نقدي بر مقاله«بررسي سند چند حديث مشهور» - صفحه 154

و سخن امام، بيان ديگرى است از آنچه از ظهور عرفى ذكر كردم.
اشكالى ندارد كه به آنچه نويسنده در اين جا تكرار مى كند اشاره كنم و آن اين است كه «علماى پس از صاحب المعتبر آن را گاهى با تغييراتى از او نقل كرده اند». ۱ جواب آن گذشت، كه قرينه اى بر اين وجود ندارد.
البته به اين جواب اكتفا نمى كنيم، بلكه مى گوييم صاحب مفتاح الكرامة مى گويد:
ادا بودن نماز، امر شدن حايض را به نماز، در صورت درك يك ركعت از آن، تأييد مى كند و نيز سخن امام(ع) كه فرمود: «من ادرك من الصلوة فقد ادرك الصلوة تامة» و در لفظ ديگر آمده: «من ادرك من الوقت ركعة فقد ادرك الوقت». اين روايت را شيخ در الخلاف و همچنين عده اى ديگر از اصحاب نقل كرده اند. ۲
امام خمينى مى نويسد:
وقلنا به عدم استفادة تنزيل الخارج منزلة الوقت حتى على مرسلة الخلاف و هى قوله ـاى فى مفتاح الكرامه ـ: و فى لفظ آخر: «من ادرك من الوقت فقد ادرك الوقت». ۳
پس روشن شد كه صاحب مفتاح الكرامة روايت «من ادرك من الوقت ركعة فقد ادرك الوقت» را از الخلاف شيخ نقل كرده و امام خمينى هم از مفتاح الكرامة نقل نموده است. بنابراين، روايت به اين لفظ، قبل از زمان محقق موجود بوده است و با وجود اين، جايى براى احتمال نويسنده و محققان كتاب المعتبر باقى نمى ماند كه گفته اند اساس اين روايت، همان تبديل لفظ صلوة به لفظ وقت توسط محقق است.

3. أنا افصح من نطق بالضاد بيد أنّى من قريش

1. از مباحث قبلى روشن شد كه صرف عدم اطلاع از وجود روايت در مصادر روايى براى حكم كردن به روايت نبودن، بعد از آن كه علماى شيعه آنها در كتاب هايشان و لو كتاب هاى

1.الخلل في الصلوة،ص ۱۰۹.

2.علوم حديث، ص ۱۲۴.

3.مفتاح الكرامه، ج ۲، ص ۴۴.

صفحه از 165