136. «وَ جَعَلُوا لِلّهِ مِمّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَ الْأَنْعامِ نَصِيباً...»

روض الجنان: «وَ جَعَلُوا لِلّهِ مِمّا ذَرَأَ مِنَ الْحَرْثِ وَ الْأَنْعامِ نَصِيباً...» ، آنگه خبر داد از كافران كه ايشان خداى را نصيبى كردند از آن كشت و چارپايان كه او آفريد. ذَرَأَ اِذا خَلَقَ ذَرْءاً، و آن خلق باشد بر سبيل اختراع و اصل او ظهور باشد و منه: ملْحٌ ذَرْآنىٌّ وذَرْانيّ، نمكى سخت سپيد باشد. ^۱
1282. علامه شعرانى: در بعضى كتب طب و غيره آن را تصحيف كرده «نمك اندرانى» گويند و اصل الذرانى است. و در مخزن الادويه هر دو را ضبط كرده و البته اندرانى صحيح نيست اما ناسخان فارسى زبان عادت دارند هر كلمه‏اى كه نشنيده باشند و به گوش آنها غريب آيد به كلمه مأنوس تبديل كنند. و اين نوعى ظلم و استبداد است كه در نهادشان سرشته است. ^۲

137. «وَ كَذلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيرٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ قَتْلَ أَوْلادِهِمْ شُرَكاؤهُمْ لِيُرْدُوهُمْ...»

روض الجنان: «قَتْلَ أَوْلادِهِمْ شُرَكاؤهُمْ» ، بضمِّ «لام» و نصب «دال» و كسر «يا». ^۳
1283. علامه شعرانى: مقصود همزه بعد از «الف» است در «شركائهم» كه به صورت «يا» مى‏نويسند. ^۴

131. «ذلِكَ أَنْ لَمْ يَكُنْ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرى بِظُلْمٍ وَ أَهْلُها غافِلُونَ»

روض الجنان: «وَ أَهْلُها غافِلُونَ» ، «واو» حال است؛ و اهل آن شهر غافل و بى خبر باشند، يعنى نكند اِلاّ بعد از آنكه حجّت بر ايشان بدارد، و آنچه علّت ايشان است در تكليف ازاحت كند. ^۱
1280. علامه شعرانى: «علت آنها را ازاحه كند» يعنى عذر آنها را بر طرف سازد. ^۲

133. «...إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَ يَسْتَخْلِفْ مِنْ بَعْدِكُمْ ما يَشاءُ كَما أَنْشَأَكُمْ مِنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ»

روض الجنان: و در وزن و اصل ذُريّه سه قول گفتند: يكى فُعْلِيَّةٌ مِنَ الذَّرِّ، و دوم فعيله على وزن صديقَة مِنْ ذَرَءَ اللهُ الْخَلْقَ، أىْ خَلَقَهُم، وقول سيوم: ذُرُّوؤَهُ على وَزْن فُعُّولة، اِلاّ آن است كه همزه را بدل كردند به «واو»، پس با «يا» گردانيدند، و آنگه «يا» در
«يا» ادغام كردند بمنزله عُلّيّة مِنْ عَلَوْتُ. ^۳
1281. علامه شعرانى: عليه به يعنى بالاخانه است از علوت مشتق است و واو را قلب به ياء و در ياء ادغام كردند. ^۴