مامقانى ، عبد اللّه (1287 ـ 1351 ق) .

489 . تنقيح المقال فى أحوال الرجال ، تهران : انتشارات جهان ، 3 ج ، سنگى .
اين كتاب ، مشتمل بر مقدّمه ، متن و خاتمه است .
مقدّمه ، شامل فوايد رجالى در چهار مقام است كه عبارت اند از : تعريف علم رجال ، موضوع آن ، و نياز به علم رجال . مقام چهارم كتاب ، در بردارنده سى فايده رجالى است كه عبارت اند از :
1 ـ كيفيت رجوع به كتب رجالى ؛
2 ـ تاريخ حيات معصومان عليهم السلام ؛
3 ـ بيان رموز موجود در كتب رجالى ؛
4 ـ عدم لزوم بيان توثيق در حقّ مشايخ ثلاثه و مشايخ اجازه ؛
5 ـ بررسى اصطلاحات «يعرف حديثه» و «ينكر حديثه» ؛
6 ـ عدم اعتبار تضعيف رجال در كتب فقهى ؛
7 ـ روايات فتحيه و واقفيه ؛
8 ـ تنافى موجود در كتاب رجال الطوسى در ذكر بعضى اسامى اصحاب يكى از ائمه عليهم السلام و باب «من لم يروا عنهم» ؛
9 ـ تنافى موجود در كتاب رجال الطوسى در ذكر بعضى اسامى اصحاب يكى از ائمه عليهم السلام با امام ديگر ؛
10 ـ ضبط اسامى و القاب ، جهت رفع اشتباه ؛
11 ـ اسامى بعضى اصحاب كه جرح و تعديل در مورد آنها وارد شده است ؛
12 ـ بررسى مفهوم بعضى از تعابير موجود در كتب رجالى ؛
13 ـ عدم جواز اعتماد بر تصحيح غير ؛
14 ـ تاريخ تقسيم چهارگانه حديث ؛
15 ـ تمييز مشتركات ؛
16 ـ توحيد مختلفات ؛
17 ـ بررسى احوال رجال حديث از كتب تاريخ و سير عامّه ؛
18 ـ توصيف شخص خُبره در احوال رجال حديث ، شهادت به وثاقت اين خُبره بر راوى است ؛
19 ـ مراد از تعبير «ثقه» و دلالت سكوت نجاشى و شيخ طوسى از ذكر مذهب امامى؛
20 ـ حجّيت خبر موثّق و عدم اجتماع فساد عقيده با عدالت ؛
21 ـ جرح و تعديل ؛
22 ـ توثيقات شيخ مفيد ؛
23 ـ سقط و ارسال ؛
24 ـ امارات وثاقت ؛
25 ـ غُلات و واقفه ؛
26 ـ عدالت و حسن ؛
27 ـ خروج با شمشير اولاد ائمه عليهم السلام على الاطلاق ، دالّ بر فسق نيست ؛
28 ـ توصيف معصومان عليهم السلام دالّ بر عدالت نيست ؛
29 ـ بررسى اخبارى كه دلالت بر عدالت راوى مى نمايند ؛
30 ـ ذكر بعضى فوايد رجالى مختصر و متفرّق .
متن كتاب ، شامل چهار فصل است كه عبارت اند از :
فصل اوّل : اسامى رجال ، فصل دوم : كنيه ها ، فصل سوم : لقب ها ، فصل چهارم : اسامى زنان راوى .
در تمام فصل هاى كتاب ، شرح حال راويان از كتاب هاى مختلف رجالى با ذكر نام مصدر مورد مراجعه ، مشخّص شده است .
شايان ذكر است كه مؤلّف از راويان مهمل و مجهول با عنوان مجهول ياد كرده است.
خاتمه كتاب ، شامل ده فايده رجالى زير است :
1 ـ بررسى روش كلينى در الكافى ، و «عدّة» در الكافى ؛
2 ـ بررسى روش شيخ طوسى و طريق ايشان ، مشايخ و شاگردان ايشان ، و مراد از «عدّة» در كتاب هاى ايشان ؛
3 و 4 ـ بررسى روش شيخ صدوق و بيان طريق و مشايخ ايشان ؛
5 ـ رجال شيخ مفيد ؛
6 ـ مشايخ نجاشى ؛
7 ـ مراد از «محمّد بن اسماعيل عن فضل بن شاذان» ؛
8 ـ مراد از «على بن محمّد» در اسناد الكافى ؛
9 ـ فوايد متفرّقه موجود در كلمات بزرگان ؛
10 ـ فهرست اسامى ، لقب ها و كنيه ها در كتاب .
در جلد سوم ، پس از اتمام «خاتمه» كتاب ، مؤلّف در 137 صفحه اين مطالب را آورده است : از صفحه يك تا بيست تمام طُرُق شيخ طوسى را بر اساس ترتيب حروف الفبا تنظيم و ارائه نموده است . از صفحه 20 تا 123 ، فهرست موضوعات و متن كتاب مقباس الهداية فى علم الدراية ى همين مؤلّف آورده شده است و در پايان (ص 123 ـ 137) در دو باب ، خانواده هاى راويان شيعه را كه با عنوان «آل» يا «ابن» در رجال بحر العلوم آمده ، در ذيل عنوان المصدرين بالآل من رجال بحر العلوم قدس سره ، ارائه نموده است .
محمّد تقى شوشترى (م 1415 ق) در نقد اين كتاب ، قاموس الرجال را تأليف نموده است .
مؤلّف در ابتداى كتاب تنقيح المقال خود ، فهرستى از اسامى راويانى كه شرح حال آنها را در كتاب آورده ، تهيه نموده است و براى آن ، عنوان نتائج التنقيح را برگزيده است . اين فهرست ، در بردارنده شماره صفحه و شماره رديف هر يك از راويان در متن كتاب است .
محقّق تهرانى در الذريعة (ج 24 ، ص 48 ، ش 236) ، اين فهرست را با عنوان نتيجة التنقيح و به طور مستقل ، فهرست نموده است .
وى در الذريعة (ج 10 ، ص 127) ، اين كتاب را با عنوان رجال الشيخ عبد اللّه معرفى كرده و نيز مقام چهارم اين كتاب را به طور مستقل و با عنوان الفوائد الرجالية (ج 16 ، ص 338 ، ش 1569) ، فهرست نموده است .
در المسلسلات فى الاجازات (ج 2 ، ص 357) اين كتاب با عنوان تنقيح المقال فى علم الرجال فهرست شده است .

خوانسارى ، سيّد ابو تراب (1271 ـ 1346 ق) .

484 . ترجمة أبى بصير و إسحاق بن عمار .
الذريعة ، ج 4 ، ص 148 (ش 725) .
485 . حاشية على منتهى المقال فى علم الرجال .
الذريعة ، ج 6 ، ص 222 (ش 1244) .
اين حاشيه ، بر كتاب منتهى المقال ابو على محمّد بن اسماعيل مازندرانى (م 1216 ق) نوشته شده است .
محقّق تهرانى در مصفّى المقال (ص 24) ، اين حاشيه را با عنوان الحواشى على رجال أبى على هم فهرست نموده است .
486 . الفوائد الرجالية .
الذريعة ، ج 16 ، ص 336 (ش 1560) .
اين كتاب ، مشتمل بر حدود پانصد فايده رجالى است .
محقّق تهرانى ، در الذريعة (ج 10 ، ص 91 ، ذيل ش 171) ، اين كتاب را با عنوان رجال السيد أبى تراب الخوانسارى هم فهرست نموده است .

سبزوارى ، آقا عبد الحكيم (زنده در 1343 ق) .

487 . تقريرات سيّد أبى تراب الخوانسارى فى الرجال .
مصفّى المقال فى مصنّفى علم الرجال ، ص 223 .

تبريزى شيرازى ، ميرزا لطفعلى بن محمّد كاظم (1268 ـ 1350 ق) .

488 . مستدرك خلاصة الرجال .
الذريعة ، ج 21 ، ص 4 (ش 3676) .
اين مستدرك ، در تكميل كتاب خلاصة الأقوال علاّمه حلّى آورده شده است . مؤلّف در آخر نسخه اى از اين كتاب ، اسامى تعدادى از رجال غير مذكور در اين كتاب را فهرست نموده است .
محقّق تهرانى در الذريعة (ج 10 ، ص 121) ، اين كتاب را با عنوان رجال صدر الأفاضل و نيز با عنوان رجال الميرزا لطفعلى (ج 10 ، ص 142) فهرست نموده است .