123 . المحدث الفاصل بين الراوي و الواعي(عربى)

از : حسن بن عبد الرحمن بن خلاد رامهرمزى ، قاضى ابو محمّد (360 ق)

رساله مفصّلى است در علم اصول حديث و درايه . اين كتاب ، اوّلين كتاب شناخته شده و موجود در اين علم است و نسخه‏هاى متعدّدى از آن در دست است . برخى از سر فصل‏هاى آن چنين است : فضل الناقل و الطالب لسنة رسول اللّه‏ ، باب النية فى‏طلب الحديث، اوصاف الطالب ، القول فى فضل من جمع بين الرواية و الدراية، من اصحاب النبى ممّن يعرف بجدّه و ينسب اليه ، باب الكتاب ، باب القول فى الاجازة والمناولة، باب القول فى التحديث و الاخبار ، القول فى التقديم و التأخير، الاملاء و الاستملاء ، الجمع بين الرواة ، المصنفون من رواة الفقه فى الامصار .
چاپ : بيروت ، دار الفكر ، 1391ق ، 678ص ، با تحقيق محمّد عجاج الخطيب .
[ دليل مؤلفات الحديث الشريف المطبوعة 1 / 81 ، كشف الظنون 2 / 1612 ، ذيل بروكلمان 1 / 274 ]
آغاز : اخبرنا الشيخ الفقيه ... ابو الحسن على بن ابى المكارم المفضل بن على المقدسى رضى اللّه‏ عنه بالاسكندريه قال : اخبرنا الشيخ الامام الحافظ ابو طاهر احمد بن محمّد بن احمد السلفى الاصفهانى بالاسكندريه .
آغاز : الحمد للّه‏ و لا اله الا اللّه‏ و على محمّد نبى اللّه‏ و آله صلوات اللّه‏ ، اعترضت طائفة ممن يشنأ الحديث و يبض اهله فقالوا بتنقص اصحاب الحديث .

نسخه‏ها :

512 / 1 . مشهد ، آستان قدس رضوى : 3620 ، در دو جا از وسط و از آخر افتادگى دارد ، آغاز : برابر نمونه ، خط مغربى ، بدون نام كاتب ، اواخر سده 6ق ، 61 برگ ، سابقه : كتابخانه مرعشى : عكس 959 [ فهرست الفبايى آستان قدس : 500 ؛ فهرست عكسى مرعشى : 2 / 439 ] .
513 / 2 . مشهد ، آستان قدس رضوى : 31 ، آغاز : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، نسخه نفيس قديمى ، سال وقف 1067ق ، در باره اين نسخه و راويان اوّل آن در مقدمه همين كتاب (چاپ بيروت ، دارالفكر ، 1404ق ، ص 120 ـ 136) توضيح داده شده است ، 67 برگ [ فهرست آستان قدس : 2 / 362 ] .

نسخه‏ها :

510 . سوريه * ، دمشق ، ظاهريه (مدرسه عمريه) : 3746 ، آغاز : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن 9ق ، رساله دوازدهم مجموعه در ميكرو فيلم طباطبايى و رساله پنجم مجموعه در عكس مركز احياء ، سابقه : كتابخانه محقق طباطبايى : ميكرو فيلم 70 ، مركز احياء ميراث اسلامى : عكس 1075 [ يادنامه محقق طباطبايى : 3 / 1503 ؛ فهرست مجاميع العمرية : 44 ؛ فهرست عكسى مركز احياء : 3 / 343 ] .

122 . قول الحسن بن سهل بن السمح في الأخبار التي يخبر بها كثيرون(عربى)

از : حسن بن سهل بن سمح بن غالب ، ابو على (ابن السمح) (418 ق)

رساله مفصّلى است در بيان اعتبار خبر متواتر . مؤلف ـ كه از فيلسوفان و منطقيان عراق است ـ در اين رساله ، اعتبار خبر متواتر و شرايط آن را از قول فيلسوفان ، با ردّ و ايراد فراوان ، بيان نموده است .
چاپ : در مجله مقالات وبررسى‏ها (سال 1349ش پائيز و زمستان 3و4 صص239 ـ 257) به تصحيح محمّد تقى دانش پژوه ؛ 44 ـ 31pp: ، 1956 ، Asiatc Royal of Journal Society ، al-samh Ibn ، S. M ، Stern
آغاز : قول الحسن بن سهل ابن الشمخ بن غالب فى الاخبار التى يخبر بها كثيرون ، قال لما تردد بينى و بينك ايها الاخ العزيز وجود النظير ، اطال اللّه‏ لى و بعدى بقاك ، من الكلام و الخوض الكثير فى الاخبار التى يخبر بها كثيرون و ايها يجب التصديق به لا محالة و ايها ليس يجب التصديق به لا محالة ، اخترت ايدك اللّه‏ ، ان اثبت ذلك لك .

نسخه‏ها :

511 . انگلستان * ، لندن ، موزه بريتانيا : 7473 add ، بدون نام كاتب ، 639ق ، اين نسخه در صفحه 250 فهرست قديم موزه بريتانيا به شماره 426 معرّفى شده است ، «23پ ـ 40ر » 18 برگ، سابقه : كتابخانه‏دانشگاه تهران: ميكرو فيلم1346 [ فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران : 1 / 364 و 668 ؛ نشريه نسخه‏هاى خطّى : 4 / 447 ] .