|
راوی : مقاله « مانيفست شيعه » جهت ارائه در كنگرۀ بين المللی ثقة الاسلام كلينی توسط محمد مرادی تدوين شد .
به گزارش راوی ، به گفتۀ نويسندۀ اين مقاله، كتاب «كافی»، تأليف كلينی، اولين جامع روايی شيعه است كه با همقرينان خود تفاوت دارد. در قرن چهارم هجری كه نگارش كتابهای حديثی از سوی محدثان آغاز شد، «كافی» كه حاوی تعاليم عقيدتی، فقهی و اخلاقی است و بر اساس اصول حديثنگاری تأليف شده، جايگاه ويژهای را به خود اختصاص داده است.
در اين ميان، صدوق، اگرچه كتابهای فراوانتر و بيشتری نوشته و همۀ حوزههای معرفتی را هم پوشش داده، و رنج سفرهای متعددی را تحمل نموده و از زوال معارف زيادی جلوگيری نموده، اما هيچگاه آثار او با نظم و سامان و انسجام «كافی» قابل قياس نيست. مضافاً به اين كه «كافی» در ميان اوضاع پرآشوب زمان خود كه پارهای از آنها ناشی از غيبت امام و سردرگمی شيعيان و پيدايش نحلههای كلامی و فرقههای مذهبی بوده، توانسته خطی معتدل و ويژه را دنبال كند. اگرچه «كافی» هم تحت همان فضا و جو، در گزينش احاديث و انتقال ميراث حديثی گاه دچار لغزش شده، اما اثر ماندگار او میتواند، به مثابۀ يك مانيفست يك گروه اعتقادی و فقهی به شمار آيد.
حاصل اين كه با بررسی مقدمه، انتخاب عنوانها و احاديث و مقايسۀ آن در بخشهای مختلف، با كتابهای مشابه همدورۀ او (از قرن سوم تا پنجم) میتوان ويژگیهای انحصاری انديشه كلينی و «كافی» را به مثابه خط شيعی اعتدالی بر شمرد و با توجه به مختصات عقيدتی و فقهی شيعه و نيز گزارش موارد مخالف مانند روايات تحريف و... سر فصلی نو با بازگشت به گذشته و دوران معصومين به دست داد؛ چيزی كه در معرفت دينی همانند آب حيات است.
| 