2 / 4
سخن گفتن بُرَير بن خُضَير با سپاه كوفه
۸۵۴.الأمالى ، صدوق- به نقل از عبد اللَّه بن منصور ، از امام صادق ، از پدرش امام باقر ، از جدّش امام زين العابدين عليهم السلام ، در يادكردِ حوادث روز عاشورا -: تشنگى بر حسين عليه السلام و يارانش چيره شد . مردى از يارانش به نام بُرَير بن خُضَير هَمْدانى ،۱ بر او وارد شد و گفت: اى فرزند پيامبر خدا ! آيا به من اجازه مىدهى تا به سوى آنان بروم و با ايشان ، سخن بگويم ؟
امام عليه السلام ، اجازه داد . او به سوى ايشان رفت و فرمود: «اى مردم! خداوند عزّوجل ، محمّد صلى اللَّه عليه و آله را به حق، بشارت دهنده و بيم دهنده ، دعوتگر به خدا با اجازهاش و چراغ فروزان [ راهش ] بر انگيخت ؛ و اين ، آب فرات است كه خوكان و سگان صحرا در آن مىروند ؛ امّا ميان آن و فرزند اين پيامبر ، جدايى انداختهاند .
آنان گفتند: اى بُرَير ! زياد حرف زدى . بس است ! به خدا سوگند ، حسين تشنگى خواهد كشيد ، همان گونه كه پيشينيانِ او ، تشنگى كشيدند !
حسين عليه السلام فرمود : «اى بُرَير ! بنشين» .۲
2 / 5
احتجاجهاى امام عليه السلام بر سپاه كوفه
۸۵۵.الأمالى ، صدوق- به نقل از عبد اللَّه بن منصور ، از امام صادق ، از پدرش امام باقر ، از جدّش امام زين العابدين عليهم السلام ، در ياد كردِ حوادث روز عاشورا -: حسين عليه السلام ، با تكيه دادن بر شمشيرش برخاست و با بلندترين صدايش ، ندا داد و گفت : «شما را به خدا سوگند مىدهم ، آيا مرا مىشناسيد ؟» .
گفتند: آرى . تو فرزند پيامبر خدا و نوه او هستى .
فرمود : «شما را به خدا سوگند مىدهم ، آيا جدّ من، پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله نيست ؟!» .
گفتند : چرا . به يقين هست .
فرمود : «شما را به خدا سوگند مىدهم، آيا مادر من، فاطمه دختر محمّد صلى اللَّه عليه و آله نيست ؟» .
گفتند: چرا . به يقين هست .
فرمود : «شما را به خدا سوگند مىدهم، آيا پدر من، على بن ابى طالب عليه السلام نيست ؟!» .
گفتند: چرا . به يقين هست .
فرمود : «شما را به خدا سوگند مىدهم، آيا مادربزرگم، خديجه، دختر خُوَيلد، نخستين زن مسلمان اين امّت نيست ؟!» .
گفتند: آرى . به يقين هست .
فرمود : «شما را به خدا سوگند مىدهم، آيا سيّد الشهدا ، حمزه ، عموى پدرم نيست؟!» .
گفتند: چرا . به يقين هست .
فرمود : «شما را به خدا سوگند مىدهم، آيا جعفرِ پرواز كننده [ با دو بال ] در بهشت، عموى من نيست ؟!» .
گفتند: چرا . به يقين هست .
فرمود : «شما را به خدا سوگند مىدهم، آيا اين شمشير پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله نيست كه بر خود آويختهام ؟!» .
گفتند: چرا . به يقين هست .
فرمود : «شما را به خدا سوگند مىدهم، آيا اين ، عمامه پيامبر خدا صلى اللَّه عليه و آله نيست كه من پوشيدهام ؟!» .
گفتند: چرا . به يقين هست .
فرمود : «شما را به خدا سوگند مىدهم، آيا على عليه السلام ، نخستين آنان (مسلمانان) در اسلام آوردن و داناترين و بُردبارترينِ آنها ، و ولىّ هر مرد و زن مسلمان نيست ؟!» .
گفتند: چرا . به يقين هست .
فرمود: «پس به سبب چه چيزى ، خونم را حلال مىشِمُريد ، در حالى كه پدرم ، فرداى قيامت ، كسانى را از حوض [ كوثر ] مىراند ، همان گونه كه شتر تشنه را از آب مىرانند و پرچم ستايش ، روز قيامت ، در دستان جدّم است ؟!» .
گفتند: ما همه اينها را مىدانيم ؛ امّا تو را آسوده نمىگذاريم تا تشنه بميرى .
حسين عليه السلام - كه در آن وقت، 57 ساله بود - ، محاسنش را در دست گرفت و آن گاه فرمود : «خشم خدا ، بر يهودْ بالا گرفت، هنگامى كه گفتند : عُزَير، فرزند خداست . خشم خدا ، بر مسيحيانْ بالا گرفت ، هنگامى كه گفتند: مسيح، فرزند خداست . خشم خدا ، بر مَجوسْ بالا گرفت ، هنگامى كه آتش را به جاى خدا پرستيدند . خشم خدا ، بر قومى كه پيامبرشان را كُشتند ، بالا گرفت . نيز خشم خدا ، بر اين دسته كه ارادهكُشتن فرزند پيامبرشان را دارند، بالا گرفته است» .۳
1.ابراهيم بن عبد اللَّه ، از راويان اين حديث ، او (بُرير) را دايى ابو اسحاقِ هَمْدانى دانسته است .
2.بَلَغَ العَطَشُ مِنَ الحُسَينِ عليه السلام وأصحابِهِ ، فَدَخَلَ عَلَيهِ رَجُلٌ مِن شيعَتِهِ يُقالُ لَهُ : بُرَيرُ بنُ خُضَيرٍ الهَمدانِيُّ - قالَ إبراهيمُ بنُ عَبدِ اللَّهِ راوِي الحَديثِ : هُوَ خالُ أبي إسحاقَ الهَمدانِيِّ - فَقالَ : يَا بنَ رَسولِ اللَّهِ ، أتَأذَنُ لي فَأَخرُجَ إلَيهِم ، فَاُكَلِّمَهُم ؟
فَأَذِنَ لَهُ ، فَخَرَجَ إلَيهِم ، فَقالَ :
يا مَعشَرَ النّاسِ ! إنَّ اللَّهَ عزّوجل بَعَثَ مُحَمَّداً بِالحَقِّ بَشيراً ونَذيراً وداعِياً إلَى اللَّهِ بِإِذنِهِ وسِراجاً مُنيراً ، وهذا ماءُ الفُراتِ تَقَعُ فيهِ خَنازيرُ السَّوادِ وكِلابُها ، وقَد حِيلَ بَينَهُ وبَينَ ابنِهِ !
فَقالوا : يا بُرَيرُ ، قَد أكثَرتَ الكَلامَ فَاكفُف ، فَوَاللَّهِ ، لَيَعطَشُ الحُسَينُ كَما عَطِشَ مَن كانَ قَبلَهُ .
فَقالَ الحُسَينُ عليه السلام : اُقعُد يا بُرَيرُ (الأمالى ، صدوق : ص ۲۲۲ ح ۲۳۹ ، روضة الواعظين : ص ۲۰۴ بدون نسبت دادن به اهل بيت عليهم السلام) .
3.وَثَبَ الحُسَينُ عليه السلام مُتَوَكِّئاً عَلى سَيفِهِ ، فَنادى بِأَعلى صَوتِهِ ، فَقالَ : أنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعرِفُونّي ؟ قالوا : نَعَم ، أنتَ ابنُ رَسولِ اللَّهِ وسِبطُهُ .
قالَ : أنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعلَمونَ أنَّ جَدّي رَسولُ اللَّهِ صلى اللَّه عليه و آله ؟ قالوا : اللَّهُمَّ نَعَم .
قالَ : أنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعلَمونَ أنَّ اُمّي فاطِمَةُ بِنتُ مُحَمَّدٍ صلى اللَّه عليه و آله ؟ قالوا : اللَّهُمَّ نَعَم .
قالَ : أنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعلَمونَ أنَّ أبي عَلِيُّ بنُ أبي طالِبٍ عليه السلام ؟ قالوا : اللَّهُمَّ نَعَم .
قالَ : أنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعلَمونَ أنَّ جَدَّتي خَديجَةُ بِنتُ خُوَيلِدٍ أوَّلُ نِساءِ هذِهِ الاُمَّةِ إسلاماً ؟ قالوا : اللَّهُمَّ نَعَم .
قالَ : أنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعلَمونَ أنَّ سَيِّدَ الشُّهَداءِ حَمزَةُ عَمُّ أبي ؟ قالوا : اللَّهُمَّ نَعَم .
قالَ : فَأَنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعلَمونَ أنَّ جَعفَراً الطَّيّارَ فِي الجَنَّةِ عَمّي ؟ قالوا : اللَّهُمَّ نَعَم .
قالَ : فَأَنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعلَمونَ أنَّ هذا سَيفُ رَسولِ اللَّهِ وأنَا مُتَقَلِّدُهُ ؟ قالوا : اللَّهُمَّ نَعَم .
قالَ : فَأَنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعلَمونَ أنَّ هذِهِ عِمامَةُ رَسولِ اللَّهِ صلى اللَّه عليه و آله أنَا لابِسُها ؟ قالوا : اللَّهُمَّ نَعَم .
قالَ : فَأَنشُدُكُمُ اللَّهَ ، هَل تَعلَمونَ أنَّ عَلِيّاً كانَ أوَّلَهُم إسلاماً ، وأعلَمَهُم عِلماً ، وأعظَمَهُم حِلماً ، وأنَّهُ وَلِيُّ كُلِّ مُؤمِنٍ ومُؤمِنَةٍ ؟ قالوا : اللَّهُمَّ نَعَم .
قالَ : فَبِمَ تَستَحِلّونَ دَمي ، وأبِي الذّائِدُ عَنِ الحَوضِ غَداً يَذودُ عَنهُ رِجالاً كَما يُذادُ البَعيرُ الصّادي عَنِ الماءِ ، ولِواءُ الحَمدِ في يَدَي جَدّي يَومَ القِيامَةِ ؟
قالوا : قَد عَلِمنا ذلِكَ كُلَّهُ ، ونَحنُ غَيرُ تارِكيكَ حَتّى تَذوقَ المَوتَ عَطَشاً .
فَأَخَذَ الحُسَينُ عليه السلام بِطَرَفِ لِحيَتِهِ ، وهُوَ يَومَئِذٍ ابنُ سَبعٍ وخَمسينَ سَنَةً ، ثُمَّ قالَ : اِشتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَى اليَهودِ حينَ قالوا : عُزَيرٌ ابنُ اللَّهِ ، وَاشتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَى النَّصارى حينَ قالوا : المَسيحُ ابنُ اللَّهِ ، وَاشتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلَى المَجوسِ حينَ عَبَدُوا النّارَ مِن دونِ اللَّهِ ، وَاشتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلى قَومٍ قَتَلوا نَبِيَّهُم ، وَاشتَدَّ غَضَبُ اللَّهِ عَلى هذِهِ العِصابَةِ الَّذينَ يُريدونَ قَتلَ ابنِ نَبِيِّهِم (الأمالى ، صدوق : ص ۲۲۲ ح ۲۳۹ ، الملهوف : ص ۱۴۵ - ۱۵۸) .