136 . اختيار معرفة الرجال (رجال كشى)(عربى)
از : محمّد بن حسن طوسى ، شيخ الطائفه ابو جعفر (460 ق)
يكى از كتابهاى چهار گانه اصلى رجال شيعه است . شيخ طوسى اين كتاب را از معرفة الناقلين محمّد بن عمر بن عبد العزيز كشّى انتخاب و نقل نموده است . كشّى در الرجال خود ، راويان شيعه و سنّى را با هم ذكر كرده بود كه شيخ مطالب مربوط به راويان اهل سنّت را حذف نموده است . اين كتاب از اوّلين و مهمترين كتب موجود در بررسى رجال حديث شيعه است و در آن ، احاديث مربوط به هر راوى با سند ذكر شده است و اسامى رجال بر حسب طبقات تنظيم شده و از طبقه صحابه شروع مىشود .
چاپ : اين كتاب تاكنون چند بار به چاپ رسيده است :
1 ـ قم ، مؤسسه آل البيت (ع) ، همراه با حواشى مير داماد استرآبادى ، تحقيق سيّد مهدى رجائى ، 1404ق ، دو جلد ؛
2 ـ بمبئى ، 1317 ، با اهتمام على محلاتى حائرى ، سربى وزيرى ، 392 ص ؛
3 ـ نجف اشرف ، مؤسسه الاعلمى ، با تعليقات سيّد احمد حسينى ، سربى وزيرى ، 527 ص .
[ الذريعة : 1 / 365 و 10 / 141 ؛ مشار عربى : 402 ؛ مصفى المقال : 375 و 402 و 403 ؛ التراث العربى : 1 / 134 ]
آغاز : حمدويه بن نصير الكشى قال حدثنا محمّد بن الحسين بن ابى الخطاب عن محمّد بن سنان عن حذيفة بن منصور عن ابى عبداللّه عليه السلام قال اعرفوا منازل الرجال منا على قدر روايتهم عنا.
انجام : ثقة مأمون على الحديث الا انه يحب آل رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله و كان دينه و مذهبه .
نسخهها :
555 / 1 . قم ، مرعشى : 2636 ، نسخ ، منصور بن على منصور خازن ، 14 ربيع الاوّل 577ق ، 209 برگ [ فهرست مرعشى : 7 / 208 ] .
556 / 2 . تهران ، مصطفوى : بدون شماره ، از اوّل افتادگى دارد ، نسخ ، بدون نام كاتب ، 24 ربيع الاوّل 577ق ، 233 برگ ، سابقه : كتابخانه دانشگاه تهران : ميكرو فيلم 1446 [ فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران : 1 / 280 ] .
557 / 3 . تهران ، دانشكده ادبيات : 133 ـ د ، از جزء چهارم تا پايان جزء هفتم ، نسخ ، بدون نام كاتب ، 4 ذى قعده 702ق ، رساله دوم مجموعه ، « 37ر ـ 241پ » 5 برگ ، سابقه : كتابخانه دانشگاه تهران : ميكرو فيلم 1441 [ فهرست ادبيات تهران : 1 / 18 ؛ فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران : 1 / 280و601 ] .
558 / 4 . قم ، مرعشى : 6877 ، نستعليق ، علاء الملك بن عبد القادر حسينى مرعشى ، 14 محرم 924ق ، رساله سوم مجموعه ، 113 برگ [ فهرست مرعشى : 18 / 72 ] .
559 / 5 . تهران ، ملك : 3589 ، نسخ ، بدون نام كاتب ، 964ق ، 173 برگ [ فهرست ملك : 1 / 20 ] .
560 / 6 . قم ، مسجد اعظم : 3052 ، شش بخش اوّل كتاب ، آغاز : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب، شب عيد فطر 993ق ، در حاشيه تصحيح شده است ، 204 برگ ، 21 سطر، 10×14سم [ فهرست مسجد اعظم ، قديم : 200 ؛ فهرست مسجد اعظم ، جديد ] .
561 / 7 . تهران ، دانشكده ادبيات : امام جمعه 300 ، نستعليق ، بدون نام كاتب ، 7 شوال 1013ق ، (78605) ، رساله اوّل مجموعه [ فهرست ادبيات تهران : 3 / 45 ] .
562 / 8 . قم ، مرعشى : 9727 ، تا جزء ششم ، نسخ ، حسين بن محمّد حسينى ، 10 جمادى الاوّل 1016ق ، 313 برگ [ فهرست مرعشى : 25 / 80 ] .
563 / 9 . تهران ، دانشگاه تهران : 990 ، نسخ ، نصار بن محمّد حويزى ، 28 ربيع الاوّل 1020ق ، 171 برگ [ فهرست دانشگاه تهران : 2 / 482 ] .
564 / 10 . تهران ، دانشكده ادبيات : 14 ـ د ، تا پايان جزء پنجم ، نسخ ، بدون نام كاتب ، 1021ق ، رساله پنجم مجموعه ، « 129پ ـ 310ر » 182 برگ [ فهرست ادبيات تهران : 1 / 16 ] .
565 / 11 . مشهد ، آستان قدس رضوى : 3638 ، نسخ ، شمس الدين محمّد بن قاسم گيلانى استرآبادى ، 1034ق ، تصحيح شده ، 218 برگ ، سابقه : كتابخانه مدرسه فاضليه : 1 [ فهرست آستان قدس : 6 / 584 ؛ فهرست مدرسه فاضليه : 170 ] .
566 / 12 . تهران ، ملى تهران : 1944 / ع ، آغاز : و اليه ينسبون و فيهم سلمان الفارسى و ان عمر سأله عن نسبه ، نسخ ، حسن بن محمّد حسين طبسى ، 1035ق ، 272 برگ [ فهرست ملى تهران : 10 / 622 ] .
567 / 13 . تهران ، دانشگاه تهران : 6995 ، تا آخر جزء هفتم ، نستعليق ، بديعالزمان قهپايى ، 20 ذى حجه 1037ق ، 354 برگ ، سابقه : كتابخانه دانشگاه تهران :
ميكرو فيلم 2437 [ فهرست دانشگاه تهران : 16 / 423 ؛ فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران : 1 / 280 ] .
568 / 14 . قم ، مرعشى : 575 ، نسخ ، نبى بن بنياد قزوينى ، 18 ربيع الاوّل 1049ق ، 249 برگ [ فهرست مرعشى : 2 / 17 ] .
569 / 15 . تهران ، دانشكده ادبيات : امام جمعه 226 ، نسخ ، بدون نام كاتب ، شنبه 15 ذى قعده 1059ق ، (75531) [ فهرست ادبيات تهران : 3 / 69 ] .
570 / 16 . خوانسار ، فاضل خوانسارى : 5 ، نسخ ، حسن بن حرز بحرانى ستراوى ، 1089ق ، 253 برگ [ فهرست كتابخانه فاضل خوانسارى : 1 / 9 ] .
571 / 17 . قم ، مرعشى : 8813 موقت ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن 11ق ، مقابله شده است [ مجله ميراث شهاب : 21 / 26 ] .
572 / 18 . قم ، مركز احياء ميراث اسلامى : 2911 ، از آغاز تا پايان جزء ششم ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، نستعليق ، بدون نام كاتب ، 1100ق ، ازروى نسخه مير داماد مقابله شده است ، 197 برگ ، 21 سطر ، 24 ×13 [ فهرست مركز احياء : 8 / مخطوط ] .
573 / 19 . قم ، مرعشى : 143 ، نسخ ، حاج قاسم بن حاج على اكبر خوانسارى ، 18 ذىحجه 1236ق ، رساله اوّل مجموعه ، 107 برگ [ فهرست مرعشى : 1/143 ] .
574 / 20 . تهران ، سپهسالار : 2710 ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن 13ق ، 162 برگ [ فهرست سپهسالار : 3 / 72 ] .
575 / 21 . تهران ، مجلس شوراى اسلامى : 7211 ، نسخ ، بدون نام كاتب ، 22 شعبان 1302ق ، 230 برگ [ فهرست مجلس : 25 / 216 ] .
576 / 22 . قم ، مرعشى : 144 ، نسخ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، برگهاى 49 تا 72 و برگ آخر را ميرزا عبد الغنى علوى بتاريخ 29 محرم 1334 نوشته است ، 141 برگ [ فهرست مرعشى : 1 / 163 ] .
577 / 23 . قم ، گلپايگانى : 100 / 5 / 810 ، عنوان معرّفى : اختيار الرجال ، بخشى از كتاب است ، از آغاز و انتها افتادگى دارد ، آغاز : صلى اللّه عليه و آله فعرفت من العرفان ما كنت اعمله و رايت من العلامه فاجرت بها ، نسخ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، نسخه در حاشيه تصحيح و نسخه بدل آورده شده است ، رساله ششم
مجموعه ، « 101پ ـ 141ر » 42 برگ ، 16 ـ 17 سطر [ فهرست گلپايگانى ، رايانهاى ؛ فهرست گلپايگانى ، جديد : مخطوط ] .
578 / 24 . قزوين ، فحول قزوينى : بدون شماره ، از اوّل و آخر افتادگى دارد ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت [ مجله تراثنا : 65 ] .
579 / 25 . زنجان ، امام جمعه زنجان : بدون شماره ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، آغاز افتاده [ دليل المخطوطات : 90 ] .
