پرستش كردن نبى است.۱ قرآن تمامى اقسام مذكور را افترا بر خدا خوانده است.
2. فرزند گرفتن براى خدا.۲
3. خودنگارى و از خدا انگارى.
يكى از موارد افترا بر خدا و دروغ بستن بر او اين است كه انسان، سخنى را از پيش خود انشا كند و آن را به خدا نسبت دهد. شايد اين مورد از فراوانترين و در عينحال از روشنترين مصاديق دروغگويى بر خدا باشد. به نظر مىرسد مهمترين انگيزه نگارش كتب الموضوعات (= روايات جعلى)، پردهبردارى از اين دسته اخبار است كه اگر درست انجام شود، تلاشى ارزشمند و گرانقدر است و اگر نادرست انجام گيرد، خود از مصاديق كذب و افترا بر خدا و رسول صلى اللَّه عليه و آله است.
قرآن به دو مورد رايج از اين دروغپردازيها اشاره مىكند: نخست آنكه برخى به دروغ مىگفتند كه خداوند عذابشان نمىكند۳و دوم آنكه گروهى روزى حلال خدا را حرام و حرامش را حلال مىكردند.۴ از آنجا كه اين قسم از كذب، پيشتر مورد توجّه محقّقان قرار گرفته است، از تفصيل آن خوددارى مىكنيم.
4. نفى الهى بودن فرمايش خدا و رسول صلى اللَّه عليه و آله كه موضوع نگارش اين مقاله است.
نفى الهى بودن فرمايش خدا و رسول صلى اللَّه عليه و آله
تا اينجا به برخى كاربردهاى قرآنى «كذب و افترا بر خدا» بهاجمال اشاره شد. قرآن كريم به موردى ديگر اشاره كرده است كه در جوامع اسلامى كمتر به آن توجّه مىشود. اغلب مسلمانان دروغ بستن به خدا و رسول صلى اللَّه عليه و آله را منحصر در اين مىدانند كه كسى از پيش خود سخنى بسازد و سپس آن را به خدا يا رسول صلى اللَّه عليه و آله نسبت دهد. از
1.ر.ك. آل عمران (۳)/ ۷۹-۸۰؛ برخى اعتقاد به الوهيّت غير خدا را همان عبادت غير خدا دانستهاند و اله را به معبود ترجمه كردهاند، ما هرچند منكر ارتباط تنگاتنگ معناى اين واژگان نيستيم، بين الوهيّت، ربوبيّت و عبادت تفكيك قائليم. ر.ك. فى ظلّ أصول الإسلام، ص ۱۲۵-۱۳۶.
2.ر.ك. يونس (۱۰) / ۶۸-۶۹.
3.البقره (۲)/ ۷۹-۸۰؛ آل عمران (۳) / ۷۸.
4.ر.ك. المائدة (۵) / ۱۰۳ ؛ يونس (۱۰)/ ۵۹ -۶۰ ؛ الأنعام (۶) / ۱۳۸-۱۴۰.