203
مأخذ شناسي رجال شيعه

عليارى تبريزى ، ملاّ على (1236 ـ 1327 ق) .

460 . بهجة الآمال فى شرح زبدة المقال ، بنياد فرهنگ اسلامى حاج محمّد حسين كوشانپور ، 7 ج .
اين كتاب ، در شرح كتاب زبدة المقال فى علم الرجال سيّد حسين بن سيّد رضا بروجردى (م 1276 ق) تأليف شده است .
مؤلّف در ابتدا در دوازده فصل ، به بيان كلّياتى در شناسايى مبانى و شيوه هاى علم رجال و مصطلحات رجالى پرداخته است و سپس در 28 باب ، به عدد و ترتيب حروف الفبا ، احوال رجال حديث را مورد بررسى قرار داده است .
مرحوم سيّد شهاب الدين مرعشى نجفى (م 1369 ش) در بيان زندگى نامه ملاّ على عليارى تبريزى و اجازات روايى وى و نيز در معرّفى كتاب بهجة الآمال ، مقدّمه اى با عنوان غاية الآمال فى ترجمة صاحب بهجة الآمال تأليف نموده كه در اوّل اين كتاب ، آورده شده است .
فرزند مؤلّف ، ميرزا محمّد حسن عليارى ، تمام جلدهاى اين كتاب و كتاب منتهى الآمال را به صورت مختصر ، فهرست نموده و در كتابى با عنوان مختصر المقال ، جمع آورى نموده است .
محقّق تهرانى در الذريعة (ج 10 ، ص 136) ، اين كتاب را با عنوان رجال المولى على و نيز با عنوان بهجة الآمال فى شرح زبدة المقال ومنتهى الآمال فى علم الرجال (ج 3 ، ص 159 ، ش 563) فهرست نموده است . مرحوم مرعشى نجفى در مقدمه بهجة الآمال ـ كه در هفت جلد چاپ شده است ـ كتاب را پنج مجلّد دانسته كه سه جلد آن شرح زبدة المقال دو جلد ديگر ، منتهى الآمال در تكميل زبدة المقال است كه راويان متأخّر و مجهول را در بردارد .
امّا در نسخه چاپى اين كتاب ، منتهى الآمال و شرح آن به طور كامل مشخّص نشده اند؛ اگر چه كه نام بسيارى از متأخّران ، همچون صاحب حدائق و غير ايشان در آن موجود است و بر اين اساس ، احتمال گنجاندن منتهى الآمال در متن حاضر وجود دارد . شاهد بر اين مطلب ، اتمام هاى موجود در آخر مجلّدات است كه در پايان جلد هفتم ، تاريخ 1318ق ، ذكر شده و در پايان منتهى الآمال و شرح آن هم همين تاريخ آمده است .
از سوى ديگر ، حروف الفبا ـ كه مبناى ترتيب كتاب است ـ با توجّه به تعدّد دو كتاب ، تكرار نشده است .
461 . منتهى الآمال فى تتميم زبدة المقال .
الذريعة ، ج 23 ، ص 8 (ش 7826) .
مرحوم سيّد حسين بن سيّد رضا حسينى بروجردى (م 1276 ق) در كتاب خود به نام زبدة المقال [ / نخبة المقال] ، از ذكر اسامى راويان مجهول و شرح حال علماى متأخّر ، اجتناب نموده است و به همين دليل ، مرحوم ملاّ على عليارى تبريزى در ابتدا ، اين كتاب را در تكميل و تتميم آن تأليف نموده و سپس در شرح اين منظومه ، كتاب منتهى الآمال فى تتميم زبدة المقال را تأليف نموده است .
به منظور تكميل معرّفى اين كتاب ، به مطالب ذكر شده در ذيل عنوان بهجة الآمال ،
تأليف همين مؤلّف ، مراجعه شود .
محقّق تهرانى در الذريعة (ج 23 ، ص 91 ، ش 8148) اين كتاب را با عنوان منظومة فى تتيم زبدة المقال فهرست نموده است .


مأخذ شناسي رجال شيعه
202

طارمى زنجانى ، جواد (1263 ـ 1325 ق) .

455 . مشكل الرجال فى منتهى المقال .
الذريعة ، ج 21 ، ص 65 (ش 3974) .
محمّد حسن زنجانى ، مؤلّف أنيس الطلاب ، نام اين كتاب را در فهرست آثار مؤلّف آورده است .
محقّق تهرانى در الذريعة (ج 10 ، ص 107) ، اين كتاب را با عنوان رجال الشيخ جواد طارمى هم فهرست نموده است .

مستوفى اصفهانى ، يحيى بن شفيع (م 1326 ق) .

456 . الحواشى على خاتمة المستدرك .
الذريعة ، ج 7 ، ص 97 (ش 499) .
محقّق تهرانى ، نسخه اى از كتاب خاتمة المستدرك ميرزا حسين نورى (م 1320 ق) را كه اين حاشيه بر آن نوشته شده ، مشاهده كرده و نشانى داده است .
457 . شرح مشيخة الفقيه .
الذريعة ، ج 14 ، ص 68 (ش 1773) .
محقّق تهرانى ، نسخه اى از اين كتاب را مشاهده كرده و نشانى داده است . ايشان در الذريعة (ج 10 ، ص 160 ، ذيل ش 286) اين كتاب را با عنوان رجال الشيخ ميرزا يحيى الاصفهانى هم فهرست نموده است .

تسترى [/ شوشترى] ، محمّد باقر (م 1327 ق) .

458 . تلخيص خاتمة الفوائد الغاضرية .
مصفّى المقال فى مصنّفى علم الرجال ، ص 89 .
كتاب الفوائد الغاضرية ى محمّد على آل كشكول (ق 13) مشتمل بر سه قسمت : مقدّمه ، فوايد و خاتمه است .
مؤلّف در خاتمه كتاب ، تاريخ حيات معصومان عليهم السلام را به طور مفصّل مورد بحث قرار داده است . سپس محمّد باقر شوشترى ، اين خاتمه را تلخيص نموده است .
محقّق تهرانى در مصفّى المقال (ص 89) و نيز در الذريعة (ج 16 ، ص 351) ، در شرح كتاب الفوائد الغاضرية به وجود اين تلخيص اشاره نموده و متذكّر شده است كه اين تلخيص را در بعضى از مجموعه هاى ايشان ، مشاهده نموده است .
459 . حاشية على التعليقة البهبهانية .
الذريعة ، ج 6 ، ص 40 (ش 191) .
اين حاشيه ، بر فوايد پنجگانه رجالى مرحوم وحيد بهبهانى در ابتداى تعليقه اى كه وى بر كتاب منهج المقال محمّد استر آبادى نوشته ، آورده شده است .
محقّق تهرانى ، نسخه اى از التعليقة البهبهانية را (كه با خطّ مرحوم باقر شوشترى نوشته شده و در آن متذكّر شده است كه فوايد پنجگانه رجالى اين تعليقه را بر شيخ خود قرائت نموده است و به همراه حاشيه خود ، حاشيه خليلى را بر اين تعليقه آورده) ، مشاهده نموده است .
گفتنى است كه اگر چه اين حاشيه با عنوان ، حاشية على التعليقة البهبهانية آمده است ؛ امّا اين حاشيه ، تنها بر مقدّمه اين تعليقه ، يعنى الفوائد الرجالية آورده شده است .
محقّق تهرانى در مصفّى المقال (ص 89) ، اين حاشيه را با عنوان تعليقات على الفوائد الرجالية ، معرّفى نموده است . ايشان همچنين در الذريعة (ج 10 ، ص 98 ، ش 200) ، اين كتاب و كتاب تلخيص خاتمة الفوائد الغاضرية را با عنوان رجال المولى باقر التسترى هم فهرست نموده است .

  • نام منبع :
    مأخذ شناسي رجال شيعه
    تعداد جلد :
    1
    ناشر :
    سازمان چاپ و نشر دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1381
    نوبت چاپ :
    اوّل
تعداد بازدید : 22842
صفحه از 368
پرینت  ارسال به