130. «وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ...»

روض الجنان: فرّاء گفت: سنين، يعنى سالى از پس سالى قحطناك... .
واهل حجاز و قيس عَلى هِجائين گفتند و در حال رفع به «واو» و در حال نصب و جرّ به «يا» بر نهاد جمع سلامت، و بعضى بنوتميم در احوال ثلثه به «يا» گفتند، قالوا مَضَتْ عَلَيْنا سنينَ، أىْ قَحْطٌ... و كسائي گفت: لابُدَّ على هِجائَيْنِ وفَتْحِ النُّون بايد كه اين نوع جمع است، كَقُلَةٍ وقُلينَ وكُرَةٍ وكُرينَ و عزةٍ و عِزينَ گفت، و بعضى عرب اعراف بر «نون» افگندند و چنان ساختند كه «نون» از اصل كلمت است. ^۱
1387. علامه شعرانى: «قله» چوب بازى كودكان كه به الك دولك معروف است و «عزه» جماعت مردم و كره گوى است. ^۲

133. «فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ وَ الْجَرادَ وَ الْقُمَّلَ وَ الضَّفادِعَ...»

روض الجنان: آنگه حق تعالى بيان آياتى كرد كه خداى تعالى به معجزه موسى بر فرعون و قوم او افگند. عبداللهِ عبّاس گفت: اوّلش طوفان بود، و طوفان سيلى باشد عام كه به عموم همه زمين يا بيشتر بگيرد و اشقاق او از «طَوْف» و گرديدن باشد. ^۳
1388. علامه شعرانى: مقصود همه كره زمين نيست بلكه همه زمين قريه يا محله يا
جائى كه از آن آسيب مى‏بينند؛ چون طوفان يك قريه را هم طوفان گويند. ^۴
روض الجنان: و روايتى ديگر آن است كه «قُمَّلْ» شپشه سياه باشد كه در گندم افتد. ابن زيد گفت: «قُمَّل» براغيث باشد؛ كيك... حسن بصرى «قَمْل» خواند به فتح «قاف» و سكون «ميم». ابوعبيده و أَخْفش گفتند: نوعى دگر بود از نارد كه شتر را بود و آن را حمنان گويند. ^۵
1389. علامه شعرانى: نارد به فتح راء فارسى است به معنى كنه حيوانات، و حمنان بر وزن غضبان به دو نون هم به معنى كنه عربى است. ^۶
روض الجنان: ... و اگر از اين پس باران نيايد بر ما نگرايد ما را. ^۷
1390. علامه شعرانى: «گرايستن» به معنى ميل و رغبت كردن است و در اينجا به معنى آنكه دشوار نباشد بر ما و انديشه از آن نداريم. ^۸
روض الجنان: موسى به آن جا آمد و دعا كرد و عصا بر آن پشته ريگ روان زد، خداى تعالى با قُمَّل كرد. ^۹
1391. علامه شعرانى: يعنى ريگها را مبدّل به قمل كرد. ^۱۰
روض الجنان: و اِنائى بساختند دو جره. ^۱۱
1392. علامه شعرانى: دو لوله يا دو شكاف. و «جر» در فارسى به معنى شكاف است و عوام در زمان ما به كسر جيم گويند. ^۱۲