924
ما يَمنَعُ الحِكمَةَ
۰.4406.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : القَلبُ يَتَحمّلُ الحِكمَةَ عند خُلُوِّ البَطْنِ ، القَلبُ يَمُجُّ الحِكمَةَ عند امْتِلاءِ البَطْنِ . ۱
۰.4407.عنه صلى الله عليه و آله : مَن أكَلَ طَعاما للشَّهْوَةِ حَرّمَ اللّه ُ على قَلبِهِ الحِكمَةَ . ۲
۰.4408.الإمامُ عليٌّ عليه السلام : التُّخمَةُ تُفْسِدُ الحِكمَةَ ، البِطْنَةُ تَحْجُبُ الفِطْنَةَ . ۳
۰.4409.عنه عليه السلام : لا تَجْتَمِعُ الشَّهوَةُ و الحِكمَةُ . ۴
۰.4410.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : الغَضَبُ مَمْحَقةٌ لقَلبِ الحكيمِ ، و مَن لم يَمْلِكْ غَضَبَهُ لَم يَمْلِكْ عَقلَهُ . ۵
۰.4411.الإمامُ الكاظمُ عليه السلام : إنّ الزَّرعَ يَنْبُتُ في السَّهلِ و لا يَنْبُتُ في الصَّفا ، فكذلكَ الحِكمَةُ تَعْمُرُ في قَلبِ المُتواضِعِ، و لا تَعْمُرُ في قَلبِ المُتَكبِّرِ الجبّارِ ؛ لأنَّ اللّه َ جَعلَ التَّواضُعَ آلةَ العَقلِ . ۶
924
موانع كسب حكمت
۰.4406.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آن گاه كه شكم خالى باشد، دل حكمت را مى پذيرد ؛ زمانى كه معده پر باشد، دل حكمت را بيرون مى افكند.
۰.4407.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس غذايى را براى شهوت [و لذّت و نه سدّ جوع] بخورد، خداوند حكمت را بر دل او حرام گرداند .
۰.4408.امام على عليه السلام : پرخورى، حكمت را تباه مى كند ؛ شكم بارگى، هوش و ذكاوت را مى برد .
۰.4409.امام على عليه السلام : شهوت و حكمت با هم جمع نمى شوند .
۰.4410.امام صادق عليه السلام : خشم، دل حكيم را تباه مى كند و كسى كه اختيار خشم خود را نداشته باشد اختيار عقل خويش را ندارد .
۰.4411.امام كاظم عليه السلام : همانا زراعت در دشت مى رويد و بر روى كوه نمى رويد. حكمت نيز چنين است، در دلهاى افتاده آبادان مى شود و در دل خود ستاى گردن فراز پرورش نمى يابد ۷ ؛ زيرا كه خداوند افتادگى را ابزار خِرد قرار داده است .
1.تنبيه الخواطر : ۲/۱۱۹ .
2.تنبيه الخواطر : ۲/۱۱۶ .
3.غرر الحكم : ۶۵۱ ـ ۶۵۲ .
4.غرر الحكم : ۱۰۵۷۳ .
5.بحار الأنوار : ۷۸/۲۵۵/۱۲۹.
6.بحار الأنوار : ۷۸/۳۱۲/۱ .
7.افتادگى آموز اگر طالب فيضى
هرگز نخورد آب زمينى كه بلند است .