آن در كتابخانه مدرسه آية اللَّه بروجردى در كرمانشاه موجود است كه در قرن 12 كتابت شده است.
دو نكته
1. مرحوم سيدمحسن امين در ذكر آخرين آثار مرحوم ملا فتح اللَّه دو كتاب ديگر را به نامهاى «ملاذ الفقهاء» و «مادّة التاريخ» ذكر مىكند. ۱ آثارى از مرحوم ملّا با اين عناوين در دسترس نيست. عامل اين سهو آن است كه اين اسم، اشاره به تاريخ وفات و مادّه تاريخ رحلت مرحوم ملا فتح اللَّه است (ملاذ الفقهاء) كه مؤلّف آن را از تأليفات او گرفته است. ۲
اين بيت كه منتسب به مرحوم محتشم كاشانى است، در مادّه وفات ملا فتح اللَّه بر سنگ قبر آن بزرگوار نگاشته شده است:
مفتى دين مبين كاشف قرآن مبينواقف سر قدر عالم اسرار قضا
هادى وادى تفسير كه در حلّ كلامخاطرش بود در اسرار يقين پرده گشا
فقها را چو ملاذى به جز آن قدوه نبودبهر تاريخ نوشتند ملاذ الفقهاء
۳
آشنايى با كتاب منهج الصادقين
مهمترين كتاب ملا فتح اللَّه و ماندگارترين اثر او، تفسير جامع «منهج الصادقين فى الزام المخالفين» است. با اينكه بيش از 4 قرن از زمان تدوين اين كتاب ارزنده مىگذرد، همچنان مورد توجّه محقّقان و قرآن پژوهان است. بعضى محقّقان او را معروفترين كسى مىدانند كه به زبان فارسى، در طريقه شيعه، تفسير نوشته است. ۴
مرحوم معرفت تفسير منهج را در سنخ تفاسير روايى و در بين 14 تفسير معروف ارزيابى مىكند. ۵
1.۵: ج ۸، ص ۳۹۳
2.نيز بنگريد: ۱۳: ج ۱۰، ص ۱۹۹
3.۲۰: ج ۱، ص ۴۵، مقدّمه شعرانى
4.۳۵: ص ۳۷۴
5.۳۱: ج ۲، ص ۳۴۶