثواب گريه بر آنان .

  • نام منبع :
    فرهنگ‌ نامه مرثيه‌سرايي و عزاداري سيدالشهدا عليه السلام
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1387
    نوبت چاپ :
    اول
تعداد بازدید : 83561
صفحه از 133
پرینت  ارسال به