كَنى ، ملا على (1220 ـ 1306 ق) .

413 . توضيح المقال فى علم الرجال ، تحقيق : محمّد حسين مولوى ، قم ، دار الحديث ، 1379ش/ 1421ق ، 344ص ، اوّل .
اين كتاب ، مشتمل بر مقدّمه ، سه باب و يك خاتمه است . مقدمه كتاب ، در بر دارنده بيان موضوع و فايده علم رجال ، به همراه بيان شبهات و ادلّه اخبارى ها بر عدم نياز به علم رجال ، و جواب بر هر يك از اين شبهات است .
متن كتاب ، شامل سه باب است و در هر يك از اين ابواب ، در فصل هاى مختلف ، مباحثى مطرح شده است .
ابواب سه گانه اين كتاب عبارت اند از :
باب اوّل ، در چگونگى علم به ذات رجال اسناد حديث كه در اين باب ، اين فصل ها مطرح شده اند :
كيفيت رجوع به علم رجال ؛
اسباب تمييز مشتركات ؛
ديدگاه علماى رجال در بيان اسباب تمييز در اشتراك لفظى ، خطّى و كتبى ؛
بيان مفهوم «عدّة» نزد مرحوم كلينى ؛
بررسى اصطلاحات الوافى و رموز بحار الأنوار .
باب دوم ، در بيان تمييز راويانى است كه بين علماى رجال مورد اختلاف اند كه عبارت اند از : محمّد بن اسماعيل ، ابو بصير و عمر بن يزيد .
باب سوم ، روش هايى كه مشخّص كننده صفات و احوال راويان حديث اند ، بررسى شده كه عبارت اند از :
بررسى و بيان الفاظ و كلمات استعمال شده در مدح مطلق ؛
بررسى و بيان الفاظ استعمال شده در ذم ؛
بيان الفاظى كه نه افاده مدح و نه افاده ذم مى نمايند ؛
تعارض جرح و تعديل .
خاتمه كتاب ، مشتمل بر بيان اقسام حديث و بررسى شرح حال بعضى مشايخ است .
در الذريعة (ج 4 ، ص 498) آمده كه اين كتاب دو مرتبه با عنوان رجال شيخ أبو على چاپ شده كه مصنّف در چاپ اوّل ، فهرست و شرح حال شصت نفر از مشايخ رجال عصر خويش ، از جمله شرح حال خود را آورده است و در چاپ دوم به تاريخ 1302 ق ، مصنّف ، مستدركِ مرحوم نورى را كه مشتمل بر شرح حال شصت نفر از مشايخ بوده ، به خاتمه كتاب خود اضافه نموده كه با مجموع فهرست مشايخ در چاپ اوّل كتاب ، تعداد مشايخ ذكر شده را به 120 نفر رسانيده است .
محقّق تهرانى در مصفّى المقال (ص 159) ، اين تكمله را بر توضيح المقال ملاّ على كنى (1220 ـ 1306ق) با عنوان تعليقة على توضيح المقال ، فهرست نموده است .
همچنين محقّق تهرانى اشاره مى كند كه در كتاب مصفّى المقال خود ، اين تعداد از شرح حال را به بيش از ششصد مورد رسانيده است . ايشان در الذريعة (ج 10 ، ص 137) ، اين كتاب را با عنوان رجال الشيخ محمّد على فهرست نموده است .

قمى ، سيّد جواد بن عليرضا (م 1303 ق) .

411 . رجال السيد جواد القمى .
الذريعة ، ج 10 ، ص 108 (ش 225) .
محقّق تهرانى در نقباء البشر (ج 1 ، ص 337) نام اين كتاب را در شرح حال اين مؤلّف ، آورده است .

طفيلى ، عبد الرضا (زنده 1305ق) .

412 . جلاء الأبصار فى شرح الاستبصار ، تصحيح و تعليق : محمّد طفيلى ، نجف : مطبعة النعمان ، 1391ق ، 6 ج .
اين كتاب ، در شرح روايات الاستبصار شيخ طوسى تأليف شده است . در مقدمه نوشته شده بر اين كتاب آمده است كه مؤلّف تا آخر «كتاب الصوم» از الاستبصار را شرح نموده و در ادامه ، الشرائع محقّق حلّى را شرح نموده است .
از جلدهاى تحقيق شده بر اين كتاب ، تنها پنج جلد چاپ شده است كه مشتمل بر شرح 1324 روايت از جلد اوّل كتاب الاستبصار (تا باب «كراهية النوم بعد صلاة الغداة») است .
متن كتاب ، مشتمل بر شرح مبسوط اسناد در روايات است و در مورد متن احاديث ، عمدتا به بيان آن (بدون شرح) اكتفا شده است . در شرح اسناد شرح حال يك يكِ راويان ، با بيان و بررسى اقوال علماى رجال به منظور تبيين موثّق يا غير موثّق بودن آنها آورده شده است و سپس ، بحث در دلالت مباحث ذكر شده ، مطرح شده و در نهايت ، با بيان نوع سند ، نتيجه گيرى شارح آورده شده است .
در ضمن شرح اسناد ، مؤلّف بنابر مقتضاى سند مورد بحث ، مباحث مختلفى را مطرح مى نمايد كه عبارت اند از : بيان مفهوم تعبيرهاى موجود در كتاب هاى رجالى (مانند تعبير «من لم يروا») ، بيان طبقه راويان ، تمييز مشتركات ، تصحيفات ، ذكر مبانى رجالى ديگران (مانند ذكر مبناى علاّمه مجلسى در الوجيزة در مورد اين
مطلب كه شيخِ اجازه بودن ، مبناى صحّت روايت است ، اگر چه نام آن راوى در كتب رجال نيامده باشد) .
محقّق تهرانى در الذريعة (ج 13 ، ص 84 ، ش 270) اين كتاب را با عنوان شرح الاستبصار فهرست نموده است .