معرفة مشايخ الشيعة(عربى)

از : يحيى بن حسين بن عشيره يزدى

ر . ك : مشايخ الشيعة .

389 . معرفة الناقلين(عربى)

از : محمّد بن عمر بن عبد العزيز كشى (قرن 4 ق)

كشّى در اين كتاب ، راويان حديث شيعه و سنى را به صورت تفصيلى ، ذكر نموده بود . متأسفانه ، اصل اين كتاب در تندباد حوادث از بين رفته و امروزه ، آنچه از آن به دست ما رسيده ، انتخابى است كه شيخ طوسى از اين كتاب نموده و به اختيار معرفة الرجال ، و رجال الكشي مشهور است كه پيش از اين ، معرّفى گرديد .

390 . معين النبيه في رجال من لايحضره الفقيه(عربى)

از : ياسين بن صلاح الدين بن على بلادى بحرانى (قرن 12 ق)

مؤلف در اين كتاب ، اسامى راويانى را كه در مشيخة من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق آمده ، تنظيم نموده است . او كتابش را در يك مقدمه و دو «مطلب» قرار داده و در مقدمه ، چهارده فصل در علم درايه و قواعد كلّى رجال آورده است . سپس مشايخ شيخ صدوق
و راويانى را كه در طريق روايى او واقع شده‏اند ، به ترتيب الفبايى ، ذكر نموده و تأليف آن را در ششم رمضان 1145ق به پايان رسانيده است .
[ الذريعة : 21 / 287 ؛ مصفى المقال : 495 ؛ التراث العربى : 5 / 159 ]
آغاز : الحمد للّه‏ المطلع على السرائر العالم بما تخفيه القلوب وتضمره الضمائر سبحانه هو اللّه‏ الذى لا اله الا هو .
انجام : ضعيف باهمال موسى بن عمران و على و ابيه و بما فى الحسين بن يزيد و على هذا نختم ما نحن نريده و نرجو من اللّه‏ مزيده .

388 . معراج أهل الكمال إلى معرفة الرجال(عربى)

از : سليمان بن عبد اللّه‏ ماحوزى بحرانى (1121 ق)

شرح مفصّلى است بر كتاب الفهرست شيخ طوسى . مؤلف در اين شرح ، اسامى رجال را به ترتيب حروف تهجّى تنظيم نموده و در هر شرح حال، ابتدا گفته شيخ طوسى را آورده و پس از آن ، شرح را با عنوان «اقول» ذكر كرده است . بخش اوّل اين شرح تا حرف تاء ، بنا به گفته شيخ آقا بزرگ در الذريعة (ج 21 ، ص 228) در سال 1112 ق ، تأليف شده است .
چاپ : اين كتاب در قم با تحقيق سيّد مهدى رجايى و به ضميمه اثر ديگر مؤلف ، بلغة المحدثتين ، از سوى انتشارات سيّد الشهداء ، در سال 1412ق ، در 472 صفحه به چاپ رسيده است .
[ الذريعة: 21/ 228؛ مصفى المقال : 188 ؛ التراث العربى : 5 / 149 ؛ معجم المطبوعات العربية : 316 ]
آغاز : الحمدللّه‏ الذى هدانا لدينه الكريم ... و بعد فيقول ... ان معرفة احوال الرجال و مراتبهم .
انجام : و الشيخ اكثر فى الفهرست من نقل كلامه و ربما يفهم منه الاعتماد عليه ، فتدبر .

نسخه‏ها :

1847 / 1 . قم ، مرعشى : عكس 269 ، آغاز : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن 13ق ، رساله اوّل مجموعه ، « 1 ـ 64 » 64 برگ [ فهرست عكسى مرعشى : 1 / 242 ] .
1848 / 2 . تهران ، دانشكده ادبيات : 80 ـ ج ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن 13ق ، با حواشى « منه » ، رساله اوّل مجموعه ، « 1پ ـ 64پ » 64 برگ ، سابقه : كتابخانه دانشگاه تهران : ميكرو فيلم 1809 [ فهرست ادبيات تهران : 1 / 430 ؛ فهرست ميكروفيلمهاى دانشگاه تهران : 1 / 384 ] .
1849 / 3 . قم ، مركز احياء ميراث اسلامى : 3328 ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، قرن 13ق ، تصحيح شده ، مهر بيضوى با عنوان « محمّد باقر بن محمّد نقى الموسوى » و « عبده بهاء الدين الموسوى » در نسخه موجود است ، داراى حواشى به امضاى « ابو الهدى » و « باقر الموسوى » ، 80 برگ ، 21 سطر [ فهرست مركز احياء : 9 / مخطوط ] .
1850 / 4 . قم ، مرعشى : 3438 ، تا نام (بكر) ، افتادگى دارد ، آغاز : برابر نمونه ، نسخ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، 159 برگ [ فهرست مرعشى : 9 / 224 ] .
1851 / 5 . قم ، مرعشى : 4360 ، از ابتدا افتادگى دارد ، آغاز : عدة من اصحابنا عن ابى الحسن الشيبانى عن ابن بطة ، نسخ ، بدون نام كاتب ، عصر مؤلف ، رساله اوّل مجموعه ، « 1ر ـ 209پ » 209 برگ [ فهرست مرعشى : 11 / 357 ] .
1852 / 6 . قم ، مرعشى : 5458 ، نستعليق ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، 93 برگ [ فهرست مرعشى : 14 / 239 ] .
1853 / 7 . تهران ، ملك : 3481 ، نسخ ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله دوم مجموعه [ فهرست ملك : 6 / 457 ] .