شبيرى زنجانى ، سيّد موسى
624 . أسانيد كامل الزيارات و أعلام أسانيده .
اين ترتيب ، مشتمل بر دو بخش است . بخش اوّل ، در بردارنده ترتيب اسناد كامل الزيارات و بخش دوم ، شامل فهرست عناوين راويان در اسناد اين كتاب است .
در بخش اوّل ، اسناد هر يك از راويان موجود در صدر سند كتاب (يعنى مشايخ ابن قولويه) در يك جا ارائه شده اند و عنوان هاى متعدّد در مورد هر راوى (شامل نام ، نام با لقب ، نام با كنيه و ...) به همان صورت كه در اسناد بوده است ، دسته بندى شده اند و درباره هر راوى ، اسناد وى بر اساس ترتيب الفبايى مروى عنه تنظيم شده است .
سلسله اسناد (شامل نام راويان سند تا معصوم عليه السلام) و در صورتى كه بخشى از متن در نحوه ارتباط راوى آخر با معصوم دخالت داشته باشد ، آن بخش آورده شده است .
در فهرست عناوين ، ترتيب الفبايى در نام راوى رعايت شده است ، به اين صورت كه عنوان با خطّ نسخ و درشت تر آورده شده و قبل از اين نام راوى وى و پس از آن مروى عنه وى مشخّص شده است . سپس اسناد روايات اين راوى بر اساس حروف الفباى نام راوى و مروى عنه ، با خط نستعليق تنظيم شده اند . شماره صفحه يا صفحه هايى نيز كه اين سند در آنها آمده است ، مشخّص شده اند . در اين بخش ، تمييز مشتركات و توحيد مختلفات نيز انجام شده است .
از نكات شايان ذكر اين كه مؤلّف با توجّه به مراجعه به نسخه هاى مختلف ، در بسيارى از موارد ، نسخه بدل ها را در داخل پرانتز و به همراه «خ ـ ل» مشخّص
كرده است .
مؤلّف ، در مواردى به اشتباه در تعبيرها برخورد كرده و در نسخه هاى موجود ، شكل صحيح را مشاهده ننموده است . لذا تعبير صحيح را داخل پرانتز به همراه حرف «ظ» بيان نموده كه دلالت بر اظهار نظر ايشان مى نمايد .
در مواردى كه تعبيرى در داخل پرانتز ، بدون هيچ گونه حرفى مانند «ظ» يا «خ ـ ل» و ... باشد ، بيان كننده آن است كه اين تعبير در بعضى از نسخه ها موجود بوده و در بعضى موجود نبوده است .
در مواردى كه تعبيرى اشتباه باشد ، مؤلّف تعبير صحيح را آورده و به آن صريحا با تعابيرى مانند «و الظاهر انه سهو» اشاره نموده است . در فهرست عناوين ، به اين مطلب اشاره شده و فهرست بر اساس نسخه تصحيح شده تنظيم شده است .
مؤلّف در فهرست عناوين ، تعليقات خود را آورده است .
نسخه دستنويس و عكس آن ، موجود است .
625 . أصحاب الإجماع .
اين فهرست ، مشتمل بر ترتيب اسناد و ترتيب اساس راوى و مروى عنه هر يك از اصحاب اجماع به طور مستقل است .
در مرحله اوّل ، مؤلّف اسناد اصحاب اجماع را در 21 نفر و در سه طبقه فهرست و دسته بندى نموده است .
البته اصحاب اجماع ، در اصل ، شامل سه دسته شش نفره و در مجموع ، هيجده نفرند ؛ امّا در مورد حسن بن محبوب از طبقه سوم ، اختلاف است . عدّه اى به جاى وى ، حسن بن على بن فضّال و فضالة بن ايّوب را از اصحاب اجماع مى دانند و عدّه اى به جاى حسن بن على بن فضّال ، عثمان بن عيسى را از اصحاب اجماع مى دانند . در همين مورد ، در اختيار معرفة الرجال (ص 556 ، ش 1050) آمده است : « ... و قال بعضهم مكان الحسن بن محبوب : الحسن بن على بن فضّال و فضالة بن أيوب ، و قال بعضهم مكان ابن فضّال : عثمان بن عيسى» .
به همين دليل، مؤلّف اسناد روايات موارد اختلافى را هم مرتّب كرده و ارائه نموده است.
همچنين در طبقه اوّل اصحاب اجماع ، از ابو بصير اسدى نام برده شده و عدّه اى وى را ابو بصير ليث مرادى دانسته اند . مؤلّف ، در ذيل عنوان «ابو بصير» در مرحله اوّل ، اسناد ابو بصير اسدى و پس از آن اسناد ابو بصير ليث مرادى را فهرست نموده است . بر همين اساس ، عدّه اى از اصحاب اجماع را به همراه موارد اختلافى 22 نفر دانسته اند .
فهرست اسامى اصحاب اجماع و طبقه آنها عبارت اند از :
طبقه اوّل : زُرارة بن اَعيَن ، معروف به خربوذ ، بريد بن معاوية عجلى ، ابو بصير ، فضيل بن يسار و محمّد بن مسلم ؛
طبقه دوم : جُمَيل بن دُرّاج ، عبد اللّه بن مسكان ، عبد اللّه بن بكير ، حمّاد بن عيسى ، حمّاد بن عثمان و ابان بن عثمان ؛
طبقه سوم : ابن ابى عمير ، عبد اللّه بن مغيره ، احمد بن محمّد ابى نصر ، يونس بن عبد الرحمان ، صفوان بن يحيى ، حسن بن محبوب ، حسن بن على بن فضّال ، فضالة بن ايّوب و عثمان بن عيسى .
مؤلّف ، در مورد هر يك از اصحاب اجماع ، در مرحله اوّلْ اسناد و طُرُق وى را بر اساس ترتيب الفبايى اسامى راويان و مروى عنه وى تنظيم نموده است . در اين زمينه ، عنوان هاى متعدّد در مورد هر راوى يا مروى عنه (شامل نام ، نام با لقب ، نام با كنيه و ...) به همان صورت كه در اسناد بوده است ، در يك جا دسته بندى شده اند و به دنبال بيان هر طبقه ، نام مصدر مورد مراجعه به همراه شماره جلد و صفحه آن ، مشخّص شده است .
مؤلّف به منظور دستيابى به جميع اسناد هر يك از اصحاب اجماع ، به بسيارى از كتاب هاى تفسيرى ـ روايى ، حديثى و رجالى شيعه (كه بعضى از آنها چاپ شده و بعضى خطّى اند) مراجعه نموده است .
در پايان ، تفصيل اسناد هر راوى ، فهرست اسامى مروى عنه او به همراه اسامى راويان موجود در آن طريق ، فهرست شده اند . پس از آن ، فهرست اسامى راويان وى ارائه شده اند .
شايان توجّه است كه به دنبال بيان نام بسيارى از مروى عنه ها و راويان هر راوى ، عناوين متّحد با هر راوى و مروى عنه كه در اسناد و طُرُق مختلف وارد شده اند ، با علامت مساوى (=) مشخّص شده اند كه به شكل طبيعى توحيد مختلفات و تمييز مشتركات را در بردارند .
نسخه دستنويس و عكس هاى آن ، موجود است .
626 . أسانيد الأمالى شيخ الطائفة و مجالسه .
اين فهرست ، مشتمل بر دو بخش است: بخش اوّل، شامل ترتيب اسناد و طُرُق الأمالى شيخ طوسى ، و بخش دوم ، شامل فهرست اسامى رجال موجود در اين كتاب است .
در بخش اوّل ، اسناد هر يك از راويان موجود در صدر سند كتاب (يعنى مشايخ شيخ طوسى) در يك جا و بر اساس ترتيب الفبايى نام مروى عنه تنظيم و ارائه شده اند .
سلسله اسناد ، شامل نام راويان سند تا معصوم عليه السلام است و در مقابل هر سند ، نشانى آن مشخّص شده است . يادكردِ از ابو المفضّل شيبانى ، بعد از بيان ترتيب ذكر شده ، مانند بقيه عناوين ، فهرست كاملى از مشايخ وى به همراه ذكر نشانى آنها در كتاب الأمالى بيان شده است .
در بخش دوم ، فهرست اسامى رجال موجود در اسناد بر اساس ترتيب الفبايى نام راوى تنظيم شده است ، به اين ترتيب كه عنوان را با خطّ نسخ و درشت تر آورده و قبل از آن ، نام راوى وى و پس از آن ، مروى عنه مشخّص شده است . سپس اسناد روايات راوى بر اساس حروف الفبا ، نام راوى و مروى عنه ، با خط نستعليق تنظيم شده كه به شكل طبيعى ، اين امر ، تمييز مشتركات و توحيد مختلفات را در پى دارد .
در مقابل هر سند ، شماره صفحه يا صفحاتى كه هر سند در آن جا آمده ، مشخّص شده اند . مؤلّف با مراجعه به نسخه هاى موجود در نزد ايشان ، به نسخه به بدل ها ، زيادى و نقصان راويان يا تعابير وارد شده در سند را مشخّص كرده است و در مواردى كه احتمال تصحيف داده ، شكل صحيح را حدس زده است .
ايشان تعليقاتى نيز در ترتيب الأسناد آورده است .
نسخه دستنويس و عكس هاى آن ، موجود است .
627 . ترتيب أسانيد مناقب ابن مغازلى .
مناقب ، مشتمل بر رواياتى است كه در مدح و منزلت معصومان عليهم السلام وارد شده اند .
مؤلّف با مراجعه به المناقب ابو الحسن يا ابو محمّد على بن محمّد بن محمّد طيب جلالى شافعى ، مشهور به ابن مغازلى (م 483ق) ، اسناد هر يك از راويان موجود در صدر سند اين كتاب را كه از مشايخ ابن مغازلى به شمار مى آيند ، جمع آورى نموده است. اسامى راويان موجود در اسناد كتاب ، بر اساس ترتيب حروف الفبا تنظيم شده اند.
اسناد موجود در اين فهرست ، بر اساس ترتيب الفبايى نام مشايخ صاحب كتاب و راويان مذكور پس از آن تا آخر سند ، تنظيم شده اند .
نسخه دستنويس و عكس هاى آن ، موجود است .
628 . فهرست أسانيد الاختصاص .
اين فهرست ، مشتمل بر اسانيد و طُرُق هر يك از راويان موجود در صدر سندهاى الاختصاص شيخ مفيد است كه در يك جا و بر اساس ترتيب الفبايى مروى عنه ها تنظيم شده و به همراه نشانى صفحه در الاختصاص ، ارائه شده است .
اسناد ، شامل نام راويان سند تا معصوم عليه السلام است ، البته اگر سند به معصوم عليه السلامختم شده باشد .
در موارد لزوم ، مؤلّف تعليقاتى را در مورد اسناد احاديث بيان داشته است . ايشان با مراجعه به نسخه هاى خطّى موجود ، نسخه بدل ها ، زيادى و نقصان راويان يا تعابير وارد در سند را مشخّص كرده است .
نسخه دستنويس و عكس هاى آن ، موجود است .
629 . فهرس أسانيد بصائر الدرجات .
اين فهرست ، مشتمل بر اسناد و طُرُق راويان موجود در سندهاى بصائر الدرجات محمّد بن حسن بن فروخ (صفّار) است كه بر اساس ترتيب الفبايى اسامى مروى عنه ها تنظيم شده و به همراه نشانى صفحه بصائر الدرجات ، ارائه شده اند .
اسناد ، شامل نام راويان سند تا معصوم عليه السلام است .
در موارد لزوم ، مؤلّف تعليقاتى را در مورد اسناد احاديث ، بيان داشته است .
مؤلّف با مراجعه به نسخه هاى خطّى موجود ، نسخه بدل ها ، زيادى و نقصان راويان يا تعابير وارد شده در سند را مشخّص كرده است . همچنين در مواردى اقدام به تصحيح اسناد اين كتاب نموده است .
نسخه دستنويس و عكس هاى آن ، موجود است .
630 . فهرست أسانيد تأويل الآيات در تفسير ابن ماهيار .
تأويل الآيات ، مشتمل بر رواياتى است كه در ذيل آيات مربوط به شأن و منزلت معصومان عليهم السلامارائه شده اند . روايات بيان شده ، از راويان مختلف ، از جمله ابن ماهيار است ، امّا مؤلّف تنها اسناد روايات مربوط به ابن ماهيار را فهرست و ارائه
نموده است ؛ چون اسناد و روايات ديگر راويان در كتاب هاى ديگر ، ارائه شده اند .
دسته بندى اسناد ابن ماهيار به اين ترتيب است كه اسنادى را كه در صدر آنها تعبير «محمّد بن العباس» آمده است ، بر اساس ترتيب الفبايى اسامى مروى عنه هاى وى ، دسته بندى و ارائه شده اند .
سلسله اسناد ، شامل نام راويان سند تا معصوم عليه السلام (البته اگر سند به نام معصوم عليه السلامختم شده باشد) به همراه نام سوره و در داخل پرانتز با يك يا دو كلمه از آيه مورد بحث است . به همراه هر سند ، نشانى صفحه كتاب تأويل الآيات ، مشخّص شده است .
مؤلّف با مراجعه به نسخه هاى خطّى موجود ، نسخه بدل ها ، زيادى و نقصان راويان را با تعابير وارد در سند مشخّص كرده اند .
ايشان همچنين در مواردى اقدام به تصحيح اسناد نموده است .
نسخه دستنويس و عكس هاى آن ، موجود است .
631 . فهرس أسانيد الفهرست .
اين فهرست ، مشتمل بر دو بخش است : بخش اوّل ، در بردارنده ترتيب اسناد و طرق الفهرست شيخ طوسى و بخش دوم ، شامل فهرست اسامى رجال موجود در اين كتاب اوست .
در بخش اوّل ، اسناد و طُرُق هر يك از راويان در يك جا و بر اساس ترتيب الفبايى نام مشايخ شيخ طوسى و راويان مذكور پس از آن تا آخر سند ، تنظيم شده و در مقابل هر يك از اسناد ، شماره رديف آن در الفهرست مشخّص شده است .
در اين بخش ، تعابيرى جون «بالأسناد الأوّل» و «بهذا الأسناد» و امثال آن در اسناد الفهرست تبيين شده اند . مؤلّف ، همچنين تعليقاتى نيز بر برخى از اسناد ذكر كرده كه ارائه شده اند .
در بخش دوم ، فهرست عناوين تمامى رجال اسناد موجود در الفهرست به ترتيب حروف الفبا تنظيم شده است و در مقابل نام هر راوى ، نشانى موجود در بخش ترتيب اسناد ، بر اساس صفحه و سطر ، مشخّص شده است .
در اين بخش ، عناوين مختلف يك راوى كه در اسناد و طرق الفهرست وارد شده اند ، با ذكر علامت مساوى (=) مشخّص شده كه به شكل طبيعى ، اين امر ، توحيدِ مختلفات را در پى دارد .
مؤلّف با مراجعه به نسخه هاى خطّى موجود ، نسخه بدل ها ، زيادى و نقصان راويان با تعابير وارد در سند را مشخّص كرده است و در مواردى كه احتمال تصحيف داده ، شكل صحيح را به طور حدسى بيان نموده است .
نسخه دستنويس و عكس آن موجود است .
632 . فهرست أسانيد مآخذ كتب الايضاح .
اين فهرست در بردارنده اسناد و طُرُق مصادر موجود در كتاب الإيضاح قاضى نعمان مغربى (صاحب دعائم الإسلام) است .
مؤلّف ، مصادر موجود در اين كتاب را به همراه ذكر نام مؤلّف هاى آنها مشخّص نموده و در ذيل نام هر مصدر ، اسناد و طُرُق هر يك از آنها را از كتاب الإيضاح ، به همراه شماره صفحه آن ، جمع آورى و ارائه نموده است .
ايشان در مواردى اظهار نظرهاى خود را مطرح نموده است .
نسخه دستنويس و عكس آن ، موجود است .
633 . ترتيب أسانيد و فهرست الرجال شيخ صدوق .
اين مجموعه ، شامل دو بخش است : بخش اوّل ، شامل ترتيب اسناد و طُرُق كتاب هاى شيخ صدوق است و بخش دوم ، در بردارنده فهرست اسامى رجال موجود در اسناد كتاب هاى وى است .
در بخش اوّل ، اسناد و طُرُق هر يك از راويان موجود در صدر سندهاى كتاب هاى صدوق (شامل الأمالى ، التوحيد ، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال ، الخصال ، صفات الشيعة ، علل الشرائع ، عيون الأخبار ، فضائل الأشهر الثلاثة ، كمال الدين ، مشيخة الفقيه و معانى الأخبار) كه از مشايخ وى به حساب مى آيند ، در يك جا ارائه شده و بر اساس ترتيب الفبايى مروى عنه ها تنظيم شده اند .
سلسله اسناد ، شامل نام راويان سند ، به همراه مقدار كمى از متن احاديث است و در موارد تكرارِ قسمتى از متن سند در اسناد ديگر ، از تكرار آن قسمت اجتناب شده و تنها به بيان تعبير «عنه» به همراه مقدارى از متن حديث ، اكتفا شده است .
مؤلّف ، در موارد لزوم ، حواشى و تعليقاتى را در مورد اسناد احاديث بيان داشته و در بسيارى از موارد ، به كتاب هاى حديث ، شرح حال و تاريخ از شعيه و اهل سنّت، مانند الفهرست شيخ طوسى ، شواهل التنزيل ، بحار الأنوار ، تاريخ بغداد ، النجوم
الزاهرة ، تاريخ اصفهان و تهذيب التهذيب ، استناد نموده است .
در بخش دوم ، فهرست اسامى تمامى راويانى كه در اسناد كتاب هاى شيخ صدوق ـ كه فهرست آنها بيان شد ـ موجود بوده ، به ترتيب حروف الفبا تنظيم شده و در مقابل نام هر راوى ، نشانى هاى موجود در بخش ترتيب اسناد در مورد آن راوى بر اساس صفحه و سطر ، مشخّص شده است و سپس راوى و مروى عنه آن راوى با بيان نشانى مصدرهاى مورد مراجعه آورده شده است . در اين موارد ، به جاى نام راوى از تعبير «عنه» استفاده شده كه به شكل طبيعى اين امر ، «توحيدِ مختلفات و تمييزِ مشتركات» در مورد بسيارى از راويان را در پى دارد .
مؤلّف ، در مواردى اقدام به تصحيح اسناد اين كتاب نموده است .
نسخه دستنويس و عكس آن ، موجود است .