دفتر في الرجال

از : نجم الدين بن محمّد بن محمّد حسينى شامى عاملى

ر . ك : الرجال .

270 . الدوائر الرجالية(عربى)

از : مؤلف ناشناخته

مؤلف براى سهولت فهم طبقات روات شيعه ، آنها را به صورت دوايرى رسم نموده است . وى براى هر طبقه يك دايره و جمعاً در هر صفحه ، هشت دايره تو در تو رسم كرده است . سپس روات هر طبقه را به ترتيب حروف الفبا در طبقه خود آورده و در طرف محيط ، كسانى را كه وى از آنها تا ائمه(ع) روايت مى‏كند آورده است و در طرف مركز ، كسانى را كه از وى روايت مى‏كنند ، ذكر نموده است . گويا اين كتاب ، همان تقويم الرجال محمّد بن عبد النبى اخبارى باشد كه در كتاب رجالى‏اش از آن نام برده است .
[ الذريعة : 4 / 396 ؛ مصفى المقال : 428 ]
آغاز :
على اللّه‏ فى كل الامور توكلو بالخمسة اصحاب العباء توسل
اصحاب الاصول فى هذه الصفحة باب الالف .
انجام : و روى الكشى احاديث حسنة تدل على صحة عقيدة هذا الرجل ... ثقة له كتب و فى ضا ثقة له كتاب من جم . تم الكتاب .

نسخه‏ها :

1297 . تهران ، مجلس شوراى اسلامى : 7019 ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، نستعليق، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، 23 برگ [ فهرست مجلس: 25/29 ] .

269 . خير الرجال في بيان أحوال الرجال(عربى و فارسى)

از : محمّد بن على شريف لاهيجى ، بهاء الدين (1097 ق)

در بيان احوال رجالى است كه در اسانيد روايات كتاب من لايحضره الفقيه شيخ صدوق ذكر شده است . مؤلف ، كتاب را به ترتيب ابواب كتاب من لايحضره الفقيه تدوين نموده و قبل از شروع،چند فصل‏به عنوان مقدمه درباره اصطلاحات متأخّران در اقسام حديث و مؤلفان كتب رجال و تاريخ ائمه اطهار تا حضرت ولى عصر(ع) آورده و تأليف آن را در سال 1075ق ، به پايان رسانيده است .
در مجله معهد المخطوطات العربية (المجلد الرابع ، الجزء الثانى ، ص 208) ، نسخه‏اى از اين كتاب در كتاب‏خانه شيخ على آل كاشف الغطاء در نجف معرّفى شده و در آن‏جا مؤلف كتاب ، شيخ ملاّ على لاهيجى اشكورى (صاحب كتاب محبوب القلوب) و كاتب نسخه ، بهاء الدين محمّد بن شيخ ملا على شريف لاهيجى ـ كه از روى خط مؤلف تحرير نموده ـ ذكر شده‏اند .
[ الذريعة : 7 / 282 ؛ مصفى المقال : 415 ]
آغاز : نحمدك اللهم يا من كان باب رحمته محط رجال لاتلهيهم تجارة و لابيع عن ذكر اللّه‏ .

نسخه‏ها :

1295 / 1 . قم ، مرعشى : عكس 196 ، از اوّل و آخر افتادگى دارد ، آغاز : الاحوال لكنى اجد عزم اهل الزمان ، انجام : وقال السمعانى فى بيان نسبة الاسلمى انه بفتح الهمزة و السين المهملة وفتح اللام نسبة الى اسلم بن اقصى بن حارثة بن عمرو ، نستعليق ، بدون نام كاتب ، قرن 12ق ، از روى نسخه كتاب‏خانه آية اللّه‏ حكيم عكس گرفته شده است ، در حاشيه تصحيح شده و داراى حواشى اكثرا از خود مؤلف ، در صفحه 200 حاشيه‏اى به خط محمّد خلف الشيخ محمّد طه نجف (مؤلف اتقان المقال) ديده مى‏شود ، 250 برگ [ فهرست عكسى مرعشى : 1 / 178 ] .
1296 / 2 . تهران ، دكتر على اصغر مهدوى : بدون شماره ، نسخ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، از روى خط مؤلف تحرير شده است ، 499 برگ ، 17 سطر ، 16×25 [ مجله نامه بهارستان : 3 / 159 ] .