225
دانش نامه اميرالمؤمنين (ع) بر پايه قرآن، حديث و تاريخ ج13

۶۴۵۲.اُسد الغابة :چون زياد از طرف على عليه السلام بر شهرهاى فارسْ حكومت يافت ، معاويه به او نامه اى نوشت و متعرّض او شد و وى را در صورت مطيع نشدنش تهديد كرد .
پس زياد ، نامه را براى على عليه السلام فرستاد و براى مردم ، سخن راند و گفت : از پسر [ هند] جگرخوار در شگفتم . مرا تهديد مى كند ، در حالى كه ميان من و او ، پسرعموى پيامبر خدا به همراه مهاجر و انصار ، حايل است . پس چون على عليه السلام از مضمون نامه آگاه شد ، به زياد نوشت : «من تو را به حكومت آنچه در دست دارى ، گماردم و تو را لايق آن مى بينم و [ بدان كه ]آنچه را مى خواهى ، جز با شكيبايى و يقين ، نخواهى يافت .
مبناى اين ادّعاى [ برادرى تو و معاويه] ، سخن نسنجيده ابوسفيان در روزگار خلافت عمر است كه با آن ، نه مستحقّ نَسَبى مى شوى و نه ارثى ، و البتّه معاويه [همانند شيطان ، براى فريفتن ]از پس و پيش مردمان مى آيد . پس ، از او حذر كن ! والسلام!» .

۶۴۵۳.نهج البلاغة ـ بخشى از نامه امام على عليه السلام به زياد بن اَبيهْ ، هنگامى كه به امام عليه السلام خبر رسيد كه معاويه نامه اى به او نوشته و مى خواهد با برادر خواندن او فريبش دهد ـ :دانستم كه معاويه نامه اى به تو نوشته و مى خواهد عقلت را بلغزاند و از تيزى ات بكاهد . پس ، از او حذر كن كه او شيطان است ؛ از پيش رو و پشت سر و چپ و راست ، نزد آدمى مى آيد تا در غفلتش بر وى يورش برد و در بى خبرى اش او را از ميان بردارد .
و در روزگار عمر ، ابوسفيان ، از خاطرات نفسانى و وسوسه هاى شيطانى خود ، سخنى نسنجيده گفت كه نه نَسَبى بِدان ثابت مى شود و نه حقِّ ارثى بدان پديد مى آيد ، و كسى كه خود را از آن بياويزد ، چون كسى است كه به جمع ميخوران بپيوندد ، امّا آنان او را برانند و يا چون آوندى است كه به پالان ، متصل است [ و آرام و قرار ندارد] . زياد ، چون نامه را خواند ، گفت : «به خداى كعبه سوگند ، على ، بدان [ سخن ابو سفيان] ، شهادت داد» و اين ، پيوسته در خاطرش بود تا معاويه او را برادر خويش خواند .


دانش نامه اميرالمؤمنين (ع) بر پايه قرآن، حديث و تاريخ ج13
224

۶۴۵۲.اُسد الغابة :لَمّا وَلِي زيادٌ بِلادَ فارِسَ لِعَلِيٍّ ، كَتَبَ إلَيهِ مُعاوِيَةُ يُعَرِّضُ لَهُ بِذلِكَ ويَتَهَدَّدُهُ إن لَم يُطِعُه ، فَأَرسَلَ زيادٌ الكِتابَ إلى عَلِيٍّ ، وخَطَبَ النّاسَ وقالَ : عَجِبتُ لِابنِ آكِلَةِ الأَكبادِ ، يَتَهَدَّدُني ، وبَيني وبَينَهُ ابنُ عَمِّ رَسولِ اللّهِ فِي المُهاجِرينَ وَالأَنصارِ .
فَلَمّا وَقَفَ علَى كِتابِهِ عَلِيٌّ عليه السلام كَتَبَ إلَيهِ : إنَّما وَلَّيتُكَ ما وَلَّيتُكَ وأنتَ عِندي أهلٌ لِذلِكَ ، ولَن تُدرِكَ ما تُريدُ إلّا بِالصَّبرِ وَاليَقينِ ، وإنَّما كانَت مِن أبي سُفيانَ فَلتَةٌ زَمَنَ عُمَرَ لا تَستَحِقُّ بِها نَسَبا ولا ميراثا ، وإنَّ مُعاوِيَةَ يَأتِي المَرءَ مِن بَينِ يَدَيهِ ومِن خَلفِهِ ، فَاحذَرهُ ، وَالسَّلامُ . ۱

۶۴۵۳.نهج البلاغة :مِن كتابٍ لَهُ عليه السلام إلى زِيادِ بنِ أبيهِ ، وقَدَ بَلَغَهُ أنَّ مُعاوِيَةَ كَتَبَ إلَيهِ يُريدُ خَديعَتَهُ بِاستِلحاقِهِ : وقَد عَرَفتُ أنَّ مُعاوِيَةَ كَتَبَ إلَيكَ يَستَزِلُّ لُبَّكَ ، ويَسَتِفلُّ غَربَكَ ۲ ، فَاحذرَهُ فَإِنَّما هُوَ الشَّيطانُ ؛ يَأتِي المرَءَ مِن بَينِ يَديَهِ ومِن خَلفِهِ ، وعَن يَمينِهِ وَعن شِمالِهِ ، لِيَقتَحِمَ غَفلَتَهُ ، ويَستَلِبَ غِرَّتَهُ .
وقَد كانَ مِن أبي سُفيانَ في زَمَنِ عُمَرَ بنِ الخَطّابِ فَلتَةٌ مِن حَديثِ النَّفسِ ، وَنزغَةٌ مِن نَزَغاتِ الشَّيطانِ : لا يَثبُتُ بِها نَسَبٌ ، ولا يُستَحَقُّ بِها إرثٌ ، وَالمُتَعَلِّقُ بِها كَالواغِلِ المُدَفَّعِ ۳ ، وَالنَّوطِ المُذَبذَبِ ۴ .
فَلَمّا قَرَأَ زِيادٌ الكِتابَ قالَ : شَهِدَ بِها ورَبِّ الكَعبَةِ . ولَم تَزَل في نَفسِهِ حَتَّى ادّعَاهُ مُعاوِيَةُ . ۵

1.اُسد الغابة : ج ۲ ص ۳۳۷ الرقم ۱۸۰۰ وراجع تاريخ دمشق : ج ۱۹ ص ۱۷۵ و ۱۷۶ والاستيعاب : ج ۲ ص ۱۰۱ الرقم ۸۲۹ .

2.الغَرْب : الحِدّة والشوكة (النهاية : ج ۳ ص ۳۵۱ «غرب») .

3.الواغِل المدفّع : الَّذي يَهجم على الشراب لِيَشربَ مَعهم وليس منهم ، فلا يَزال مُدَفّعا بَينَهم (النهاية : ج ۵ ص ۲۰۹ «وغل») .

4.النَّوْطِ المُذَبذَب:أراد ما يُناط برَحل الراكب من قَعبٍ أو غيره ، فهو أبدا يتحرّك (النهاية : ج۵ ص۱۲۸ «نوط»).

5.نهج البلاغة : الكتاب ۴۴ .

  • نام منبع :
    دانش نامه اميرالمؤمنين (ع) بر پايه قرآن، حديث و تاريخ ج13
    سایر پدیدآورندگان :
    همکار: طباطبايي، محمدكاظم؛ طباطبايي نژاد، محمود؛ مترجم: مسعودی، عبدالهادی
    تعداد جلد :
    14
    ناشر :
    سازمان چاپ و نشر دارالحدیث
    محل نشر :
    قم
    تاریخ انتشار :
    1386
    نوبت چاپ :
    اوّل
تعداد بازدید : 55228
صفحه از 621
پرینت  ارسال به