و ضلالت گذراند و در طلب معصيت و غير طاعت خداى صرف كند و در ايقاد ۱ نيران اسراف كه: «كلّ نفقة في غير طاعة اللّه فهو إسراف» ، ۲ مبالغه نمايد ، خواطف غيرت جبّارى و يد قهر حضرت بارى ۳ آن را از او انتزاع نمايد و در آبار احتياج ، او را پاى بند مزلّت سازند و نام او را در دفتر خاسران ، ثبت فرمايند ۴ و در كف كفايت او جز ياد حسرت ، چيزى نمانند و او را از زمره مطرودان شمرند كه «إنّ المبذّرين كانوا إخوان الشّياطين » .۵
امّا كثرت ذكر خداوند عزّوجل ، كه واسطه محبّت و باعثه عنايت است ، در شأن ذاكر چنان ۶ است كه چون بنده از ياد هرچه غير حق است بيرون آيد و نار نفس امّاره را به نور كلمه توحيد «لا إله إلاّ اللّه » منطفى گرداند ؛ چنانچه به نفى ـ كه مضمون «لا إله» است ـ موادّ فاسده ۷ كه مقوّى و مربّى صفات نفس امّاره اند از خود دور سازد و هواى فضاى ميدان دل را كه محل بارگاه كبريا و مطلع آفتاب فردانيّت است از غبار حدوث پاك كند و به اثبات ـ كه مضمون «إلاّ اللّه » است ـ تحصيل صحّت دل از رذايل اخلاق نمايد و مركب همّت از مصايد زخارف كثرت در مقاصد مصارف ۸ وحدت ۹ راند و بر بوى ۱۰ نسيم «يحبّهم »۱۱ در ميادين محبّت ۱۲ و ارادت ، جولان فرمايد و نهال توحيد را در رياض دل به تسقيه ذكر ، نضارت دهد و به سيف «الواحد يكفيك من الكلّ» ۱۳ قطع مألوفات حسّى و محبوبات جسمى كند و همگى وجود خويش را بر ۱۴ پرتو آفتاب احديّت در بوته شهود بگدازد ، باعثه رحمت حضرت ربوبيّت و سابقه الطاف جناب صمديّت ، باطن او را به نور معرفت ، منوّر سازد و خلعت عزّ و مغفرت در وى
1.م: انقاد .
2.در مآخذ حديثى نيافتيم .
3.ف: ـ بارى .
4.ف: ـ و در آبار ... فرمايند .
5.سوره اسراء ، آيه ۲۷ .
6.ف: عيان .
7.ف: + و افكار زايده .
8.ف: ـ مصارف .
9.ف: وجدت .
10.ف: قوى .
11.سوره مائده ، آيه ۵۴ .
12.ف: ـ محبت .
13.كنز العمّال ، ج ۳ ، ص ۲۳: «اعمل لوجه واحد يكفيك الوجوه كلّها» .
14.ف: ـ بر.