شرح حديثى مفصل است در باب جبر و اختيار كه از امام محمد باقر عليه السلام در كافى نقل شده است . نويسنده ، نخست سخنان فيض كاشانى را در شرح اين حديث از وافى و سپس سخنان محقق خوانسارى را در حاشيه ياد كرده است.
آغاز: بسمله تعالى قال صاحب الوافى فيه و قد اطلعت على حديث مبسوط فى الطينات و بدء الخلائق جامعا لأكثر مقاصد مما تأبى نفسى إلا إيراده .
انجام: و الماء العذب عما له فى طينته من إفاضات عالم الجبروت .
نسخه ها:
10062/1 . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: 3323 ، آغاز: برابر نمونه ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله نوزدهم مجموعه ، «ص 369 ـ 382» 7 برگ [فهرست مجلس: 10/1096].
10063/2 . تهران ، مجلس شوراى اسلامى: 3512 ، آغاز: برابر نمونه ، بدون نام كاتب ، بدون تاريخ كتابت ، رساله نهم مجموعه ، «ص 61 ـ 64» 2 برگ [فهرست مجلس: 10/1466].
شرح حديث عالم علوى(عربى)
از: عبد الرحيم بن محمد يونس دماوندى ، ملا ( 1160 ق)
رجوع كنيد به: شرح حديث صور عارية عن المواد
1752 . معنى حديث «العبودية جوهرة . . .» و حديث «بنا عرف اللّه »(عربى)
از: احمد بن زين الدين احسايى ، شيخ (م 1241ق)
پاسخ هاى شيخ احمد احسايى به ده سؤال ملا محمد مهدى بن محمد شفيع استرآبادى است. در نسخه حاضر تنها چهار سؤال و جواب بدون رعايت ترتيب اصلى آمده است با اين عناوين :
1. معنى حديث «العبودية جوهرة كنهها الربوبية»؛
2. معنى حديث «بنا عرف اللّه » و «لو لا اللّه ما عرفنا»؛
3. در بيان آيه «و الليل إذا يسر» چرا ياء بدون جازم حذف شده است؛
