تباین علم خداوند با علوم مخلوقی؛ تنها راه حلّ اشکال جبر برخاسته از علم پیشین الهی

علوم بشری و مخلوقی، در اصل شکل‌گیری و علم شدنِ خویش، همواره محتاج و وابسته به معلوم‌اند. این مطلب، لوازم ...

علم پیشین الهی و فعل اختیاری انسان

موضوع این مقاله علم پیشین الهی و ارتباط آن با فعل اختیاری انسان است. در این راستا، ماهیت و روش ...

رابطه ضرورت علّی با اراده در آثار مرحوم میرزا مهدی اصفهانی

نگارنده، ابتدا قانون علیّت را بر اساس نظرات فلاسفه و عرفا مانند ملاصدرا و سید حیدر آملی توضیح می‌دهد. آنگاه ...

پاسخ به هفت شبهۀ ابلیس

نگارنده در این گفتار، به هفت شبهه پاسخ می‌دهد که محمد بن عبدالکریم شهرستانی در کتاب الملل و النحل، به ...

نقد انگاره تغییر مفهومی علم واجب تعالی

این نوشتار پاسخی است بر پاسخ آقای محمد بیابانی اسکویی (سفینه، شماره 49) نسبت به نقد نگارنده (سفینه، شماره 48) ...

معلوم زدایی از علم باری تعالی

نگارنده در این مقاله که در نقد مقالة "علم بلا معلوم در احادیث امام رضا(ع)" نوشته محمد بیابانی اسکویی نگاشته، ...

آموزه بداء و علم الهي

بداء یکی از آموزه‌های تشیع است که توسط اهل بیت(ع) از آیات قرآن استنباط و عرضه شده است. بدا، تغییری ...

بازخوانی مقالۀ «معلوم زدایی از علم باری تعالی»

این مقاله، پاسخی بر مقالة "معلوم‌زدایی از علم باری تعالی" است که محمدرضا ارشادی‌نیا بر مقالة پیشین نگارنده در زمینة ...

شرح حديث «إنّ للّه‏ عِلمين...»

براساس ظاهر روايتى از الكافي، براى خداوند دو علم متصور مى شود: يكى علم مكنون و مخزون است كه كسى ...