21 ـ وفاى به عهد
1
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
اَقْرَبُكُم غَدا مِنّى فِى المَوقِفِ اَصدَقُكُم لِلحَديثِ وَاَدَّاكُم لِلاَمانَةِ وَاوفاكُم بِالعَهدِ وَاَحسَنُكُم خُلقا وَاَقرَبُكُم مِن النّاسِ؛۱
۰.نزديكترين شما به من در قيامت، راستگوترين، امانتدارترين، وفادارترين به عهد، خوش اخلاقترين و نزديكترين شما به مردم است.
2
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
مَن كانَ يُؤمِنُ بِاللّهِ وَالْيَومِ الآخِر فَلْيَفِ اِذا وَعَدَ؛۲
۰.هر كس به خدا و روز قيامت ايمان دارد، هرگاه وعده مىدهد بايد وفا كند.
3
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
مَنْ عامَلَ النّاسَ فَلَم يَظْلِمهُم وَحَدَّثَهُم فَلَم يَكذِبهُم وَوَعَدَهُم فَلَم يَخلفهُم فَهُوَ مِمَّن كَمُلَتْ مُرُوَّتُهُ وَظَهَرَتْ عَدالَتُهُ وَوَجَبَت اُخُوَّتُهُ وَحَرُمَتْ غيبَتُهُ؛۳
۰.هر كس در معاشرت با مردم به آنان ظلم نكند، دروغ نگويد، خلف وعده ننمايد، جوانمرديش كامل، عدالتش آشكار، برادرى با او واجب و غيبتش حرام است.
4
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
ثَلاثٌ لَيسَ لاَِحَدِ مِنَ النّاسِ فيهِنَّ رُخصَةٌ: بِرُّ الوالِدَينِ مُسلِما كانَ اَؤ كافِرا وَ الوَفاءُ بِالعَهدِ لِمُسلِمٍ اَوْ كافِرا وَاَداءُ الاَمانَةُ اِلى مُسلِمٍ كانَ اَؤ كافِرا؛۴
۰.سه چيز است كه ترك آن براى هيچ كس جايز نيست: نيكى به پدر و مادر مسلمان باشند يا كافر، وفاى به عهد با مسلمان يا كافر و اداى امانت به مسلمان يا كافر.
5
۰.رسول اكرم صلىاللهعليهوآله:
ثَلاثٌ مَن كُنَّ فيهِ فَهِىَ راجِعَةٌ عَلى صاحِبِها: اَلبَغْىُ وَالمَكرُ وَالنَّكثُ؛۵
۰.سه خصلت است كه در هر كس باشد (آثارش) به خود او بر مىگردد: ظلم كردن، فريب دادن و تخلّف از وعده.
6
۰.امام على عليهالسلام:
لَيْسَ مِن فَرائِضِ اللّهِ شَىءٌ اَلنّاسُ اَشَدُّ عَلَيهِ اجتِماعا مَعَ تَفَرُّقِ اَهوائِهِم وَتَشَتُّتِ آرائِهِم مِن تَعظيمِ الوَفاءِ بِالعُهودِ؛۶
۰.هيچ يك از فرائض الهى همانند وفاى به عهد نيست كه مردم با همه خواستههاى گوناگون و ديدگاههاى مختلف، بيشتر بر آن اتّفاق نظر داشته باشند.
7
۰.امام على عليهالسلام:
وَإيّاكَ... اَنْ تَعِدَهُم فَتُتبِعَ مَوعِدَكَ بِخُلفِكَ... فَاِنَّ الخُلفَ يوجبُ المَقتَ عِندَ اللّهِ وَالنّاسِ؛۷
۰.بپرهيز از خلف وعده كه آن موجب نفرت خدا و مردم از تو مىشود.
8
۰.امام على عليهالسلام:
لاتَعِدَنَّ عِدَةً لاتَثِقُ مِن نَفسِكَ بِانجازِها؛۸
۰.وعدهاى نده كه از وفاى به آن اطمينان ندارى.
9
۰.امام على عليهالسلام:
لا تَعْتَمِد عَلى مَوَدَّةِ مَن لا يوفِى بِعَهْدِهِ؛۹
۰.به دوستى كه به عهد خود وفا نمىكند اعتماد نكن.
10
۰.امام سجّاد عليهالسلام:
قُلْتُ لِعَلِىّ بنِ الحُسَينِ عليهالسلام: اَخبِرنى بِجَميعِ شَرايِعِ الدّينِ قالَ عليهالسلام: قَولُ الحَقِّ وَالحُكمُ بِالعَدلِ وَالوَفاءُ بِالعَهدِ؛۱۰
۰.به امام سجّاد عليهالسلام عرض كردم: مرا از تمام دستورهاى دين آگاه كنيد امام عليهالسلام فرمودند: حقگويى، قضاوت عادلانه و وفاى به عهد.
1.۱. بحارالأنوار۷۵/۹۴/۱۲
2.۲. كافى۲/۳۶۴/۲
3.۳. خصالص ۲۰۸
4.۴. جامع الصغير۲/۷۱۶/۳۴۶۹
5.۵. نهج الفصاحه ح۱۲۸۱
6.۶. نهج البلاغه از نامه ۵۳
7.۷. نهج البلاغه از نامه ۵۳
8.۸. غررالحكم۶/۲۹۲/۱۰۲۹۷
9.۹. غررالحكم۶/۲۸۳/۱۰۲۶۰
10.۱۰. خصالص ۱۱۳