دو . مهم ترين ويژگى هاى لازم براى محلّ اقامت
سرزمين محلّ اقامت ، براى آن كه بتواند زمينه بهره ورى علمى ، اخلاقى و عملى انسان را فراهم نمايد ، بايد ويژگى هايى داشته باشد كه مهم ترين آنها عبارت اند از :
الف ـ امنيت سياسى ـ اجتماعى
ضرورى ترين ويژگى هاى محلّ اقامت انسان ، «امنيت» ۱ است . در حديثى، امام على عليه السلام مى فرمايد :
شَرُّ الأَوطانِ ما لَم يَأمَن فيهِ القُطّانُ۲.۳
بدترينِ وطن ها ، وطنى است كه ساكنانش امنيت نداشته باشند .
ب ـ عدالت فراگير
در كنار امنيت سياسى ـ اجتماعى ، عدالت فراگير ، يكى ديگر از مهم ترين ضرورت هاى سرزمينِ زندگى است :
ما عُمِرَتِ البُلدانُ بِمِثلِ العَدلِ .۴
شهرها به چيزى همانند دادگرى ، آباد نشده اند.
اين سخن ، بدين معناست كه آبادانى شهرها ، تنها به ساماندهى امور مادّى و ساخت و سازهاى ظاهرى آنها نيست ؛ بلكه در اسلام ، ارزش هاى معنوى (و در رأس آنها «عدالت اجتماعى») ، از عناصر اصلى آبادانى محسوب مى شوند .
1.ر.ك: ص۳۶۷ (بايسته هاى شهرها/امنيّت). نيز، ر.ك: همين دانش نامه: ج ۷ ص ۴۹۳ (امنيت / درآمد) .
2.قَطَنَ بالمكانِ : أقام به فهو قاطن ، والجمع قُطّان (المصباح المنير : ص ۵۰۹ مادّه «قطن») .
3.ر . ك : ص ۳۶۸ ح ۱۷ .
4.ر . ك : ص ۳۷۰ ح ۲۳ .