36. شرح شواهد البهجة المرضية (ادبيات عرب ـ فارسى)

از: نظام الدين بن ملا احمد اردبيلى

گزارش شواهد شعرى البهجة المرضية سيوطى در شرح الفيه ابن مالك است. كتاب حاضر در سال 1267 ق چاپ شده است و نسخه اى از آن را در كتاب خانه آية اللّه طبسى حائرى به شماره 310 و نسخه ديگرى نيز در كتاب خانه آية اللّه گلپايگانى به شماره 5138 فهرست نمودم.
[فهرست نسخه هاى خطى فارسى ، منزوى: 3/2061؛ فهرست كتابخانه مرعشى: 7/224] آغاز: بسمله. چنين [گويد] احقر عباد اللّه نظام الدين اردبيلى كه اين كلمات چنديست كه نوشته مى شود در توضيح ابيات شرح سيوطى است.
انجام: من البيت بمعنى القطع چنين گويد عمدة العباد نظام الدين... كه چون بعضى از طلبه از فهميدن شواهد عربى.. . ، از سهو و خطا در گذرند.
70 ، رساله دوم مجموعه «200پ ـ 240ر» ، نستعليق ، بدون نام كاتب ، 1258ق ، عناوين و نشانيها شنگرف.
41 برگ ، 13 سطر ، 5/16×21 سم.

37. شرح شواهد شرح تصريف (ادبيات عرب ـ فارسى)

از: نظام الدين بن ملا احمد اردبيلى

شرح بر شواهد شرح تفتازانى بر تصريف زنجانى است. در ديباچه آمده كه چون در گزارش تفتازانى اشتباهاتى ديده بدين نگارش دست زده است. در 1267ق در ايران چاپ شده است.
[فهرست نسخه هاى خطى فارسى ، منزوى: 3/2061؛ الذريعه: 13/339] آغاز: چنين گويد اضعف العباد علماً و عملاً نظام الدين بن ملا احمد اردبيلى كه چون فاضل المدعو به سعد التفتازانى شرحى بر تصريف زنجانى نوشته.

و سپس حاصل معنا و توضيحاتى به عنوان تنبيهات يا اشارات مطرح مى كند. شروح فارسى متعددى بر شاطبيه در دست است از جمله محمد سعيد بن ميرزا محمد لاهيجى شرح فارسى بر شاطبيه دارد كه نسخه اى از آن در كتابخانه آية اللّه مرعشى به شماره 804 نگهدارى مى شود.
[فهرست نسخه هاى خطى فارسى ، منزوى: 1/85 و 90؛ فهرست كتابخانه مرعشى: 3/3] 77 ، تعليق ، بدون نام كاتب ، قرن 10ق ، طرفين نسخه افتاده است ، آغاز: جعبرى گفته است و قيل بعمران هشام محقق... باب الهمزتين من كلمتين أي حكم الهمزتين الواقعيتين من كلمتين بالشروط الآتية يعنى اين باب حكم دو همزه است كه از دو كلمه بهم رسند... واسقط الاولى في اتفاقهما معاً * اذا كانتا من كلمتين فتى العلا/ اللغة معاً واهم الاسقاط انداختن الاعراب اسقط فعل ماضى است و فاعل وى فتى العلا و قصرش از جهت وقف ؛ انجام: و بدانى تنبيه را در آنچه دانسته اصل آن را باماله يا غيرها پس تمثيل كرد و گفت هدى واشتريه والهوى وهديهم * وفي الف التأنيث في الكل ميلا/ اللغة التمثيل مثل الاماله الاعراب هدى خير مبتدا است اى الممال مثل هدى ؛ نشانيها شنگرف ، در حاشيه تصحيح شده و به نسخه رطوبت رسيده است ، در اوّل نسخه تملّك ملا حسين شيروانى ثبت شده است.
جلد: تيماج قهوه اى.
80 برگ ، 26 سطر ، 5/15×25 سم.
شرح شرايع الاسلام ، سيد محمد موسوى عاملى
مدارك الأحكام في شرح شرايع الاسلام
شرح الشمسية ، قطب الدين محمد رازى
تحريرالقواعد المنطقية في شرح الشمسية