نسخهها :
317 . تهران ، دانشگاه تهران : 7749 ، عنوان معرّفى : الوجيزة فى كلّيات الرجال ، آغاز : برابر نمونه ، انجام : برابر نمونه ، نستعليق ، محمّد تقى بن محمّد اسماعيل استرآبادى ، 1242ق ، رساله دوم مجموعه ، كل ممجموعه 161 برگ ، 27 سطر ، 17×24 [ فهرست دانشگاه تهران : 16 / 688 ] .
92 . الوجيزة في الدراية(عربى)
از : محمّد بن حسين عاملى ، بهاء الدين (شيخ بهايى) (1030 ق)
رساله مختصر و معروفى است در علم درايه . مؤلف آن را به منزله مقدمهاى بر كتابش الحبل المتين نگاشته و روز چهارشنبه آخر ذى قعده 1010 ، هنگامى كه در مرو رود معروف به ماروچاق ، همراه لشكريان شاه عبّاس صفوى براى تسخير بلخ عازم آنجا بوده ، تأليف آن را به پايان رسانيده است .
مؤلف كتابش را در يك مقدمه و شش فصل قرار داده كه عنوان سر فصلهاى آن چنين است :
المقدمة : فى تعريف علم الدراية .
الفصل الاوّل : ما يتقوم به من معنى الحديث .
الفصل الثانى : فى المتواتر و الواحد .
الفصل الثالث : فى انواع الحديث .
الفصل الرابع : فى تعديل الراوى و جرحه .
الفصل الخامس : فى انواع تحمل الحديث .
الفصل السادس : فى آداب كتابة الحديث .
الخاتمة : فى كثرة احاديث الشيعة .
بر اين رساله ، شروح متعدّدى نوشته شده است كه هر كدام در عنوان خود ، معرّفى گرديد .
چاپ : چندين بار به صورت مستقل به چاپ رسيده است . همچنين به ضميمه كتاب ضياء الدراية و در مجله تراثنا ، شماره 32 (ذى حجه 1413) صص 387 ـ 439 با تصحيح ماجد الغرباوى منتشر گرديده است . همچنين با تصحيح مجدد توسط سيّد محمّد حسن آل مجدد شيرازى در مجموعه دراية الحديث ، در مركز انتشارات دارالحديث در دست انتشار است .
[ الذريعة : 25 / 51 ؛ مشار عربى : 985 ؛ التراث العربى : 5 / 448 ؛ فهرست الفبايى آستان قدس : 600 ]
آغاز : الحمد للّه على نعمائه المتواترة وآلائه المستفيضة المتكاثرة و الصلوة.
انجام : المتناولون بيد غير قصيرة و انا اساَل اللّه تعالى التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب و الحمد للّه رب العالمين.
