سالروز تأسیس مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث مبارک باد

پایگاه حدیث نت: به مناسبت هفدهمین سالروز تأسيس دارالحديث (۲۲ آبان) بر آن شدیم تا گزارشى از فعاليت هاى انجام شده در نخستين مجموعه مستقل حديث پژوهى در جهان تشيّع، ارائه دهیم.
حديث، در حقيقت، چراغ راه انسانها و هدايت كننده انديشه‏‌هاست و زندگى بشر را از معنويت و كردار حكيمانه سرشار مى‏كند. سنّت يا حديث، پس از قرآن كريم، دومين منبع دينى مسلمانان است كه در شناساندن اسلام و شكل‏گيرى و بالندگى علوم اسلامى سهم بزرگى دارد.
اين گزارش مى تواند علاقه مندان به همكارى با دارالحديث را با زمينه هاى اين كار آشنا كند و كسانى را كه در صدد استفاده از امكانات اين مؤسسه علمی ـ فرهنگى هستند يارى رساند.
مؤسسه علمى ـ فرهنگى دار الحديث در جهت ساماندهی احادیث و ترویج معارف حدیثی به عنوان نخستين مجموعه مستقل حديث پژوهى در جهان تشيّع، درباره حديث و مسائل مربوط به آن، فعاليت مى‏كند.
اين مؤسسه بیست و دوم آبان سال ۱۳۷۴ ش، در زادرروز فرخنده فاطمه زهرا (سلام الله علیها) در شهر قم، با« پيام مقام معظم رهبري »و مديريت آية اللّه‏ محمّد محمدى رى‏شهرى با نام مرکز تحقیقات دارالحدیث به‏ طور رسمى آغاز به كار كرد.
اين مؤسسه از دو رکن اصلى پژوهشگاه و دانشگاه (در قم و شهر ری) تشکيل شده است. معاونت فرهنگى و ارتباطات و امور بين الملل، مرکز بین المللی مخطوطات اسلامی، کتاب خانه تخصصی حدیث، دبیرخانۀ همایش‌ها و سازمان چاپ و نشر، از ديگر بخش‏هاى مؤسسه است.
پژوهشگاه قرآن و حدیث از چهار پژوهشکده تشکیل شده است: پژوهشکده علوم و معارف حديث، پژوهشکده تفسیر اهل بيت علیهم السلام،پژوهشکده کلام اهل بيت علیهم السلام، پژوهشکده اخلاق و علوم رفتاری.
یکی دیگر از ارکان مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحدیث، دانشگاه قرآن و حدیث است. این دانشگاه که از سال ۱۳۷۸ با مجوز شورای عالی انقلاب فرهنگی در قالب دانشکده علوم حدیث فعالیت خود را آغاز کرده و امروز با مجوز رسمی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری با نام دانشگاه قرآن و حدیث به فعالیت خود ادامه می‌دهد.
هدف از تأسیس این دانشگاه، بسط و گسترش دانش‌های حدیثی، انسجام بخشیدن به آموزش‌های حدیثی، تربیت استادان و پژوهشگران علوم قرآن و حدیث و ایجاد ارتباط میان تحصیلات حوزوی و دانشگاهی در زمینه قرآن و حدیث است.
این دانشگاه هم اکنون در سه شهر قم، تهران و اصفهان فعالیت دارد و از مراکز آموزش عالی منحصر به فرد در حوزه مباحث حدیثی در کشور به شمار می‌آید. دانشگاه قرآن و حدیث در حال حاضر از طریق آزمون سراسری و نیز آزمون‌های اختصاصی ویژه طلاب، در دوره‌های حضوری و مجازی (الکترونیک) در مقاطع مختلف ( کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو می‌پذیرد.
مراسم افتتاح دانشگاه قرآن و حدیث، با حضور رئيس قوه قضائيه، استادان حوزه و دانشگاه و شخصيت های علمی و فرهنگی روز پنج شنبه ۱۳ مهر ۱۳۹۱ در مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحدیث برگزار شد،
گفتنی است، دانشجویان در دانشگاه قرآن و حدیث، در چهار رشته علوم حدیث، علوم و معارف قرآن، کلام اسلامی و فقه و حقوق اسلامی در مقطع کارشناسی مشغول تحصیل هستند.
رشته‌های علوم حدیث گرایش تفسیر اثری و گرایش نهج‌البلاغه، کلام و عقاید، علوم حدیث گرایش اخلاق، علوم قرآن و حدیث، فقه و مبانی حقوق اسلامی و ارتباطات گرایش حج و زیارت و علوم و معارف نهج‌البلاغه، تفسیر روایی و روانشناسی اسلامی گرایش روانشناسی مثبت‌گرا از جمله رشته‌های مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه است.
اکنون در رشته‌های مدرسی معارف اسلامی با دو گرایش اخلاق، قرآن و متون، علوم قرآن و حدیث، کلام امامیه، تفسیر تطبیقی و علوم حدیث تطبیقی در مقطع دکترا پذیرش دانشجو صورت می‌گیرد.
در حال حاضر چهار هزار و پانصد دانشجو در این دانشگاه تحصیل می کنند که هزار و سیصد دانشجو در دوره‌های حضوری و بقیه به صورت مجازی ادامه تحصیل می دهند.
معاونت فرهنگی, ارتباطات و امور بین الملل به عنوان یکی از بخش¬های مهم مؤسسه وظیفه عمومی سازی معارف اهل بیت علیهم السلام برای اقشار مختلف جامعه، اطلاع رسانی مناسب از فعالیت¬های مؤسسه و برقراری ارتباط با مراکز علمی داخل و خارج کشور و و نیز پشتیبانی از فعالیت‌های مشترک علمی بخش¬های مختلف مؤسسه، (اعم از دانشگاه و پژوهشگاه) را با مراکز آموزشی و پژوهشی داخلی و خارجی بر عهده دارد. این معاونت از بخش های اداره کل فرهنگی، مدیریت تولید و پردازش اطلاعات، مدیریت روابط عمومی، مدیریت امور بین الملل.
کتاب‏خانه تخصصى حديث از دیگر بخش های مؤسسه دارالحدیث است. اين کتاب‏خانه ـ که در نوع خود کم نظير است ـ تقريبا تمامى منابع مورد نياز را در اختيار پژوهشگران حديث قرار مى‏دهد. با اطمینان می¬توان ادعا کرد که این کتاب¬خانه در کنار کتاب¬خانه¬ی تخصصی حدیث در محل دانشکده علوم حدیث شهر ری، غنی¬ترین کتاب¬خانه¬ی حدیث شیعه در جهان به شمار می¬رود.
اين کتاب‏خانه داراى حدود ۵۰۰۰۰ جلد کتاب چاپى و سنگى، ۴۰۰ نسخه خطى، ۲۵۰۰ نسخه عکسى، ۱۲۰۰ پايان‏نامه حديثى، ۱۵۰ عنوان نشريه و... است و خدمات ويژه‏اى به پژوهشگران ارائه مى‏کند.
مرکز بين المللى مخطوطات اسلامى بخش دیگری از مؤسسه دارالحدیث را تشکیل داده که با هدف شناسايى و گردآورى اصل و تصوير نسخه‏هاى خطى اسلامى، به‏ويژه نسخ کمياب، فراهم‏سازى بستر استفاده آسان محققان از نسخه‏ها،و فراهم‏سازى بستر تحقيق و نشر نسخه‏ها به صورت چاپی و الکترونیک تأسیس شده است.
نظر به اثرگذاری چشمگیر فناوری اطلاعات و ارتباطات در عرصه‌های پژوهشی و آموزشی، توجه جدی به بهره‌برداری بهینه فناوری اطلاعات و ارتباطات از بدو تأسیس مؤسسه در دستور کار قرار داشته که به اَشکال مختلف درساختارهای قبلی در نظر گرفته شده است.
با توجه به گسترش فعالیت‌ها و نیز سیاست یکپارچه‌سازی مدیریت حوزه‌های مرتبط با فناوری، اداره کل فناوری اطلاعات و ارتباطات با مأموریت تأمین بستر و ابزارهای فناوری اطلاعات و ارتباطات و نگهداری و پشتیبانی از آنها در اوایل سال ۱۳۹۰ در ساختار سازمانی مؤسسه مصوب گردید.
انتشارات دارالحديث: اين بخش از مؤسسه فرهنگى دارالحديث، به کار چاپ و نشر و توزيع محصولات مؤسسه و نيز ديگر آثار مرتبط با حديث و علوم حديث، اهتمام دارد. دفتر مرکزى انتشارات، در قم واقع است و شعبه‏ هایی نيز در ری و بيروت دارد. اين انتشارات تاکنون، بيش از ۳۵۰ عنوان کتاب در بيش از ۶۰۰ جلد، منتشر کرده است که برخى از آنها مشتمل بر چند مجلدند و برخى نيز بارها تجديد چاپ شده‏اند.
برخی از مهمترین کتاب های منتشر شده توسط این انتشارات، عبارت اند از: دانش نامه قرآن و حدیث؛ در ۱۶ جلد که البته مجلدات فراوان دیگر بر ادامه این دانشنامه به تدریج منتشر خواهد شد و دانشنامه قرآن و حدیث را به بزرگترین دائرة المعارف حدیث جهان اسلام تبدیل خواهد نمود. این اثر حدود یکصد جلد خواهد بود. دانش نامه امام حسین (علیه السلام): ۱۴ جلد؛ الکافی : ۱۵ جلد؛ موسوعه امام امیر المؤمنین در ۱۲ جلد و شناختنامه قرآن کریم و موسوعه عقایدی در ۸ جلد و منتخب میزان الحکمة : ۲ جلد؛
آیت الله ری شهری رئیس مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحدیث، در مراسم افتتاح دانشگاه قران و حدیث که مهرماه سال جاری برگزار شد گفت: تاسيس اين دانشگاه حركتی جديد برای تحقق حديث ثقلين است .
وی افزود : در طول صده های اخير دشمنان به دنبال تحريف حقايق قرآنی بودندكه اكنون وظيفه ما امانت داری از اين كتاب ، سنت و ميراث اهل بيت(ع) است .
آيت الله ری شهری تصریح کرد: تاسيس دارالحديث در ده های اخير حركتی بوده برای امانت داری از معارف دين و اهل بيت(ع) كه باعث شد نهضت حديث پژوهی در كشور گسترش يابد.
لازم به ذکر است، علاقه مندان برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص فعالیت های مؤسسه علمی ـ فرهنگی دارالحدیث می توانند به نشانی اینترنتیwww.darolhadith.comوwww.hadith.netویا شماره تلفن ۰۲۵۱۷۱۷۶۶ مراجعه نمایند.