۳۸.ابراهيم بن ابى محمود گويد :حضرت رضا عليه السلام فرمود : هفت چيز است كه جز به قضا وقدر پروردگار انجام نمى گيرد : خواب و بيدارى ، توانايى و عجز ، تندرستى و ناخوشى ، مرگ و زندگى .

۳۹.عبدالعظيم حسنى از حضرت هادى عليه السلام روايت كرده كه آن جناب فرمود :هنگامى كه خداوند با موسى بن عمران عليه السلام سخن مى گفت ، موسى عرض كرد : خدايا ! پاداش كسى كه گواهى دهد من پيغمبر و رسول تو هستيم و تو با من سخن گفتى چيست ؟
فرمود : يا موسى ! فرشتگانم در نزد او حاضر شوند و وى را به بهشت من مژده دهند .
موسى عرض كرد : خدايا ! پاداش كسى كه در پيشگاه تو بايستد و نماز بخواند چيست ؟
فرمود : به قيام و ركوع و سجود او به فرشتگانم مباهات خواهم كرد ، البته كسى را كه من به عمل او مباهات نمايم او را عذاب نخواهم نمود .
بار ديگر عرض كرد : پروردگارا ! پاداش كسى كه نيازمندى را سير كند و اين عمل را براى رضاى تو انجام دهد چيست ؟
فرمود : روز قيامت امر مى كنم فرياد بزنند كه اين شخص از آزادشدگان دوزخ است .
عرض كرد : خدايا ! پاداش كسى كه با خويشاوندانش به نيكى رفتار نمايد چيست ؟
فرمود : مرگ او را بتأخير خواهم انداخت و سختيهاى مرگ را بر او آسان خواهم نمود ، و كارگزاران بهشت او را فرياد خواهند زد : بسوى ما شتاب كن و از هر درى كه ميل دارى به بهشت درآى .
عرض كرد : خدايا ! پاداش كسى كه از آزار مردم دست بدارد و با آنها به نيكى رفتار نمايد چيست ؟
فرمود : آتش جهنّم به او فرياد خواهد زد : از من دور شو ، تو را بطرف من راهى نيست .
موسى عرض كرد : خداوندا ! پاداش كسى كه تو را به زبان و دل خود ياد كند چيست ؟
فرمود : اى موسى ! او را روز قيامت در سايه عرش خود قرار دهم و در تحت حمايت خويش حفظ كنم .
گفت : خدايا پاداش كسى كه كتاب حكمت تو را در نهان و آشكارا بخواند چيست ؟
فرمود : اى موسى ! او از صراط مانند برق خواهد گذشت .
عرض كرد : پروردگارا ! پاداش كسى كه بر اذيّت و آزار مردم و دشنام آنها بخاطر تو شكيبايى ورزد چيست ؟
فرمود : اى موسى ! او را در شدائد و سختيهاى روز قيامت كمك خواهم كرد.
گفت : خدايا ! پاداش كسى كه از خوف تو گريه كند چيست ؟
فرمود : اى موسى ! چهره او را از آتش نگهدارى خواهم كرد و او را از وحشت روز قيامت ايمن خواهم ساخت .
موسى گفت : خداوندا ! پاداش كسى كه براى شرم از تو خيانت را ترك كند چيست ؟
فرمود : اى موسى ! او در روز قيامت در آسايش و راحتى است .
عرض كرد : پاداش كسى كه اطاعت كنندگان تو رادوست بدارد چيست ؟
فرمود : اى موسى ! بدن او را بر آتش غضب خود حرام خواهم ساخت .
گفت : پروردگارا ! پاداش كسى كه از روى قصد و عمد مؤمنى را بكشد چيست ؟
فرمود : در روز قيامت نظر رحمت به او نخواهم داشت و از لغزش وى در نخواهم گذشت .
گفت : پروردگارا ! پاداش كسى كه كافرى را به اسلام دعوت كند چيست ؟
فرمود : او را در روز قيامت اذن خواهم داد براى هر كسى كه بخواهد شفاعت كند .
عرض كرد : پاداش كسى كه نمازها را در اوقاتش ادا كند چيست ؟
فرمود : خواسته هاى او را اجابت خواهم كرد و بهشت خود را بر او مباح خواهم ساخت .
گفت : خدايا ! پاداش كسى كه از خوف تو وضوء را كامل كند چيست ؟
فرمود : او را در روز قيامت برانگيزم در حالى كه نور درخشانى در ميان دو چشمانش باشد .
عرض كرد : پروردگارا ! پاداش كسى كه براى رضاى تو روزه ماه رمضان را بگيرد چيست ؟
فرمود : اى موسى ! او را در روز قيامت در جايى قرار خواهم داد كه از هول و وحشت آن روز نترسد .
گفت : خداوندا ! پاداش كسى كه براى مردم روز بگيرد چيست ؟
فرمود : اى موسى ! جزاء وى مانند كسى است كه روزه نگرفته باشد .

۳۸.عبدالعظيم ، عن إبراهيم بن أبي محمود قال :قال الرضا عليه السلام : ثمانية أشياء لا يكون إلاّ بقضاء اللّه وقدر : النوم واليقظة ، والقوّة والضعف ، والصحّة والمرض ، والموت والحياة ^۱ .

۳۹.حدّثنا علي بن أحمد رحمه الله قال :حدّثنا محمّد بن أبي عبداللّه الكوفي ، عن سهل بن زياد الآدمي ، عن عبدالعظيم ابن عبداللّه الحسنى ، عن علي بن محمّد بن على
¨ بن موسى بن جعفر بن محمّد بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب عليهم السلام قال : لمّا كلّم اللّه عزّوجلّ موسى بن عمران عليه السلام ، قال موسى : إلهي ! ما جزاء من شهد أنّي رسولك ونبيّك وأنّك كلّمتني ؟
قال : ياموسى ! تأتيه ملائكتي فتبشّره بجنّتي .
قال موسى عليه السلام : إلهي ! فماجزاء من قام بين يديك يصلّي ؟
قال : يا موسى ! اُباهي به ملائكتي راكعاً وساجداً ، وقائماً وقاعداً ، ومن باهيت به ملائكتي لم اُعذّبه .
قال موسى عليه السلام : إلهي ! فما جزاء من أطعم مسكيناً ابتغاء وجهك ؟
قال : ياموسى ! آمر منادياً ينادي يوم القيامة على رؤوس الخلائق : إنّ فلان بن فلان من عتقاء اللّه من النّار .
قال موسى عليه السلام : إلهي ! فما جزاء من وصل رحمه ؟
قال : ياموسى ! أنسأ له أجله ، واُهوّن عليه سكرات الموت ، ويناديه خزنة الجنّة : هلمّ إلينا فادخل من أيّ أبوابها شئت .
قال موسى عليه السلام : إلهي ! فما جزاء من كفّ أذاه عن النّاس وبذل معروفه لهم ؟
قال : يا موسى ! تناديه النّار يوم القيامة : لا سبيل لي عليك .
قال : إلهي ! فما جزاء من ذكرك بلسانه وقلبه ؟
قال : يا موسى ! اُظلّه يوم القيامة بظلّ عرشي ، وأجعله في كنفي .
قال : إلهي ! فما جزاء من تلا حكمتك سرّاً وجهراً ؟
قال : يا موسى ! يمرّ على الصراط كالبرق .
قال : إلهي ! فما جزاء من صبر على أذى النّاس وشتمهم فيك ؟
قال : اُعينه على أهوال يوم القيامة .
قال : إلهي ! فما جزاء من دمعت عيناه من خشيتك ؟
قال : يا موسى ! أقي وجهه من حرّ النّار ، واُومنه يوم الفزع الأكبر .
قال : إلهي ! فما جزاء من ترك الخيانة حياء منك ؟
قال : يا موسى ! له الأمان يوم القيامة .
قال : إلهي ! فما جزاء من أحبّ أهل طاعتك ؟
قال : يا موسى ! اُحرّمه على ناري .
قال : إلهي ! فما جزاء من قتل مؤمناً متعمّداً ؟
قال : لا أنظر إليه يوم القيامة ولا أقيل عثرته .
قال : إلهي ! فما جزاء من صلّى الصلوات لوقتها ؟
قال : أعطيه سؤله ، وأبيحه جنّتي .
قال : إلهي ! فما جزاء من أتمّ الوضوء من خشيتك ؟
قال : أبعثه يوم القيامة وله نور بين عينيه يتلألأ .
قال : إلهي ! فما جزاء من صام شهر رمضان لك محتسباً ؟
قال : يا موسى ! أقيمه يوم القيامة مقاماً لا يخاف فيه .
قال : إلهي ! فما جزاء من صام شهر مضان يريد به النّاس ؟
قال : يا موسى ! ثوابه كثواب من لم يصمه ^۲ .