97 . هدية المحدثين (هدية المحصلين)(فارسى)
از : على اكبر بن غلام على خراسانى ، مروج الاسلام (قرن 14 ق)
رساله مفصّلى است در درايه و اصول حديث . مؤلف در اين رساله قواعد علم حديث را به درخواست يكى از اساتيد در يك مقدمه و ده فصل و يك خاتمه بيان نموده و تأليف آن را در شب نوزدهم ربيع الاوّل 1348 در مشهد به پايان رسانيده است . سر فصلهاى اين رساله چنين است :
مقدمه : در تعريف و فايده و موضوع درايه و فضيلت علم حديث .
فصل اوّل : در اقسام خبر از حيث صدق و كذب .
فصل دوم : در اخبار متواتر و آحاد .
فصل سوم : در تقسيم اخبار به پنج نوع .
فصل چهارم : در اقسام خبر واحد .
فصل پنجم : در كيفيت روايت حديث .
فصل ششم : در ردّ و قبول حديث .
فصل هفتم : در الفاظ مدح و ذم .
فصل هشتم : در طرق حمل حديث .
فصل نهم : در آداب كتابت حديث .
فصل دهم : در آداب محدث و طالب حديث .
خاتمه : در مدح كتب اربعه .
چاپ : چاپ سنگى ، تهران با نام «هدية المحدثين» ؛ چاپ سربى ، تهران ، مصطفوى ، 1377 ق ، رقعى ، 266 ص ، با اضافات و فوايد و تفصيلى با عنوان «هدية المحصلين» و همراه با تقريظات شيخ على اكبر نهاوندى و محمّد باقر بيرجندى و شيخ عباس قمى .
[ مشار فارسى : 2 / 2053 ؛ مصفى المقال : 340 ؛ فهرست آستان قدس رضوى : 6 / 687 ]
آغاز : افضل خبر يحكيه الفضلاء واحسن حديث يرويه العلما حمد اللّه ... اما بعد بعرض اخوان دين.